De klas van Sjakie wil geld inzamelen voor een goed doel.
De juf heft een leuk idee: laten we zelf iets lekkers maken dat mooi verpakt wordt. Dat kunnen de kinderen dan verkopen in het dorp.
De kinderen zijn enthousiast!
Ze verzinnen een heleboel leuke lekkernijen om te maken.
Uiteindelijk kiezen ze voor iets dat ze nog nooit gemaakt hebben: chocolaatjes in een eigen ontworpen vorm.

Het maken van een nieuw chocolaatje gaat niet zomaar:
• je moet een vorm bedenken,
• een master maken (de vorm van het chocolaatje in kunststof of aluminium, gips, klei of hout),
• van de master moet een gietmal worden gemaakt,
• In de gietmal worden chocolaatjes gegoten,
• de chocolaatjes moeten een mooie verpakking krijgen,
• er moet reclame en publiciteit gemaakt worden
• de chocolaatjes moeten verkocht worden,
• en er moet een goed doel uigezocht worden waar de opbrengst naar toe gaat.

Een waslijst met taken!

Doel van de opdracht:

Kennis maken met het proces van productontwikkeling en productie van een chocolaatje.
Het bedenken, ontwerpen, maken en produceren van een chocolaatje  en de verpakking (techniek) en verkoop met reclame van het chocolaatje (economie, ict).
Aandachtspunt: Hygiëne tijdens productie en juiste verwerking van chocolade (zorg en welzijn, consumptief)

Indeling van de opdracht:
Je gaat werken in een groep van 4 personen.
Sommige onderdelen maak je samen, sommige taken worden verdeeld, je kunt niet altijd alles met z’n vieren uitvoeren.

Door een goede samenwerking en een strakke planning is de inhoud in 8 lessen uit te voeren. Wees een TEAM, overleg waar nodig, help elkaar en spreek je groepsleden op een nette manier aan op dingen die wel en niet goed gaan.

Deelonderwerpen:
1 ) ontwerpen op papier of met de computer (cad),
2 ) het maken van een prototype van kunststof, klei, hout of metaal,
3 ) het maken van een gietmal met de vacuümvormer,
4 ) het smelten en gieten van chocolade,
5 ) ontwerpen van een verpakking (hygiëne, bescherming, aantrekkelijk, functioneel),
6 ) berekenen van kosten, bepalen verkoopprijs
7 ) bedenken van reclame-uitingen om het product te promoten
8 ) via verkoop omzet maken, kosten en baten berekenen
9 ) opbrengst aan goed doel schenken

1 ) Ontwerpen
Bedenk op papier met je groep wat je voor een chocolaatje wil gaan maken:
Maak een woordweb met alle ideeën van de groep. Welke vorm, welk thema, hoe groot (Maximaal 6 cm X 5 cm!!)

Kies een thema of vorm. Maak allemaal minimaal drie schetsen op een los tekenvel of A4 papier.
Kies de beste schets samen uit.
Waarom is dit de beste schets? Schrijf bij de schets waarom jullie groep voor dit chocolaatje heeft gekozen!!
De maximale maat voor het chocolaatje is 6 x 5 cm.
Werk de gekozen schets verder uit als werktekening, op papier of met de computer.
Schaal 1 : 1, werkelijke grootte.
Laat het ontwerp door je leraar goedkeuren.
Kies van je groep nu 1 of twee personen die het prototype gaan maken.
Je hebt maar 1 goed model nodig!
De modelmakers gaan door met punt 2) en 3).
De rest van de groep gaat naar punt 5)

 
2 ) Het maken van een prototype

Van kunststof, hout, klei of metaal.

Waar moet je aan denken bij je model?
• Maak het model niet te groot, het chocolaatje wordt dan erg breekbaar. Maximale maat 6 bij 5 cm.

• Het model moet lossend zijn: Lossend model = model waarbij je het gietstuk zonder problemen uit de gietmal kan nemen. Denk maar aan vormen voor gips gieten of zandtaartjes.
• Maak de details niet te klein, bij het vormen van de mal zijn hele kleine details soms niet zichtbaar.
• Wees creatief, herhalen wat al bestaat is niet de bedoeling!.

3 ) Het maken van de gietmal

De gietmal wordt gemaakt met dieptrekfolie en de vacuümvormmachine.

De master, het model van hout, kunststof o.i.d. is klaar.
Met de vacuümvormer maakt een vormholte door verwarmd kunststof over het model vacuüm te trekken.
Vormholte: het negatief van het product dat gemaakt moet worden.

Hoe ga je te werk?
• Leg het model in de vacuumvormmachine op het midden van de plaat.
• Klem een vel dieptrekfolie vast bovenop de machine. De bovenste plaat zit met twee klemmen vast.
• Verwarm met een schone föhn de folie tot deze zo zacht is dat het iets gaat hangen. Gelijkmatig verwarmen, anders brandt je door de folie heen!
• Druk de knop op de voorkant in en houdt deze vast! De binnenplaat komt met een klap omhoog terwijl de lucht wordt weggezogen.
• Hou de knop vast tot de folie is afgekoeld.
• Haal je mal voorzichtig uit de machine, het is af.

4 ) Het smelten en gieten van de chocolade

Gieten: een techniek waarbij je een vloeibaar(gesmolten) materiaal in een bepaalde vorm giet.

Nodig:
• Chocoladekorrels
• Au bain Marie pannetje met smeltkommetje
• Houten pollepel
• Wat water
• Kookpit
• Spatel
• Eventueel een giettrechter
• De mal
• Koelkast
• weegschaal

Hoeveel chocolade heb je nodig?
Hoe bereken je nu de hoeveelheid chocolade die nodig is??
Leg je mal op de weegschaal en zorg dat de mal niet om kan vallen.
Zet de weegschaal op 0.00.
Vul heel voorzichtig de vorm met water, niet knoeien naast de mal.
Hoeveel water zit er in de volle mal?
Vermenigvuldig het gewicht van het water met 130% en je weet hoeveel chocolade je nodig hebt!
Bijvoorbeeld: 50 gram water is ongeveer 65 gram chocolade! Chocolade is zwaarder dan water en je verliest altijd een kleine hoeveelheid die achter blijft in je bakje.

Maak je mal weer goed schoon en droog.

DENK AAN HYGIENE!

• Was je handen voordat je met etenswaren gaat werken.
• Raak de chocolade zo min mogelijk met je handen aan.
• Gebruik lepels en spatels.
• Geen loshangende haren, gebruik een kapje!
• Doe een schort voor.
• Gebruik altijd een schone theedoek.

Meet de benodigde hoeveelheid chocolade af met de weegschaal.
Smelt de chocolade au bain Marie: vul een pannetje met voldoende water zodat de onderkant van het smeltkommetje goed raakt maar niet boven over de rand kan komen.
Doe de chocoladekorrels in het kommetje.
Blijf roeren met de spatel of pollepel totdat de chocolade helemaal gesmolten en goed vloeibaar is. NIET KOKEN!!
Neem het kommetje uit het water.
Droog de onderkant met een doek zodat er geen waterdruppels in de mal kunnen komen.
Giet de chocolade in de mal, gebruik de spatel om alle chocolade in de mal te krijgen, niet je vingers.

Klop voorzichtig met de mal op het tafelblad om luchtbellen eruit te krijgen.
Zet de mal met chocolade in de koelkast (niet te lang!) of op een koele schone plek.
Laat de chocolade lang genoeg stollen voordat je het voorzichtig uit de mal haalt.
Mislukte gietpogingen kunnen opnieuw gesmolten en gegoten worden.
Stop de gegoten en afgekoelde chocolaatjes direct in een plastic zakje en doe het in een blik of trommel of doosje ter bescherming en hygiëne.
Overleg met je docent hoeveel chocolaatjes je kunt of mag maken.

Een leuke tip: als je met gesmolten witte chocolade de hooggegelegen delen, die in je mal juist het diepst zijn, in de mal schildert en je er daarna, als de witte chocolade is afgekoeld, voorzichtig de bruine chocolade overheen giet, ziet je chocola er nog luxer uit.

5 ) Ontwerpen van een verpakking

Bij het ontwerpen van een verpakking moet de vormgever aan een paar dingen denken:
• Hygiëne
• Bescherming
• Aantrekkelijk
• Functioneel

Een verpakking van levensmiddelen, dus ook van chocolade, moet aan veel eisen voldoen.
De ontwerper van de verpakking moet aan een heleboel dingen tegelijk denken.
Er alleen maar mooi uit zien is niet voldoende.
Chocolade is een luxe product.
Onze chocolade wordt verkocht voor een goed doel.
De verpakking moet de chocolade vers houden, zorgen dat het heel blijft, beschermen tegen oppakken, schoon houden dus, gemakkelijk open en weer dicht gaan, moet qua vorm en materiaal bij het chocolaatje passen, de verpakking mag niet ruiken naar lijm e.d., moet duidelijk vertellen wat erin zit (inhoudsgewicht en aantallen) en mag niet te duur zijn, want dan wordt de chocolade te duur!

Maak een goed plan met je groepje.
De verpakking is net zo belangrijk als de inhoud bij deze opdracht, dus denk goed na bij de keuzes die je maakt.
Maak schetsen en overleg met je docent als je een keuze hebt gemaakt.

6 ) berekenen van kosten, bepalen verkoopprijs

De chocolade is gemaakt in je eigengemaakte mal, je verpakking gemaakt.
Nu moet de chocolade verkocht worden.
Maar voor we dat kunnen doen moeten jullie eerst uitrekenen wat de totale kosten van je mal, chocolade en verpakkingsmaterialen zijn.

Zet alle kosten op een rij:
Model €
Dieptrekfolie € 0,50 per vel
chocolade € 1,00 per 100 gram (hangt af van de chocolade die je gebruikt)
verpakking €

Totale kosten €

Je weet nu wat je doosje chocolade heeft gekost.
Bespreek met je groep wat een goede verkoopprijs is. Leg ook uit hoe je aan dit bedrag komt.

Verkoopprijs: €                         per verpakking

Zo zijn we aan deze verkoopprijs gekomen:

7 ) bedenken van reclame-uitingen om het product te promoten

Adverteren doet begeren.
Als je iets wilt verkopen zul je de wereld moeten laten weten dat het er is.
Bedenk samen mogelijkheden om jullie product, de chocolaatjes, te promoten.
Wat kun je allemaal doen?
Advertentie of poster, de regionale (radio)omroep inschakelen?
Jullie kunnen vast nog veel meer bedenken.
Denk aan de volgende zaken:
• Presenteer alleen waarheden.
• Benadruk de reden voor de verkoop: geld inzamelen voor een goed doel!
• Zorg dat de reclame er goed uitziet!
• Presenteer je aan buitenschoolse mensen netjes en beleeft, je bent een visitekaartje van de school!

8 ) via verkoop omzet maken, kosten en baten berekenen

Dit onderdeel voer je uit met de hele klas.
Houd goed en zorgvuldig bij wie er wat verkocht heeft.
Noteer per groep de kosten per te verkopen doosje chocolade.
Noteer per groep de winst op de verkochte doosjes chocolade.
Spreek een duidelijke tijd af waarin de verkoop zal plaatsvinden: op welke dagen, hoeveel dagen in totaal, welke bijzondere activiteiten gaan jullie als klas organiseren om de producten te verkopen?
Spreek een einddatum af.

Bespreek samen wat er gebeurd met de producten die niet verkocht worden.

Evalueer met je groep of jullie product goed verkocht heeft.
Waarom wel of niet??

Maak samen een werkverslag .
Evalueer je product en de samenwerking in de groep (360 graden feedback). Schrijf in je werkverslag  niet alleen wat jullie precies gedaan hebben, waarmee en hoe, maar besteed ook aandacht aan het evalueren van het proces: wat ging er goed en wat niet. Geef elkaar tips en tops! Bij je werkverslag horen de schetsen, werktekeningen van je model,  de verpakking en reclame en vergeet tijdens de opdracht ook niet om foto’s te maken van het hele proces en natuurlijk van het eindresultaat!

9 ) opbrengst aan goed doel schenken

Het laatste onderdeel is het makkelijkste onderdeel:
Zorg dat het verdiende geld bij het goede doel komt!

Bedenk met de klas op welke manier het geld aangeboden kan worden. (Media?!)

Maak er wat moois van.

Een reactie op “Sjakie en de Chocoladefabriek”

  1. P. Vergeer zegt:

    Fantastische opdracht waar mijn leerlingen met veel enthousiasme aan hebben gewerkt.

Reageer


2 + = vijf