Leerwerk? Laat de markeerstift links liggen!

Denk jij dat je jouw setje markeerstiften je beste hulp is bij het leren van lange lappen tekst? Je zit er helemaal naast! Het highlighten van tekst met een markeerstift is juist helemaal geen effectieve studeermethode.

Dat blijkt uit onderzoek van Kent State University. Psychologen onderzochten hoe effectief tien populaire studiemethodes zijn. Er werden enkele honderden wetenschappelijke publicaties over de verschillende studiemethodes bestudeerd.

Het highlighten of onderstrepen van tekst zorgt ervoor dat je teveel focust op individuele feiten. Daardoor verlies je het overzicht op het geheel en heb je een minder goed beeld van de grotere verbanden van het verhaal.
Andere populaire studiemethoden werken ook minder effectief dan gedacht. Zo hebben het maken van samenvattingen of het meermaals lezen van de lesstof nauwelijks effect, volgens de onderzoekers.

Als je wél effectief wilt studeren kun je het beste een zelfoverhoring doen. Maak oefenvragen voor jezelf. Ook is het aan te raden om meerdere studiesessies over een langere periode te houden. Niet op de laatste dag nog beginnen met leren dus!
Wellicht heb je hier iets aan met het oog op de laatste toetsweek.

Mindmap maken

Mindmappen is een methode om gedachten, informatie of kennis visueel te maken. Hierdoor zie je de structuur van bijvoorbeeld de leerstof makkelijker en daardoor onthoud je het beter. Je kunt een mindmap maken voordat je gaat leren, bijvoorbeeld om bij jezelf na te gaan hoeveel je al van het onderwerp weet. Je kunt een mindmap maken om door de leerstof heen te gaan, maar ook om jezelf te overhoren. Mindmaps worden soms ook aangeduid met conceptmaps of wordwebs. Zowel een mindmap als een concept map is een visueel schema om structuur weer te geven. Het belangrijkste verschil is dat een mindmap een enkel concept behandelt waardoor deze ook een boomstructuur kan hebben, een conceptmap of een wordweb heeft altijd een netwerkstructuur.

Het maken van mindmaps helpt ook om op nieuwe ideeën te komen. Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken als een goed gereedschap voor het kiezen van een onderwerp voor een opstel. Kijk eens wat je werkelijk van het onderwerp weet en waar je een goed verhaal over kunt schrijven. Kun je dan toch niet beter dat andere onderwerp nemen dat misschien wat saaier lijkt, maar waar je veel meer van blijkt te weten en dus een beter verhaal over kunt schrijven.

Ook voor het bepalen van een onderzoeksonderwerp kun je de mindmap gebruiken. Wat weet je al over het onderwerp? Wat wil je onderzoeken? Hoe kun je het onderzoeken?

Een leerling kan ook baat hebben bij het maken van een mindmap, als hij opzoek is naar zijn interesses. Wat vind ik leuk? Waarom? Wanneer ga ik dit doen? Wat zijn mijn toekomstplannen? Hoe kan ik die bereiken? Het is handig om hiernaar te kijken, als de leerling bijvoorbeeld minder gemotiveerd is. Interesses en doelen helpen de leerling meer motivatie te krijgen, waardoor zijn inzet ook beter wordt voor school.

Leerlingen die visueel ingesteld zijn kunnen hier veel baat bij hebben. Leerlingen die visueel ingesteld zijn, maar ook leerlingen met dyslexie kunnen hier veel baat bij hebben.

Op het internet kun je Free Mind downloaden, een kosteloos mindmapprogramma. Een alternatief is het programma Cmap Tools van het IHMC (Institute for Human and Machine Cognition), een aanrader voor het maken van concept maps.

Video over het maken van een mindmap:

Hoe maak je een mindmap?

Samenvatten

Waarom een samenvatting maken?

Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin.

 De leerstof is al eens doorgenomen; de stof is gelezen en opdrachten zijn gemaakt. We zullen nu kijken naar het samenvatten van teksten, dat wil zeggen het samenvatten van een tekst in een leerboek en het samenvatten van een artikel.

Allereerst gaan we kijken naar het samenvatten van een tekst in een leerboek. In de meeste schoolboeken wordt aan het eind van het hoofdstuk al een beknopte samenvatting gegeven. Je hebt misschien de neiging om deze samenvatting over te nemen, maar dan heb je nog niet de kern uit de tekst geleerd. Het gaat niet om de samenvatting zelf maar het samenvatten op zich.

Wat is een samenvatting?

  • een verkorte weergave van de leerstof

  • in eigen woorden opgeschreven

  • brengt structuur aan in de leerstof door onderscheid te maken tussen hoofd- en bijzaken

  • een hulpmiddel om kennis goed op te slaan in het geheugen

  • helpt je de leerstof actief te beheersen, dat wil zeggen de leerstof te begrijpen en toe te passen in andere situaties.

Hoe maak je een samenvatting van de leerstof?

Voorbereiding op het schrijven van een samenvatting

  • Verken de tekst.

  • Lees de kopjes en zet ze in een overzicht (maak er bijvoorbeeld een rijtje van).

  • Bekijk hoeveel alinea's er zijn.

  • Elke alinea begint of eindigt vaak met een belangrijke zin. Ga op zoek naar deze zinnen.

  • Zoek belangrijke woorden die je niet begrijpt op.

  • Noteer vetgedrukte woorden op een apart vel.

  • Lees de samenvatting achterin het hoofdstuk door.

  • Maak een samenvatting van de leerstof.

  • Maak een samenvatting van je eigen geschreven samenvatting.

Om het samenvatten te oefenen kun je de volgende opdracht maken. Je maakt van een best moeilijke tekst een samenvatting aan de hand van een stappenplan. Bij het nakijken van de samenvatting is het het allerbelangrijkst om te letten op de structuur. De inhoud is in de eerste poging minder belangrijk. Structuur wil zeggen dat je de titel, paragrafen en tussenkopjes markeert en later in de samenvatting zet. Daarnaast maak je een overzicht van moeilijke en vetgedrukte woorden. Vervolgens ga je proberen om je eigen kennis (wat je al weet) in de samenvatting te zetten, voorbeelden te geven, verbanden tussen stukjes tekst of woorden te leggen. Het is niet erg als je letterlijk zinnen overschrijft uit de tekst. Je bent dan eigenlijk nog op zoek naar de kern. Je kan dan het beste in de samenvatting de kern proberen te markeren en opnieuw een samenvatting te schrijven van je eigen samenvatting. Probeer telkens na te denken over 'wat is het onderwerp?' of 'wat weet je zelf al over het onderwerp? 

De opdracht: samenvatten leerstof 

 Hoe maak je een samenvatting van een artikel?

Om een tekst goed te begrijpen, om de gedachtegang van de auteur goed te volgen, is het belangrijk om de hoofdgedachten uit een tekst te herkennen en deze met elkaar in verband te kunnen brengen.

 

Lees verder »