***

Wij zijn ons brein, zegt Dick Swaab. Maar wij zijn niet alleen ons brein, wij zijn ons lichaam. Sommigen zeggen: je moet met het lichaam, en met name de zintuigen, rekening houden als je iets over de werking van onze hersenen wil weten. Dat zijn de aanhangers van ‘embodied cognition’. Zij zeggen: onze zintuigen maar ook onze ledematen bepalen voor een deel onze cognitie, die daarmee dus ‘embodied’ is.

Raar idee? Ja en nee. Als je ‘s nachts wakker wordt weet je zonder te bewegen waarschijnlijk feilloos waar je armen zich bevinden (probeer het eens!). Dat vermogen wordt proprioperceptie genoemd. Proprioperceptie is wat dat betreft een zesde zintuig. Daarnaast blijkt onze lichaamshouding invloed te hebben op onze mentale ‘getallenlijn’. Consequentie: mensen die naar links leunen schatten de hoogte van de Eiffeltoren lager in dan mensen die naar rechts leunen. Dat
onderzoek werd overigens bekroond met een Ignobel-prijs – voor onderzoek waar je om moet lachen, maar dat ook aan het denken zet.

Wat heeft het onderwijs aan kennis over embodied cognition? Het artikel van Kiefer en Trumpp gaat daar over. De auteurs gaan in op verschillende vormen van ‘embodiment’: bij lezen en schrijven, bij geheugen voor gebeurtenissen, en bij conceptueel geheugen van objecten en getallen. Met name wat zij zeggen over lezen en schrijven is interessant voor het talenonderwijs. De auteurs tonen aan dat leren schrijven met de hand een beter geheugen voor de vorm van letters oplevert dan typen. Dat wordt verder ondersteund door gegevens uit ander artikel in hetzelfde tijdschrift (van James en Engelhardt).

Nu weet ik dat schrijven met de hand als activiteit op scholen langzamerhand naar de achtergrond verdwijnt. Heel normaal, volgens sommige juffen (getuige dit journaalitem van 2 februari jl.), maar eigenlijk niet zo handig, dus. Met de hand leren schrijven levert meer letter- en tekstbegrip op dan typen.

***

bron: Blogcollectief Onderzoek Onderwijs

 

11 Reacties op “Met Geen Pen Te Beschrijven”

  1. Anja zegt:

    Ik hecht niet alleen aan schrijfonderwijs, ik hecht ook aan leesbare handschriften buiten het schrijfonderwijs om.
    Verder ben ik het eens met de stelling dat je de lettervormen beter onthoudt als je ze moet schrijven. Datzelfde geldt voor het lezen van papier ipv een scherm, namelijk dat je de tekst op papier beter leest en beter onthoudt.

  2. Frank Jongbloed zegt:

    Mee eens en toch heb ik dit jaar een e-reader gekocht. Al weet ik niet meer welk boek ik er momenteel op lees. 
    *knipoog*

  3. Erik zegt:

    Leuk en stellig geschreven allemaal door de verschillende onderzoekers, maar het één (het leren vormen van de letters) en het ander (de realiteit van steeds meer computerscherm en steeds minder papier en dus pen waarmee je dan de vormen leert maken) sluiten elkaar toch niet uit? Haal die tablets dus tevoorschijn en teken met je vinger de letters. Soepel, licht, directe feedback (in termen van "goed gedaan" of "let hier nog even op") en in elk geval veel tactieler dan zo'n verkrampend inktstokje. Verder schijnt het zo te zijn (ik heb het ergens gelezen, maar weet niet meer waar, hmm…) dat hoe ouder je wordt, des te beter is het om van een papier met achtergrondverlichting te lezen, een computerscherm dus. Dit vanwege de contrasten tussen letter en achtergrond die dan groter zijn. Oudere mensen hebben nu eenmaal meer moeite dat contrast te maken. Klonk geloofwaardig toen ik het las. 

  4. Frank Jongbloed zegt:

    "Verkrampend inktstokje."
     
    Dat mag een prijs winnen.

  5. Anja zegt:

    mooie vondst inderdaad.
    Erik, het kan zo zijn dat dat achtergrond verlichting kan helpen. Dat doet mijn leeslamp ook bij mijn leesstoel. Maar hoe zit het met de schittering van de schermen voor die "oude" ogen?

  6. Frank Jongbloed zegt:

    (Een Sony Reader heeft geen reflecterend scherm. Een groot voordeel op de iPad als e-reader.)

  7. Ruth zegt:

    (een koboglo is pas mooi.)
    Schrijfonderwijs is iets waar ik als moeder van 2 jongens in groep 3 veel mee te maken heb op dit moment. Ook op hun school zijn ze bezig met nieuwe ontwikkelingen. Geen vulpen, omdat die gauw kapot gaan en vreselijk duur zijn én omdat je aanvankelijk aan elkaar leerde schrijven zodat je sneller kon schrijven. Dat laatste is mij verteld door een juf, maar aan elkaar schrijven is bij mijzelf altijd langzamer gegaan. Omdat ik altijd het mooiste handschrift van de klas had en dat zo wilde houden.
    Hoewel mijn zoon met zijn groeistoornis geen vulpen kan vasthouden omdat die veel te dik is voor zijn handjes (hij heeft nu een schneider Slider edge op school) zou ik het heel jammer vinden als de kunst van het aan elkaar schrijven verdwijnt. Gelukkig leren mijn zoons het nu nog wel op school, maar het zal me niks verbazen als over korte tijd de kinderen enkel 'los' leren schrijven en verder alles mogen typen. Jammer. Héél jammer!
    Ps. is het aan elkaar of aanelkaar?
    Pps. (ik heb zelf ook de Sony hoor)

  8. Kristel zegt:

    Wij hebben dit schooljaar  3 studiemiddagen gehad over schrijfmotoriek waarin menig keer dezelfde discussie naar voren kwam. Leren schrijven blijft belangrijk vind ik. Aan elkaar schrijven heeft ook direct invloed op de samenwerking tussen beide hersenhelften is mij ooit geleerd. Gelukkig hebben we in het onderwijs altijd onze mening klaar maar zijn we nog lang niet zo vooruitstrevend dat de schrijfmethode volgend schooljaar verdwijnt. 

  9. Frank Jongbloed zegt:

    Aan elkaar schrijven vind ik (soms) ook een soort kunstvorm. En het is ‘aan elkaar’.

  10. Frank Jongbloed zegt:

    Als ik vakantie heb valt het me op hoe weinig ik schrijf. En hoe vaak ik typ, zoals nu. Zonde.

    Ik schrijf standaard met vulpen. Twee leraren hebben me onlangs laten weten dat ze door mij ook weer met vulpen zijn gaan schrijven. Vink grappig.

  11. Ben Hamerling zegt:

    Voor alle vragen over het handschriftonderwijs kunt u terecht bij de Stichting Schriftontwikkeling. Ook als het vragen over de toekomst van het handschrift betreft. 
    Op veel vragen kunt u in elk geval op de vele pagina's al een antwoord vinden. 
    Uw overige vragen worden beantwoord door staatsgediplomeerde en kwaliteitsgeregistreerde handschriftdidactici. 
    info@schriftontwikkeling.nl

Reageer


− een = 1