Goeroes

In 1953 publiceerde de Oostenrijker Heinrich Harrer zijn Tibetaanse belevenissen met de jonge Dalai Lama. Een prachtig boek met een schitterende openingszin – “All our dreams begin in youth.” Ergens in het boek (en later stamelt een geblondeerde Brad Pitt iets soortgelijks in de verfilming) spreekt Heinrich zijn bewondering uit voor de jonge spirituele leider. Deze moet daar echter niets van hebben en serveert de Oostenrijker een gepast Boeddha-citaat: “Je krijgt geen redding door naar me te staren. Het vereist krachtige inspanning en oefening. Werk hard en zoek je eigen redding!”

In het Nederlandse onderwijs van tegenwoordig lijken we soms de weg een beetje kwijt te zijn. We weten wel zo ongeveer welke richting we op willen, maar er zijn er maar weinig die de autosleutels van het haakje pakken en behoedzaam optrekken vanuit de eerste versnelling. De meesten van ons zitten nog aan de keukentafel, plattegronden opengespreid en dampende theemok tussen de handen geklemd. We hebben behoefte aan een onderwijsidool. Iemand die ons bij de hand neemt en de weg leidt. Maar ik vraag me af of dit nu zo’n goede ontwikkeling is.

Neem nu Toshiro Kanamori. Een goede schoolmeester uit Japan die een poos geleden door een camera gevolgd werd in zijn klaslokaal. De documentaire die daarvan gemaakt werd (Children: Full of Life) kreeg een paar prijzen en didactisch Nederland sloeg een beetje op hol. Directeuren en schoolleiders trakteerden vergadervermoeide lerarenteams met fragmenten uit de documentaire, instellingen nodigden Kanamori uit voor een tournee door Nederland en grote roedels juffen en meesters sloegen je om de oren met tips en adviezen uit het boek ‘Levenslessen van meester Kanamori’. Een boek met een minimalistisch, gekalligrafeerd voorblad want blijkbaar doet Kanamori denken aan een zenmonnik. Tut, tut, tut, onderwijzend Nederland. Was dat nou nodig?

Van hetzelfde laken een pak is de plotselinge verschijning van Leraar (en Krullenbol) van Het Jaar Ellen Emonds in elk onderwijsgerelateerd televisieprogramma, tijdschrift, website, bijeenkomst en vogeltentoonstelling. Ze heeft haar benoeming ongetwijfeld verdiend, maar ik merk dat in de gemiddelde basisschoolkoffiekamer haar woorden over tafel gaan gelijk zoete broodjes over de toonbank. En de meeste juffen hebben voldoende zoete broodjes gehad.

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Luc Stevens, Marcel van Herpen, Pasi Sahlberg, Marcel van Herpens tweets, Ken Robinson; zij hebben blijkbaar de X-Factor. Laatst kreeg ik van iemand een e-mail waarin onderaan schuingedrukt stond: “Een onvoldoende aan een kind geven, is een onvoldoende aan jezelf geven.” Marcel van Herpen. Bedankt, Marcel. Ik leg hem op het schapje boven de toiletpot, naast de levenslessen van meester Kanamori en de verzamelde citaten van Fred Oster.

Frank, wat is nu eigenlijk je punt? Je kleinzielige gedram over deze onderwijsprofessionals werkt op de zenuwen. Mijn punt is dat ik vind dat we meer blijk moeten geven van onze éigen scherpe inzichten, ónze leerpunten en conclusies. De meeste leerkrachten zijn vrij stilzwijgend op dit gebied. Geen quotes onderaan mailtjes van mensen die tegenwoordig hun geld verdienen via seminars en trainingen, maar citaten van de kinderen uit de eigen klas. Minder boeken en filmpjes van buitenlandse lesgoeroes, maar werk uit eigen praktijk. Leerkracht, laat jouw stem horen! Of beter: die van de kinderen. Ik geloof dat kinderen onze toekomst zijn. En Whitney Houston gelooft dat ook. Einde.

Kinderen Die Vragen Worden Overgeslagen

Frank Jongbloed in gesprek met het artikel op Volkskrant.nl (22/01/13) van Joop Smits. Niet met de man zelf. Voor de duidelijkheid. Laten we met het opiniestuk van Smits beginnen:

Plasterk krijgt met zijn fatsoensoffensief alle hoon over zich heen.

“Oh, dat is vervelend. Ik heb nog niet eerder van zijn offensief gehoord, maar ik moet toegeven dat ik niet vaak televisie kijk of radio luister. Ik lees wel heel veel onderwijsnieuws, maar daar ben ik het ook niet eerder tegengekomen. Hoe dan ook, vervelend. Ik vind die Plasterk namelijk best aardig, ook al heb ik in het verleden puberale grapjes gemaakt over z’n naam en rottige stukjes over hem geschreven.”

Maar Joop Smits, oud-inspecteur van het onderwijs, ziet dat veel scholen te kort schieten in de aanpak van wangedrag. 'De PvdA-minister heeft terecht zijn nek uitgestoken.' PvdA-minister Plasterk is een fantsoensoffensief gestart, maar krijgt alle hoon over zich heen.

“Een fantsoenoffensief. We zien het maar even door de vingers, meneer de oud-inspecteur.”

Lees verder »