De afgelopen periode (lees: laatste twee stukjes) bleek het moeilijk te zijn reacties te plaatsen. Excuses hiervoor. Het technische gedeelte van deze onderwijssite besteed ik uit aan een kluit Indiase zestigplussers en ik heb al meerdere klachtenmails richting Delhi gestuurd. Het probleem is nog niet helemaal opgelost, maar als u een reactie achterlaat dan wordt deze uiteindelijk wel geplaatst. Dan gaan we nu over naar de zaken die er echt toe doen. Namelijk excellente basisscholieren die het niet zo geweldig doen op het voortgezet onderwijs. En dan heb ik het niet over mijzelf. Hoewel dat wel zou kunnen, want eenmaal op de middelbare school donderde ik door mijn clowneske gedrag heel hard de potentieladder af. En belandde uiteindelijk in het onderwijs. Go figure. Nee, ik ga het hebben over de 25% van de basisscholieren die met een “excellente citoscore” naar het VWO gaan en daar met de hakken over de sloot (en vertraging) het begeerde papiertje halen. “What’s up?” hoor ik u denken. Nou, lees maar even mee:

***

Slechts driekwart van de excellente basisscholieren (zoals gemeten op de Eindtoets Basisonderwijs) haalt in zes jaar het VWO-diploma. Dat blijkt uit een GION-rapport dat deze week gepubliceerd is.1 Het gaat om leerlingen die in 1999 het voortgezet onderwijs instroomden nadat ze minimaal 549 punten op de CITO-toets hadden verworven. Niet meer dan één op de 23 basisscholieren haalt zo’n excellente CITO- score. Hoe komt het dat lang niet al deze ‘high potentials’ zonder vertraging het VWO-diploma behalen? De GION-onderzoekers wijzen op vier belangrijke factoren. Maar misschien moeten we hun lijstje aanvullen.

  1.  Laag opleidingsniveau van ouders (p. 45-46)
  2. Getreuzel in de onderbouw (p. 38-41)
  3. Gebrek aan ordelijke werkplanning (pp. 64-66, 97-98)
  4. De puberale prestatiedip van jongens (p. 46)
  5. Jonge leeftijd?
  6. Te hoog aspiratieniveau (VWO-plus, hoge studielast)?
  7. Te veel hooi op de vork?
  8. Eenzijdige begaafdheid en onoverkomelijke handicaps?
  9. Krijgen hoogbegaafden te weinig hooi op de vork?
  10. Discussie

***

“De puberale prestatiedip van jongens.” Klinkt als iets dat je achterin een stinkende klerenkast vindt. Tot zover mijn inhoudelijke bijdrage aan deze discussie. Voor het onderzoek waar de eerste vier punten vandaan komen, klik hier. En voor een uitgebreide uitleg van alle punten, verwijs ik u zeer gaarne door naar de weblog van Wes Holleman (hier).

Rest mij u nog te vragen: Ongeacht welke groep u lesgeeft, volgt u de kinderen nog een beetje nadat ze van school zijn gegaan?

Foto 

12 Reacties op “Vertraging Na De Basisschool”

  1. Christien van Gool zegt:

    Ik werk in het VAVO (volwassenenonderwijs) en wij krijgen nogal wat van dit soort leerlingen: wel intelligent maar toch mislukt.
    Ik denk dat het voor een groot deel te wijten is aan het feit dat deze leerlingen niet goed zijn begeleid in het basisonderwijs ;-) Ze krijgen te weinig uitdaging, hoeven weinig te doen en komen dan in het voortgezet onderwijs waar ze verder gaan op dezelfde manier. Dat wordt daar ook onvoldoende gesignaleerd omdat ze redelijke cijfers halen.
    Vervolgens komen ze in de bovenbouw en dan blijkt dat ze er met weinig doen niet echt komen: ze hebben dan nooit geleerd om te werken, weten niet hoe ze dit moeten aanpakken, zijn gemakzuchtig en lui geworden. Dan redden ze het niet en vanwege hun studiehouding stromen ze dan 'af' naar lagere niveaus.
    Andere factoren die vooral voor jongens gelden: ze hebben baantjes die tijd kosten (geen tijd voor huiswerk): ze hebben geld nodig voor uitgaan in het weekend (maandagochtend zijn ze niet helder door te veel drinken en slaapgebrek). Ze gamen teveel, sporten veel (topsport), en zijn in de regel niet zo goed in het plannen van zaken.
    Is dat hetzelfde als de puberale prestatiedip? 

  2. Frank Jongbloed zegt:

    Vavo klinkt als een scootermerk, Christien. Maar dat terzijde. Natuurlijk word ik opstandig bij je verwijzing naar het basisonderwijs. Maar misschien zit er ook wel wat in. Gelukkig begeleid ik al 6 jaar een groepje meer- en hoogbegaafde leerlingen, met name op sociaal-emotioneel gebied én samenwerking. Voor de rest wil ik het niet meer hebben over de puberale prestatiedip. Ik word er misselijk van.

  3. Carin zegt:

    Onze school krijgt in de rapportperiodes de cijferlijsten toegestuurd van vrijwel alle scholen waar onze leerlingen naar toe zijn gegaan (zeker nog een jaar of 4) en ja, die pluis ik altijd helemaal uit. Gewoon uit belangstelling maar ook om er wat van te leren, was het wel goed dat dat ene kind een groep heeft overgeslagen of een keer is gedoubleerd? Had ik de leerlingen goed ingeschat?
    Wat betreft de vertraging van excellente leerlingen, mijn indruk is dat ze nooit hebben geleerd hoe ze iets moeten leren, omdat ze (tot ze vastliepen) alles oppikten zonder moeite.Ze weten gewoon niet hoe je bewust iets moet leren, en dat leren soms best veel inspanning kost. Alleen als ze intrinsiek gemotiveerd zijn, zie ik belangstelling, die weer verflauwt zodra het moeilijk/uitdagend wordt. Dan is het saai en beginnen ze te gapen. Ik vind het heel moeilijk om deze kinderen uit hun comfortzone te lokken en ze ergens tot het bittere eind hun tanden in te laten zetten. 

  4. Lisette zegt:

    Zelf werkzaam in het basisonderwijs en moeder van een hoogbegaafd kind (zoon). Jaja, dodelijke combinatie ik weet het….
    Mijns inziens is onderpresteren de grote boosdoener. Ze hoeven op de basisschool niets te doen (zeker niet gaan vervelen, dat is de beste garantie voor meer werk, of dat nu straf of verrijkingsstof is)
    Mijn zoon heeft op de basisschool weinig tot niets gedaan en redt het nu in brugklas VWO+ niet. Leren???? Hij heeft ook nog een leven! Maar met name de talen zullen toch echt geleerd moeten worden, dat pik je niet op door een "beetje op te letten in de les".
    Hij is thuis druk bezig met programmeren en dergelijke, maar dat vak wordt jammer genoeg niet gegeven.
    Op de school waar ik werk begeleiden we intensief meerpresteerders. Laat ze hun tanden maar eens stukbijten op een moeilijkere opdracht… paniek alom!
    Leuk om hier lesstof voor te zoeken en te zien hoe ze met teleurstellingen, samenwerken, plannen etc omgaan.
    Wat heb ik toch een leuk beroep!
    En weer een geweldige zoon, nu de proefwerkweek afgelopen is.
    Ik ben alleen nog benieuwd welk punt "ik" gehaald heb voor:  "Planten", "Steden en Staten ", "Culturen" Duits en Frans.
    Wiskunde kon hij zelf en de rest waren leesteksten…..
     

  5. Christien van Gool zegt:

    @Frank
    Vavo staat voor Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs (de vroegere moedermavo's) en we doen examentrajecten voor gezakte leerlingen (kunnen bij ons certificaten halen) of voor oudere leerlingen of voor leerlingen die na vmbo hun havo willen halen etc.

  6. Frank Jongbloed zegt:

    Bedankt, Carin. Ik krijg die lijsten ook, maar 'uitpluizen' doe ik ze niet. Ik lees ze natuurlijk wel. 
     
    Wat een vreemde vakken heb je tegenwoordig, Lisette. In mijn tijd zaten de "Planten" voornamelijk in de vensterbank. De "culturen" in de stoelen. 
     
    Aah. Dank je, Christien. 

  7. Christien van Gool zegt:

    Het onderpresteren  begint vaak met de simpele dingen die op de basisschool van buiten geleerd moeten worden.
    Voorbeeld:
    Meisje, slim maar ook heel ijverig – leert altijd haar tafels, topo, moeilijke woorden op basisschool, woordjes bij vreemde talen etc. Blijft dat doen in het voortgezet onderwijs. 
    Jongen, ook slim maar gemakzuchtig – leert nooit zijn tafels e.d. op basisschool en kan dat aardig verbloemen omdat hij slim genoeg is (vaak komen ouders hier zelfs niet eens achter).
    Dat zet zich voort op voortgezet onderwijs (woordjes leren, sommen maken, dom oefenwerk doen). Hierdoor mist hij basiskennis (de zaken die geautomatiseerd zouden moeten zijn) en het is lastig om dan nog een andere houding aan te leren. Hij loopt dus vast in de bovenbouw of stroomt al eerder af naar een lager niveau waar hij met nietsdoen net voldoende kan halen. 

  8. Lisette zegt:

    Tja Frank… en in Steden en staten gingen wij gewoon shoppen in die tijd!
    Zag dat ik niet eens antwoord had gegeven op jouw vraag. Ik bekijk de lijsten wel altijd en probeer er niet alleen uit te halen of de kinderen volgens verwachting het VO doorlopen (en niet alleen het eerste jaar, maar ook als het daarna wat lastiger wordt), maar ook of er ergens tendenzen waar te nemen zijn in vakken. Scoren al onze leerlingen wat minder op nederlands? Bekijken! Zo is ook leren plannen al een keer eruit gekomen als aandachtspunt.
    Ik haal er toch wel het nodige uit!

  9. Frank Jongbloed zegt:

    Christien, mijn collega doet voor haar masteropleiding een onderzoek naar automatiseren. Ik hoop dat ze wat bij ons teweeg kan brengen, want ik merk dat de tafels nog niet automatisch eruit komen. En dat hindert soms echt. En wat zal jij bijzondere verhalen te horen krijgen van je leerlingen. 
     
    Ik doe hetzelfde met de lijsten, Lisette. Van hoofdschuddend "ja, dat dacht ik al" tot een blij "zie je nou wel!"

  10. Christien van Gool zegt:

    @Frank
    Bijzondere verhalen: ja die horen wij heel vaak! En ook vaak heeeeeeeele goede voornemens ;-)

  11. Lisette zegt:

    Blijft erg belangrijk om goed verdiept te kijken naar leerlingen die hoog scoren vooral als er ter sprake gaat komen, "dat ze best een jaar vooruit mee kunnen rekenen, want die CITO van volgend jaar hebben ze ook nog een A gescoord"!
    Op dat moment kom ik in actie en neem zo'n toets mondeling bij de leerling af. Pen in de aanslag en vertel mij maar hoe je dit doet.
    Je mond valt geregeld open als je hoort hoe ze tot uitkomsten komen… De meest ingenieuze berekeningen, maar absoluut niet de juiste strategie.
    En die moeten ze van mij toch echt allemaal leren…
    Juist voor alles wat in latere jaren nog gaat komen en waar de basis gewoon goed voor moet zijn.
    Vooruit dan… een voorbeeld, omdat het gewoon ook leuk blijft! Groep 4 leerling die CITO E5 maakt:
    10 x €0,80 = 10 x 50 = 50-100-150-200-250-300-350-400-450-500! dan nog 10 x €0,30. 530-560-590-620-650-680-710-740-770-800.
    Dat is dus acht euro!
    Dit doet ze vliegensvlug… :-) )

  12. Anja zegt:

    Als de rapportages van het VO binnenkomen, worden ze door het team bekeken. Inderdaad ook herkenning of verbazing.
    Begaafde leerlingen uit hun comfortzone trekken is lastig. Het lukt niet bij elke leerling. Leren leren is wat deze kinderen nodig hebben.

Reageer


9 × drie =