Ik houd van taal. Daarom luister ik soms naar rapmuziek. Niet omdat die scene me zo aanstaat, maar omdat ze heel creatief met taal kunnen zijn, die rappers. Best leuk. Ik maak ook taalfouten. Niet veel of vaak, durf ik te beweren, maar ik maak ze wel. Vooral als je stukjes schrijft op het internet ga je onvermijdelijk met de billen bloot. Omdat je dan geen redactie hebt die de stukjes kritisch doorspit. Al maakte ik in ruim drie jaar evenzoveel fouten. Maar goed, ik houd dus van taal. Ik las net een stukje van Jan Wolkers.

“Een oom van mij waarover vroeger werd gesproken als ‘die kwab’ kwam takmager wankelend binnenlopen en stortte zich zo ongebreideld op de vette sausages uit de oliegele blikken van het Amerikaanse leger dat hij na een poos gulzig te hebben zitten schrokken kokhalzend de tuin in moest waar hij een spoor van geknakte worstjes over de stoep trok.”

Schitterend. Die zin is niet geschreven, maar gecomponeerd op een literair thema dat je vanzelf hoort als je zorgvuldig leest. En dat terwijl er vroeger op Jantjes rapport het volgende stond: “Jan is lui en ongehoorzaam. De laatste weken is er enige vooruitgang merkbaar.” Hoe zou Jantje zo’n fijn taalgevoel hebben opgedaan, aangezien de leerkrachten blijkbaar niet van hem onder de indruk waren? Maar waar ik het eigenlijk met u over wil hebben; wat doet u om uw taalgevoel op peil te houden? Lees nog even mee:

Het verbaast me dat ik veel leerkrachten in het primair onderwijs tegenkom die thuis niet of nauwelijks een leesboek openslaan. Of – en dit komt gruwelijk vaak voor – die nooit voorlezen in de klas. Niet voorlezen in het klaslokaal is een verarming van je onderwijs! Is het een idee om alle leerkrachten in het primair onderwijs verplichte ‘opfriscursussen’ te laten volgen op het gebied van taal (spelling en grammatica)? Of gebeurt dat al op uw school?

Sinds deze week ben ik lid van de vereniging Genootschap Onze Taal. Dan krijg je tienmaal per jaar hun maandblad en verder korting op taalboeken, uitnodigingen voor congressen en nog veel meer op het gebied van taal. Het tijdschrift (niet duur) staat vol leuke artikelen en ook weet ik nu hoe de zus van Jelle Brandt Corstius eruitziet. Ik lees zijn columns trouw en nu kan ik ook die van zijn zus lezen. Ze lijkt trouwens erg op hem of andersom, maar dat maakt van hem een mooie vrouw, wiens gezicht er wel een beetje uitziet alsof iemand er zacht met een handpalm over heeft geveegd voordat het goed droog was.

Voor u dus de volgende vragen:

1. Leest u zelf veel boeken?
2. Leest u voor in de klas?
3. Wist u al dat Hella Haasse dood is en ik nog nooit een boek van haar heb gelezen?
4. Wat doet u om uw taalgevoel scherp te houden?

Dat was het voor vandaag. Er staat hier een kattenbak die gereinigd dient te worden. Ik heb dit stukje namelijk geschreven met betraande ogen en een rauwe keel. En niet van emotie.

31 Reacties op “Taal”

  1. Kristel zegt:

    1. Ja maar vooral op vakantie! Dan kan ik er zo een paar in een week lezen!
    2. Iedere dag zeker 15 minuten. Ik vind het heerlijk en de kinderen ook!
    3. Ik hoorde het vanmorgen via Twitter, maar ik kan zo geen enkele titel van haar noemen.
    4. Ik heb een taalcursus gevolgd bij de vereniging waar ik voor werk. Verder probeer ik zoveel mogelijk de nieuwe regels bij te houden en eigen te maken. Toch kan de taal me tegenwoordig erg aan het twijfelen brengen. Zeker wanneer ik reacties plaats op internet! ;-)

  2. Christien van Gool zegt:

    1. Ik houd sinds 1989 (!!) een schriftje bij met boeken die ik lees: ik noteer de datum/schrijver/titel/jaartaal/aantal blz en een kort of langer commentaar op het gelezen boek. Ik lees gemiddeld vanaf die tijd zo’n 50 boeken per jaar (Engels en Nederlands) – het leuke van zo’n schriftje is: je moet nadenken wat je van het boek vond (ik doe het altijd meteen als ik een boek uit heb) en daardoor blijft zo’n boek langer hangen. Als ik mijn beschrijving teruglees, kan ik zo weer dat boek terughalen (en waar ik het las enzo).
    2. Ja, ik lees voor in de klas (artikelen of stukjes uit de krant); meestal in het Engels want dat is het vak dat ik geef.
    3. Hella Haasse is een geweldige schrijfster – ik heb Oeroog gelezen, Heren van de Thee, Sleuteloog – dat zijn de titels die me meteen te binnen schieten.
    4. Veel kranten (de Volkskrant en NRC) en boeken lezen, verder Onze Taal, Levende Talen (vakblad voor talendocenten), Onderwijsblad. En ik luister veel naar de radio.
    Verder zoek ik dingen op als ik iets hoor of lees wat onbekend is of wat vreemd is.
    En ik schrijf…

  3. Frank Jongbloed zegt:

    Haha, Kristel. Mijn vaste vakantieprobleem; hoe krijg ik al die boeken in de rugtas/koffer? Soms ga ik naar een bestemming waar een boek niet zo gemakkelijk te vinden is, dan moet ik wel economisch inpakken voor ik vertrek. Bedankt voor je goede reactie!

    Ik leer het meest van al dat geschrijf, Christien. Ik heb een kleine bibliotheek aan naslagwerken (papier en online) en de ene ezelsoor na de andere wordt geraadpleegd. En ik schaam me een beetje dat ik nog nooit iets van Haasse heb gelezen.
    Ik maak foto’s van de boeken die ik gelezen heb en ik heb een vast ‘boek-is-uit-ritueel’, maar om de schade aan mijn imago te beperken, houd ik dat maar voor mijzelf.

  4. Charles zegt:

    1: Ja, soms lees ik veel en dan weer wat minder.
    2: Ja, leesbevordering staat hoog in het vaandel bij mij op school
    3: Ja, ik heb zelf nooit een boek van haar gelezen, mijn vader wel en ik vond de boeken altijd indrukwekkend (alleen haar naam al)
    4: Bezig zijn met taal, woorden, teksten, verhalen, zinnen, slogans, interpretaties van woorden en vooral niet bang zijn om fouten te maken.

  5. Frank Jongbloed zegt:

    Ja, niet bang zijn om fouten te maken. Dat is een goede, Charles.

    Eigenlijk moet je op geen enkel gebied angst hebben om fouten te maken. Dat is een beetje een mantra voor mij. Maar net als met jouw leesgedrag; soms denk ik er veel aan en dan weer wat minder.

  6. Kristel zegt:

    Wat wel heerlijk is aan lezen in het buitenland is dat je sneller een Engels boek koopt. Dat is voor mijn het ultieme vakantiegevoel, een Engels boek lezen!

  7. Frank Jongbloed zegt:

    Ik lees bijna altijd Engelse boeken. Niet om interessant te doen, maar ik vind het prettig om te lezen in de taal waarin het geschreven is. En dat is meestal Engels. Hoewel, een goede Nederlandse schrijver is ook fijn.

  8. Cisca zegt:

    Misschien is een e -reader een optie, Frank? Bij mij gaan er in de zomervakantie minstens 10 boeken mee. Behalve vorig jaar toen ik backpackte door Indonesië en nog geen e -reader bezat. Gelukkig waren aan het eind op Bali, in een klein resort, volop boeken die ik zittend aan het strand heb verslonden. Op school hebben wij “een Lytse Bieb” (ondertiteling: kleine bibliotheek ..jaja, Fryslân) en daardoor bijna onbeperkt boeken tot onze beschikking. Wel bijna allemaal Nederlandse boeken, maar toch een weelde!

  9. Frank Jongbloed zegt:

    Een e-reader. Ik ben er nog niet aan toe. Een beduimeld pocketboek dat overduidelijk mee op vakantie is heeft nog niet aan aantrekkingskracht ingeboet. En lang leve de plekken in het buitenland met een bibliotheek(je)! Zo begon ik in de jungle van Nepal aan Stieg Larsson.

  10. ine zegt:

    Tja rappen. Ben bewust met de kinderen uit mijn klas bezig geweest met rappen. Natuurlijk zelf een rap maken maar ook eens goed luisteren of vertalen wat die “echte “rapper nu zegt ( sorry rapt ). Grappig dat ze daar zelf ook van schrokken. Er wordt namelijk soms ook heel wat in afgescholden. Ik spreek ( tik ) het woord zelf niet uit maar als ik het woord m.f. vertaal hadden ze eerst totaal niet in de gaten wat ze zeiden. Waaaaaaaaaaaaaaat dat zou ik toch nooit met mijn moeder doen. Nee maar je zegt het wel. Er zijn ook rappers bij met hele mooie teksten die beluisteren we dan natuurlijk ook. Zoals : Zinloos van Lange Frans en Baas B. Dan blijkt ook met het beluisteren of meezingen met een rap dat je goed moet luisteren waar het over gaat. Zing je het dan nog hardop mee ?
    Boeken en lezen zijn twee woorden die niet los van mezelf gezien kunnen worden. Ik geniet van spannende verhalen reisverslagen verre volken humor enz. Nee tegen het omslaan van de blz. kan geen e-reader op. Zou ook niet weten hoe ik het ding vast moet houden als ik in bed lig. Ja want ook daar lees ik. In de klas lees ik voor (zoveel en zolang mogelijk ). Zelfs van de verhaaltjessommen maak ik een feest (hoop ik ). Lezen is leuk en ik probeer alles wat maar in mijn macht ligt uit omdat mijn klasje bij te brengen.

  11. Frank Jongbloed zegt:

    Onze rap van vorig jaar (toen acht nog zeven was en met een andere acht – ehm) is zo’n beetje het schoollied geworden, dus dat zit snor. En ik was vorig jaar erg verbaasd toen we een filmpje keken en één van de personen in dat filmpje ‘Kanker!’ riep en niemand keek daar raar van op. Ik heb dat uitgebreid besproken en ik denk dat dat nu anders zal zijn.

    Over de e-reader; naar aanleiding van je verhaal zag ik mijzelf met zo’n ding en ik denk dat ik continu de vette vingerafdrukken van dat apparaat zit te vegen.

  12. ine zegt:

    Ja Frank. Met een e-reader naar bed is tot daar aan toe maar met de glassex dat gaat te ver !!!
    Wat dat filmpje betreft : Dat zelfde had ik met de Engelse rap. Totaal voorbijgaan wat er wordt gezegd.
    Even schrikken en slikken dus …………..
    Maar je eerste twee zinnen van je antwoord waren subliem. Alleen te begrijpen door iemand uit het onderwijs toch ? Heel goed soms moet je namelijk ook code taal gebruiken. Je weet maar nooit welke minister dit leest toch ?

  13. Frank Jongbloed zegt:

    Ik denk dat we er redelijkerwijs van mogen uitgaan dat M. v. B. niet gauw iets begrijpt van onderwijsgerelateerde praat, codetaal of niet.

  14. ine zegt:

    Je weet maar nooit Frank. Je weet maar nooit. De moed niet opgeven. Ooit gaat het kwartje vallen. O nee die hebben we met de euro niet meer. Ooit ziet ze het licht dan ? O nee ook niks. Weet jij een leuke ?

  15. Pieter zegt:

    1. Leest u zelf veel boeken? VEEL TE WEINIG TIJD, VAAK PAS MET VAKANTIE.
    2. Leest u voor in de klas? JA!
    3. Wist u al dat Hella Haasse dood is en ik nog nooit een boek van haar heb gelezen? IK KAN JE DE HAND SCHUDDEN
    4. Wat doet u om uw taalgevoel scherp te houden? IK LEES GRAAG COLUMNS DIE MOOI ‘GECOMPONEERD’ ZIJN EN DUS UITVOERIG ANALYSEREN KAN. IK SCHRIJF WAT VOOR MEZELF, IK LEES GRAAG EEN GOEDE KRANT EN SPEUR UREN OP INTERNET

  16. Kristel zegt:

    Een tip voor leuke raps met erg veel gevoel voor taal en geen scheldwoorden zijn de raps van Gers Pardoel. In de bovenbouw bij mij op school doen ze het erg goed! En in het Nederlands! Wel zo leuk!

  17. Frank Jongbloed zegt:

    Even nadenken, Ine. Ooit raakt ze het spoor niet meer bijster?

    Bedankt voor je reactie, Pieter. Je toetsenbord is volgens mij niet helemaal in orde. Hahaha. Maar graag vaker van die reacties!

    “Die bitches hangen met mij.” Ja. Great, Kristel.

  18. Kristel zegt:

    Je moet natuurlijk even screenen op nummers! ;-) Er zitten echt hele leuke nummers bij!

  19. Frank Jongbloed zegt:

    Don’t worry. Ik heb ‘Ik neem je mee’ al in mp3 en de tekst staat gecorrigeerd in een pdf’je in mijn inbox te wachten tot ik het ga uitprinten en uitdelen. Bedankt voor de tip!

  20. Kristel zegt:

    Gelukkig! Begon me al te schamen voor mijn pedagogisch onverantwoorde tips op deze keurige site!

  21. Frank Jongbloed zegt:

    Ik heb zo’n idee dat jij je niet zo heel snel schaamt. En dat is een compliment.

  22. Kristel zegt:

    Bedankt voor het compliment! Ik stop hem morgen in mijn complimentenbus op school! ;-)

  23. Frank Jongbloed zegt:

    Nú wordt het wat onfatsoenlijk.

  24. Kristel zegt:

    Dat maar net wat je er van maakt! Ik vond het juist zo’n leuk idee! http://www.onderwijsgek.nl/NOTENDOPJE_020_POSTBUS_VOL_COMPLIMENTEN.pdf

  25. Ruth zegt:

    1. Ik lees veel. Op dit moment alleen maar engelse boeken voor mijn opleiding, maar op het werk probeer ik van alle honderden boeken die door mijn handen gaan minstens een hoofdstuk te lezen zodat ik weet wat het niveau en een stukje van de inhoud is van het boek voor als leerlingen het vragen.
    2. Ik lees voor aan mijn 2 kinderen, natuurlijk! Ze zitten net in groep 2 en eentje kan al lezen en met hem oefen ik het dagelijks als hij er zin in heeft. Ik hou van voorlezen, van de stemmetjes en emoties die er bij horen.
    3. Hella Haasse is dood ja. En ik heb natuurlijk Oeroeg gelezen. Maar alleen omdat het moest in Havo-4. Het boek raakte me wel, door mijn afkomst waarschijnlijk. De rest van haar boeken had ik al eens in mijn handen, maar nooit gelezen.
    4. Ik lees. Kijk. Luister. En voor een halfbloed molukker doe ik het niet slecht, denk ik.

    En jij, Frank?

  26. ine zegt:

    Kirstel wat een leuk idee dat notendopje ! Is weer eens wat anders als het zonnetje van de week enz.
    Ga eens even kijken naar Gers Pardoel. Als is het alleen maar om de reactie die Frank erop gaf. Maakt me toch heel nieuwsgierig. Allemaal goed verwend met de onderwijsdag ?

  27. Joke zegt:

    1. Leest u zelf veel boeken?
    Oneindig veel, ik ben met FPU.
    2. Leest u voor in de klas?
    Niet meer natuurlijk, maar ik heb het veel gedaan. Ik vertelde nog liever verhalen. Dit werd trouwens nog meer gewaardeerd dan voorlezen.
    3. Wist u al dat Hella Haasse dood is en ik nog nooit een boek van haar heb gelezen?
    , maar dat je nog nooit een boek van haar hebt gelezen was mij onbekend.;-)Zelf heb ik Oeroeg van haar gelezen.
    4. Wat doet u om uw taalgevoel scherp te houden? Naast het lezen, reageer ik veel op (onderwijs)fora en schrijf zelf verhalen op http://www.positiefleren.nl/jufjedermann.php
    Ik gebruik ook regelmatig een of meerdere woordenboeken om mezelf scherp te houden wat de spelling betreft.

  28. Anja zegt:

    1. Zeker 3 boeken per week. Een maal per maand bespreken met een club dames = leesclub.
    2. Jazeker elke dag minstens 15 minuten en dan wel interactief.
    3. Hella Haasse, sinds mijn jeugd mijn heldin. Gestart met Oeroeg, daarna alle historische romans. En haar laatste Sleuteloog. Zo’n mooi taalgebruik, daar word je blij van.
    4. Manuscripten redigeren met behulp van het groene boekje. Tijdschriften lezen als VN, dagbladen. Jeugdtijdschriften, maar ook muziek luisteren en dan met name Nederlandstalige raps. Een hele goede is Sluwe Vossz. Zijn teksten zijn bijna literatuur.
    http://www.myspace.com/sluwevoszz

  29. Frank Jongbloed zegt:

    Bedankt voor de reacties, Ruth, Joke en Anja. Leuk om te lezen. Ik ben altijd benieuwd naar het leesgedrag van een ander. Ik zal Sluwe Voszz eens opzoeken en ach, misschien geef ik Hella ook eens een kans.

    Ruth, ik lees heel veel boeken, vaak twee tegelijk. Ik probeer altijd een spannend boek en een ‘serieus’ boek tegelijk te lezen. Ik lees elke dag voor in de klas en net als Joke vertel ik verhalen. In deze verhalen komen mijn leerlingen als hoofdpersonen voor. De kinderen noemen het “Het Verhaal” en het is enorm populair. Om mijn taalgevoel scherp te houden schrijf ik heel veel. Twee weblogs en hier en daar betaalde columns. Verder word ik soms ingeschakeld om te redigeren, staan mijn boekenkasten vol naslagwerken en ben ik dus sinds kort lid van het Genootschap Onze Taal. En ik krijg elke dag reken- en spellingpuzzels opgestuurd (via de mail – beterspellen.nl, beterrekenen.nl).

  30. Joke zegt:

    Bij de jongere kinderen vertelde ik een vervolgverhaal, soms met poppenkastpoppen, gewoon zittend op mijn plaats in de kring. In de BB mochten ze zelf opgeven wat er in het verhaal moest voorkomen. Ook heel erg leuk om te doen.
    Heb je al naar mijn onderwijsverhalen gekeken op http://www.positiefleren.nl/jufjedermann.php ?
    Dan heb ik nog een site voor je waar ik blogs schrijf: http://www.lerarenblogs.be/V2/index.php?page=blog&name=joke.debruijn Van een ander kaliber, maar ook over onderwijs.

  31. Frank Jongbloed zegt:

    Staat genoteerd, Joke.

Reageer


acht × 1 =