Wat hebben mijn bespinnenwebde berging, het pakketje van de buurvrouw en een artikel van The New York Times met elkaar te maken? Wat? Wat zeg je daar? Niks? HA! Laat mij u verbeteren, Trouwe Lezer, laat mij u verbeteren. Een paar dagen geleden stond ik op het punt om te vertrekken naar het centrum van Apeldoorn toen een oude man met een pakketje in zijn hand vroeg of ik Lisette Janssen was. “Dat ligt eraan,” zei ik, “als Lisette Janssen een 32-jarige kale man is die zich Frank noemt, dan maakt u een goede kans. Zo niet, dan moet u het een deur verder proberen.” Dat deed hij, maar tevergeefs. Uit de goedheid van mijn hart nam ik het pakketje aan en toen ik later die middag een pen zocht om een briefje voor de buurvrouw te schrijven, realiseerde ik me dat ik in anderhalve vakantieweek nog geen letter op papier had gezet. Via de computer wel en ook via mijn telefoon, maar niet via inkt en papier.

Nu spoelen we het verhaal even vooruit naar eerdergenoemde bespinnenwebde berging. Want die had ik *kuch* al een tijdje niet schoongemaakt. En zodoende vond ik driekwart van de beesten uit Noachs Ark tussen mijn oude troep. Ik trok mijn actiepak aan (blauw spandex, zorromasker, een gouden F als borstornament) en begon me een weg door de verhuisdozen, vuilniszakken en braakballen te reinigen. In het heetst van de strijd kwam ik een doos tegen met oude readers en boeken van de lerarenopleiding. Notities vol rekensommen, een afgekeurd aardrijkskundeproject (‘Achtus Groeperia: Een Nieuw Continent’), een verslag over Rudolf Steiner en een kromgetrokken boek over het methodisch schrift. Ik bladerde wat door het laatste en zag pagina na pagina over de ontwikkeling en het belang van een net schoolschrift.

En laat dat laatste nu volgens Katie van The New York Times zijn begonnen aan een langzame dood. Het lopende schrift *dramatische toon* … is zo’n beetje klaar met lopen. Lees maar mee:

“The sinuous letters of the cursive alphabet, swirled on countless love letters, credit card slips and banners above elementary school chalk boards are going the way of the quill and inkwell. With computer keyboards and smartphones increasingly occupying young fingers, the gradual death of the fancier ABC’s is revealing some unforeseen challenges.

Might people who write only by printing — in block letters, or perhaps with a sloppy, squiggly signature — be more at risk for forgery? Is the development of a fine motor skill thwarted by an aversion to cursive handwriting? And what happens when young people who are not familiar with cursive have to read historical documents like the Constitution?

Jimmy Bryant, director of Archives and Special Collections at the University of Central Arkansas, says that a connection to archival material is lost when students turn away from cursive. While teaching last year, Mr. Bryant, on a whim, asked students to raise their hands if they wrote in cursive as a way to communicate. None did. …

Students nationwide are still taught cursive, but many school districts are spending far less time teaching it and handwriting in general than they were years ago, said Steve Graham, a professor of education at Vanderbilt University. Most schools start teaching cursive in third grade, Professor Graham said. In the past, most would continue the study until the fifth or sixth grades — and some to the eighth grade — but many districts now teach cursive only in third grade, with fewer lessons.

“Schools today, we say we’re preparing our kids for the 21st century,” said Jacqueline DeChiaro, the principal of Van Schaick Elementary School in Cohoes, N.Y., who is debating whether to cut cursive. “Is cursive really a 21st-century skill?” With schools focused on preparing students for standardized tests, there is often not enough time to teach handwriting, educators said. …

Richard S. Christen, a professor of education at the University of Portland in Oregon, said, practically, cursive can easily be replaced with printed handwriting or word processing. But he worries that students will lose an artistic skill. “These kids are losing time where they create beauty every day,” Professor Christen said. “But it’s hard for me to make a practical argument for it. I’m not one who’s mourning it because of that; I’m mourning the beauty, the aesthetics.”

Tja. In mijn vrije tijd gebruik ik het veel te weinig, dat mooie lopende schrift. Beroepsmatig gebruik ik het natuurlijk elke werkdag. Het is lastig, om gelijk te beginnen met brullen dat het zogenaamde ‘lopend schrift’ absoluut moet blijven nu ik erachter ben gekomen dat ik het zelf zo minimaal gebruik. Maar ik ben het zo eens met die professor Christen dat er een schoonheid verloren gaat nu het belang van aan elkaar schrijven zo zwaar niet meer weegt. Wat vind jij?

En de buurvrouw kwam nét thuis toen ik mijn keurig geschreven briefje op wilde hangen, dus ze heeft het niet eens gelezen. Tsk. De volgende keer stuur ik wel een e-mail.

*Lees hier het artikel van The New York Times.
*Fred Oster

15 Reacties op “Houd Dat Schrift!”

  1. Lisette zegt:

    Hoe keek je buurvrouw toen je haar het pakje overhandigde in je blauwe actiepak?
    (^_^)
    Groetjes Lisette

  2. Frank Jongbloed zegt:

    Ik keek haar aan en zei: “Ik heb een pakje … voor jou.” Ze liet haar blik op het blauwe spandex rusten, waarop ik vervolgde: “Niet dit pakje. Dít pakje.” En ik gaf haar het kartonnen doosje. Ze leek… teleurgesteld.

  3. Lisette zegt:

    Ik lig onder tafel…. Van het lachen!!! Ben nogal visueel ingesteld, Frank. Ik zie zulke dingen meteen voor me. Top-stuk!
    En dat schrijven… Over 10 jaar hebben we ipads/macbooks i.p.v. schriften. Wishful thinking! Daar is Dhr. Oster het vast ook mee eens.

  4. 'Meester' Koert zegt:

    Prachtig proza weer, complimenten!
    En terugkomend op je vraag: Dat lopende schrift heeft zeker een mooie, kunstzinnige functie. De kinderen in mijn klas, groep 7, vinden ‘schrijven’ vaak leuk en uitdagend (tong uit de mond, ingespannen gezichten). En het is goed voor de motoriek (is mij verteld). Toch merk ik wel dat er nu behoefte is aan experimenteren met blokschrift. Dat vinden ze hartstikke spannend! Alleen doen ze dat wel stiekem in hun taalschrift, waarna ik er weer bij moet kalken (want dat is de afspraak op school) “aan elkaar schrijven!” Overigens in lelijk lopend schrift, want de motoriek van deze meester is niet al te best….

  5. Frank Jongbloed zegt:

    Dhr. Oster, Lisette?? *knipoog*

    Ik ben het helemaal met je eens, Koert.

    Ik heb lang groep 4 gehad en daar was Schrijven echt een vak dat dagelijks aandacht kreeg. Dat is nu, in groep 7/8, veel minder het geval. Dus ik ben er zelf ook schuldig aan. En aan elkaar schrijven is geloof ik niet zo hip meer bij mij in de klas.

  6. Kristel zegt:

    Ik ben blij dat de kinderen uit mijn groep 4 nog steeds met tong uit de mond en zweet op het voorhoofd proberen om de letters zo mooi mogelijk op papier te zetten.
    Hoe lang zal ik dit nog doen met groep 4? Ik hoop heel lang, maar het intreden van het digitale schoolbord doet hier ook voor de juf geen goed aan!
    Ik hoop dat wij als leerkrachten proberen om het “echte” schrijven op het programma te houden, ondanks alle ontwikkelingen.
    Het is immers bewezen dat het erg goed is voor de motoriek, de ontwikkeling en samenwerking van onze hersenhelften.

  7. Annemiek zegt:

    Misschien kan schrijven wel een creatief vak worden? Zoiets als kalligrafie, of zoals Japanners hun karakters tekenen. Daar wordt schrijven als een kunstvorm gezien. En het wordt op school onderwezen.

  8. ine zegt:

    Ik moet eerlijk bekennen dat als het schrijfschriftje uit is ik het onderdeel schrijven gebruik als iets kunstzinnigs. Een menukaart schrijven ( kaligrafisch ) Met de achterkant van een waskijper en oostindische inkt letters namaken en zelf figuren verzinnen. Graffiti op een a 3 papier met je naam enz. Bij mijn school is het van groep 4 tot en met groep 8 met de vulpen schrijven. Heb ontdekt dat leerlingen steeds artistieker worden met het gebruik van de vullingen. Kan daar soms hele aparte creaties van terugvinden.

  9. Debby zegt:

    Heel eerlijk? In mijn groep 5? Ik zie liever een mooi, goed leesbaar schrift dan die schuine lettertjes die alle kanten opgaan met lussen die ieder een eigen hoogte hebben en zo vervelend in elkaar haken of nauwelijks onder of boven de lijn uitkomen.
    Natuurlijk zet ook ik het erbij hoe het er uit hoort te zien, maar meer omdat dat ‘hoort’. Tenslotte willen WIJ op school die schuine aan elkaar geschreven lettertjes nog wel zien in de hoop dat alle kinderen hetzelfde (basis) handschrift ontwikkelen. Met daarbij de wetenschap dat zodra ze ‘groot’ zijn ze eerst eens even van die mooie blokletters of krulletters gaan maken, dan hoor je er tenslotte bij.
    Ach, onderwijs verandert traag dus waarom zouden we dit wat we allemaal kunnen willen veranderen (dat doen de leerlingen wel voor ons).

  10. Frank Jongbloed zegt:

    Vooral de motoriek, Kristel. Stond ook in mijn bespinnenwebde boek. Ik heb in het klaslokaal een heel modern touchscreen bord staan (dat ik veel gebruik), maar ook nog een groot krijtbord. Ik kan eigenlijk niet zonder krijtbord. Ik hoop dat het nooit verdwijnt.

    Ik denk, Annemiek, dat je van schrijven sowieso een creatief vak moet maken. Ongeacht wat de methodes ons influisteren. Doen dus, goed idee!

    (zie hierboven) Tips van Ine! En dat van die vullingen ken ik, Ine. Deed ik vroeger zelf ook. Vooral die transparante balletjes waren erg populair. Nu heb ik in de klas maar één iemand die dat spaart.

    Altijd heel eerlijk, Debby. Dat hoef je niet te vragen, voor minder doen we het niet. Hoe bevalt je boek? Ik dacht ‘autisme’, da’s wat voor Debby!

  11. ine zegt:

    Wat deed je dan met die balletjes Frank ?

  12. Frank Jongbloed zegt:

    Die deed ik door de pasta.

  13. ine zegt:

    Nu niet balorig gaan worden he?

  14. Paulien zegt:

    Hallo Frank, ik heb met belangstelling je blog gelezen en hoor om me heen vaak leerkrachten hard nadenken over nut en noodzaak van een goed leesbaar handschrift. En dan heb ik wel een antwoord als Kinderoefentherapeut die kinderen met motorische problemen behandelt. Het kattebelletje naar de buurvrouw (!), een briefje voor je partner op de aanrecht, het invullen van een formulier of het even voor iemand opschrijven van instructies of een gebruiksaanwijzing en in mijn vak, een oefening, moet gewoon goed leesbaar zijn. Schrijven is communiceren, dus leesbaar. Maar ook: schrijven is creatie. Je dagboek, lief briefje in je eigen handschrift is zoveel persoonlijker dan een sms-je of ander digitaal berichtje ondanks alle hartjes en zoentjes die meegestuurd worden.
    En niet op de laatste plaats, het is een prachtig instrument om je fijne motoriek te perfectioneren (schrijven is moeilijk maar haalbaar voor de meesten).
    Conclusie: ga door met leren schrijven, tot in groep 8!

  15. Frank Jongbloed zegt:

    Ik word enthousiast van je reactie, Paulien en heb gelijk zin om het morgen met de kinderen op een schrijven te zetten!

Reageer


8 × = zesenvijftig