Ik zeg al jaren dat we in het onderwijs moeten uitkijken met het onmiddellijk toekennen van een bepaalde stoornis als zich één of meerdere van diens kenmerken bij een kind hebben voorgedaan. Bij ons op school wordt wel eens gekscherend gesproken van ‘het Dr. Oetker-effect’. Iedereen is een specialist. Mijn kind heeft dyscalculie, PDD-NOS, ADHD, NLD, dystriblabla en autistiforme vormen. Een dagje op school is soms net een dagje in de praktijk van House. Helaas heeft de politiek hier lucht van gekregen en ja hoor; de oneliners stromen Den Haag uit, de een nog onbedoeld hilarischer dan de andere.

“‘De indicatiegekte moet een halt worden toegeroepen,’ zegt woordvoerder Marianne Langkamp van de SP. ‘Moet iedereen soms een label hebben?’ zegt VVD-Kamerlid Ineke Dezentjé-Hamming. ‘Zie maar eens een leuke baan te vinden als je eenmaal met zo’n stigma rondloopt.’
”

Tofik, Tofik, Tofik. Jij krijgt toch wel de hoofdprijs voor je paniekerige onzinleus:

“Kamerlid Tofik Dibi: ‘Je hoort er tegenwoordig niet meer bij als je kindje geen ADHD heeft.’”

Hahaha. Op spunk.nl zei Tofik eens dat hij zich ‘voor de grap’ opgaf als kandidaat-kamerlid. Nou, dat verklaart zijn gevoel voor humor wel. Maar of de moeders van ‘kindjes’ met ADHD ook zo hard met Dibi mee kunnen lachen?

Maar wat vinden we er nu eigenlijk van? Ik hou er niet van. Niet van etiketten plakken en niet van politici die van een goed punt een schreeuwerig zelfverheerlijkings-item maken. We stoppen kinderen in hokjes én verliezen de mogelijkheid om goed onderbouwd te debatteren. Maar wat vindt u er eigenlijk van?

*’Politiek geschokt over hoge aantal ‘abnormale’ kinderen’, Elsevier.nl, 25/03/09

10 Reacties op “Het Dr. Oetker-effect”

  1. Catharinus Doornbos zegt:

    Het probleem wordt wel heel gemakkelijk aan de ouders toegeschreven. Hieruit blijkt maar weer eens het probleem van het onderwijs. Alsof ouders voor de lol dit soort trajecten bewandelen.
    Helaas zit het hele systeem in de zorg en het onderwijs zo in elkaar, dat je niet eerder ergens terecht kunt of voor in aanmerking komt, dan wanneer je een diagnose hebt. Dat ligt niet aan de ouders, maar aan het feit, dat veel kinderen in het onderwijs niet die zorg en hulp krijgen die nodig is.
    Door de ouders de zwarte piet toe te spelen, kunnen zorg en onderwijs hun straatje schoon vegen. Daarmee wordt het probleem alleen maar groter.
    Stel nu eens dat alle kinderen de juiste hulp op school kregen. Waarschijnlijk zouden er dan al heel wat minder ouders zijn, die een diagnose-traject ingaan! Niemand kiest voor de lol voor een dergelijk slopend traject!

  2. Frank Jongbloed zegt:

    Bedankt voor je reactie, Catharinus. Dergelijke denkers kunnen we hier vaker gebruiken.

    Maar in het stukje hierboven wordt niet expliciet de schuld in de schoenen van de ouders geschoven. Ik ben toch van mening dat de meeste kinderen in het onderwijs de hulp krijgen die ze nodig hebben.

    Nee, laat ik dat anders formuleren; ik denk dat het op mijn school best goed geregeld is. IB-ers, RT-ers, contacten met verschillende instanties, openheid naar ouders en andersom, onderwijsassistenten en een legertje stagiairs ter ondersteuning.

    Maar er zijn vast legio scholen bij wie dat anders is.

    En natuurlijk is het slopend voor ouders. Maar er zijn er toch die het interessant vinden om met een wikipedia-uitreksel op school te verschijnen.

  3. Gwendolyn zegt:

    Zoals je weet, Frank, heeft ook mijn dochter zo’n etiketje PDD NOS. Maar dat etiketje heeft wel deuren geopend. Deuren naar het speciaal onderwijs, deuren naar een Persoons Gebonden Budget, waardoor zij wel extra mogelijkheden en ontwikkelingskansen heeft gekregen. En het hele traject en de papierwinkel die daarbij hoort, telkens weer, dat doe je als ouders echt niet voor de lol. Het etiketje gaf ons ook een stukje erkenning, eindelijk te weten wat er aan de hand is met je kind, maar vooral te kunnen leren, hoe je je dochter het beste kunt ondersteunen in haar ontwikkeling. Dus ik ben niet echt tegen dat etiketje….

    Groetjes,
    Gwendolyn

  4. Frank Jongbloed zegt:

    Hmm. Hoe zal ik hier eens op reageren? Want die drie puntjes aan het einde van je reactie vertellen mij dat jij daar ook wel benieuwd naar bent. Nou. Laat ik eens beginnen met op te merken dat jij natuurlijk wel een leerkracht bent. Met een opleiding achter de rug. Maar misschien had je die ten tijde van de ‘etikettering’ nog niet.

    Hoe dan ook. Even los van jouw situatie en ervaring: jij vindt dus niet dat er teveel wordt gediagnosticeerd?

    Laat ik een voorbeeld geven. Laatst was ik in de sportschool en een man naast mij vertelde dat hij geen vriendin had. Maar dat hij wel op zoek was. Maar het lukte hem niet. Want hij was dyslectisch.

  5. Gwendolyn zegt:

    Diagnoses kunnen richting geven, ook op school kan het je helpen meer inzicht te krijgen in “hoe om te gaan” met een kind in je klas. Maar het etiketje mag natuurlijk nooit een excuus zijn, zoals in jouw voorbeeld. Ik ben van mening dat je eerst goed naar een kind moet kijken en zoveel mogelijk, wat in je macht ligt zelf mag/moet proberen, maar op het moment dat je helemaal vastloopt met een kind (als leerkracht en/of ouder) dat het laten onderzoeken van een kind dan echt gerechtvaardigd is. Eerlijk gezegd ben ik ook nog geen ouders tegen gekomen, die bij het minste of geringste al kiezen om dat traject van onderzoek in te gaan. Zo maar, bij het minste of geringste vermoeden zo’n traject in gaan, dat vind ik ook onzinnig, dat lijkt meer op een vorm van aandacht vragen.

  6. Frank Jongbloed zegt:

    “Eerlijk gezegd ben ik ook nog geen ouders tegen gekomen, die bij het minste of geringste al kiezen om dat traject van onderzoek in te gaan.”

    Dat heeft ook wel met de culturele achtergrond te maken van de ouders van de kinderen op jouw school (Turks/Marokkaans).

  7. Barbara Everts zegt:

    Onze 2 kinderen kregen erg laat dit label van een aan autisme verwante stoornis opgeplakt. Pas op 17 en 18 werden zij gediagnostiseerd. Wat wij allemaal doorstaan hebben….Nu ben ik er als de kippen bij als ik vermoed dat een kind in groep 1/2 ook deze stoornis heeft. Maar ik mag de ouders niet zeggen wat ik denk. Terwijl ik als ervaringsdeskundige zie wat er aan de hand is. En ik moet de ouders lang in onzekerheid laten. Het duurt vaak een jaar of langer voor de diagnose is gesteld. Dit vind ik pas moeilijk…IK weet wat ze doormaken.

  8. Frank Jongbloed zegt:

    Maar waarom zou je niet aan de ouders mogen zeggen waar je aan denkt? Je kunt natuurlijk andere woorden gebruiken om het een en ander aan ze uit te leggen. Of zit ik verkeerd?

  9. Mirjam zegt:

    Het kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn dat ouders of leerkrachten zelf een diagnose gaan stellen, laat dat alsjeblieft over aan mensen die daarvoor geleerd hebben. Kenmerken die op een bepaalde aandoening lijken te wijzen, kunnen misschien wel een heel andere oorzaak hebben. Dat neemt niet weg dat je als leerkracht best kunt vertellen wat je opvalt aan een kind, zeker als je denkt dat een kind vast zou kunnen lopen, als er niets ondernomen wordt!
    Bij onze beide kinderen(9 en 5 jaar) liep het zowel op school als thuis niet helemaal lekker. Door de leerkrachten op school werd hun (zowel negatieve als positieve!)gedrag benoemd, zonder dat daar een etiketje op geplakt werd. En ook nu dat “etiketje” er wel is, worden ze nog niet gezien als die ADHD-ers, maar wordt er naar het totale kind gekeken. Ze zijn tenslotte niet alleen maar druk en impulsief, maar ook heel open, direct en enthousiast. Ik zeg altijd maar zo, het is wel eens vermoeiend (…) maar bij ons is het tenminste nooit saai!
    En ik snap best, Frank, dat je geen voorstander bent van het plakken van etiketjes op mensen. Dat is ook niet iets waar je alles aan op moet gaan hangen. Niet ieder kind met ADHD/ADD/PDD-NOS/etc. is hetzelfde, ook daar krijg je geen complete handleiding bij…
    Maar het kan soms toch erg handig zijn als je weet waar bepaald gedrag vandaan komt, en hoe je daar het beste mee om kan gaan. Ik kan je uit eigen ervaring zeggen, dat het enorm frustrerend kan zijn om altijd te horen te krijgen dat je niet genoeg je best doet, of dat je je hoofd er beter bij moet houden, terwijl niemand, inclusief jij zelf, begrijpt waarom je zoveel concentratie-problemen hebt! Ik zou willen dat ik vroeger de hulp zou hebben gekregen, die mijn kinderen nu wel krijgen. Begrijp me niet verkeerd, ik ben uiteindelijk prima terecht gekomen, en heb inmiddels wel geleerd om er mee om te gaan. Dingen die moeilijk zijn, hoeven tenslotte niet onmogelijk te zijn. Maar weten dat het niet jouw schuld is, en dat je niet de enige bent, is al een enorme steun in de rug. Dit geld zowel voor ouders, als voor het kind zelf…

  10. Frank Jongbloed zegt:

    Ik begrijp je helemaal niet verkeerd, Mirjam. Sterker nog, ik kan me heel goed vinden in je heldere uiteenzetting. Eigenlijk is er ook geen discussie tussen ons. Zoals jij het brengt; daar kan ik me prima in vinden.

Reageer


vier + 8 =