Algemeen

De Romantiek bereikte haar hoogtepunt tijdens de overgang van de 18e naar de 19e eeuw. Gedurende de gehele 19e eeuw bleven mensen onder invloed van de romantiek. Pas in 1914, bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, werden de ogen van de mensen geopend en beseften ze dat er ook nog een andere realiteit bestond.

De eerste helft van de 19 eeuw was er een van optimisme. Er was een sterk geloof dat uiteindelijk alles wel goed zou komen.

The Nineteenth Century kan onderverdeeld worden in twee periodes:

  • The Romantic Era (1798-1837)
  • The Victorian Age (1837 -1901)

De romantiek beleefde haar grootste tijd gedurende de eerste dertig jaar van de 19e eeuw. De Franse en Amerikaanse revolutie hadden mensen aan het denken gezet. In de nieuwe literaire beweging zijn zes aspecten te zien die in relatie tot elkaar staan:

  1. De natuur als onderwerp van poëzie, en dan met name het samengaan van de mens met de natuur.
  2. Een interesse in het bovennatuurlijke.
  3. Een teruggrijpen op het verleden en oudere poëzie, met name die van de Middeleeuwen en de vroege Renaissance.
  4. Interesse in de mens, vooral de eenvoudige mens met weinig onderwijs. Dit ging nauw samen met een interesse in kinderen en dieren.
  5. Een groei van natuurlijkheid en een terugkeer van emotie en verbeelding in de poëzie. Dit resulteerde in een meer natuurlijk en eenvoudiger taalgebruik.
  6. Een passie voor liefde. Diepe spirituele liefde voor de mens en de wereld, maar ook de gepassioneerde liefde tussen man en vrouw.

Poëzie

eeeee
De romantiek is voornamelijk een periode van poëzie. De eerste generatie dichters waren de zogenaamde Lake Poets, een groep vrienden waaronder William Wordsworth (1770-1850) en Samuel Taylor Coleridge (1772-1834). Algemeen wordt aangenomen dat hun gezamenlijke uitgave Lyrical Ballads (1798) het begin van de romantiek is. Het idee voor Lyrical Ballads was ontstaan tijdens een wandeling. Ze wilden experimenteren met een nieuw soort poëzie met simpel taalgebruik. Wordsworth zou in zijn gedichten de natuur en het eenvoudige leven benadrukken en Coleridge zou gedichten schrijven waarin de realiteit van het bovennatuurlijke naar voren kwam. Uiteindelijk was het Wordsworth die het merendeel van de poëzie in Lyrical Ballads voor zijn rekening heeft genomen. Typisch hiervan is We are Seven, een gedicht over een ontmoeting met een jong meisje dat op de vraag met hoeveel ze thuis zijn, antwoord dat ze met zeven zijn. Bij doorvragen blijkt dat een broertje en een zusje overleden zijn, waarop de schrijver aangeeft dat ze met vijf zijn. Het meisje blijft echter volhouden dat ze met zeven zijn. Het gedicht is zo simpel in vorm en inhoud, dat Wordsworth bij publicatie van de ballads veel kritiek kreeg op dit gedicht. Men vond het wel erg simpel.

De belangrijkste bijdrage van Coleridge aan Lyrical Ballads is The Rime of the Ancient Mariner, waarin het verhaal verteld wordt van een zeeman die de Zuidelijke Zeeën bevaart ten tijde van Koningin Elizabeth. Hij schiet een albatros, een vogel die goede voortekenen met zich meedraagt, dood en roept zo een vloek af over zijn schip. Het schip vaart een behekst gebied in en komt in aanraking met een spookschip waarop De Dood en een slechte vrouw, genaamd Life-in-Death aan het dobbelen zijn, met als inzet de zielen van de bemanning, die inmiddels van dorst aan het sterven zijn. Life-in-Death wint de zeeman die geschoten heeft, waardoor hij niet kan sterven. Na een lange tijd van lijden, is hij eindelijk in staat Gods schepselen weer lief te hebben en wordt hij gered door Engelen. Hij is gedoemd de wereld rond te zwerven om zijn verhaal te vertellen en mensen die hij ontmoet te overtuigen Gods schepselen ook lief te hebben.

We are Seven – poetry reading
The Rime of the Ancient Mariner – poetry reading
The Rime of the Ancient Mariner – bewerking door Iron Maiden

eeeeee

Onder de tweede generatie dichters vallen Lord Byron (1788-1824), Percy Bysshe Shelley (1792-1822) en John Keats (1795-1821).

Het werk waar Lord Byron bekend mee  werd was Childe Harold’s Pilgrimage, een episch gedicht over de avonturen van een jonge man die door Europa reist, maar tegelijkertijd ook een satire is op de samenleving van Londen. Het werk van Byron is een reflectie van zijn eigen leven. Op jonge leeftijd reisde hij door Europa en beschreef zijn ervaringen in de eerste twee delen van Childe Harold (canto’s genaamd). Na een kort, ongelukkig huwelijk vertrekt hij wederom naar het vaste land om niet meer terug te keren. In de derde canto van Childe Harold wordt zijn reis door België, West-Duitsland naar Geneve beschreven. De vierde canto handelt over zijn reizen in Italië, waar hij de laatste jaren van zijn leven doorbracht.

Percy Bysshe Shelley en John Keats schreven beiden voornamelijk lyrische poëzie. Beiden waren op zoek naar schoonheid, maar hun invulling van het begrip schoonheid was verschillend. Shelley zocht schoonheid in het spirituele, die gedeeltelijk verborgen en gedeeltelijk te zien was in aardse dingen. Keats was met name geïnteresseerd in concrete schoonheid, zoals deze waar te nemen was in kunst of literatuur. Het verschil tussen deze twee schrijvers is te zien in Ode to the West Wind (1819), waarin Shelley de vernietigende invloed van de westenwind in de herfst kleurrijk beschrijft, en To Autumn, waarin Keats de  concrete schoonheid beschrijft van wat hij waarneemt. De liefde voor schoonheid blijft een bron in en boodschap van zijn poëzie.

Childe Harold’s Pilgrimage – tekst
Childe Harold’s Pilgrimage – bespreking op BBC Radio 4
Ode to the West Wind – poetry reading
To Autumn – poetry reading

The Romantics – een serie over de schrijvers in de romantiek (ongeveer 2 uur, 45 minuten)

De roman in de romantiek

Rond de eeuwwisseling waren horror romans waarin het verhaal plaats vond in romantische kastelen en mysterieuze misdaden voorkwamen, erg populair. Inmiddels waren er bibliotheken ontstaan die van plaats naar plaats gingen. Mensen die geen geld hadden om boeken te kopen, konden ze nu dus lenen. Sir Walter Scott wist veel lezers aan zich te binden met zijn historische romans en Jane Austen, wiens talent eigenlijk pas veel later erkend werd, verfijnde de kunst van het romanschrijven. Haar boeken handelen over het leven in de hogere klasse op het platteland. Ze geven een realistisch beeld beeld van het leven in de 18 eeuw. Veel van haar romans, zoals Pride and Prejudice, Emma en Sense and Sensibility zijn verfilmd.

Ivanhoe – tekst
Ivanhoe – audio
Ivanhoe – BBC miniserie (1997)
Pride and Prejudice – tekst
Pride and Prejudice – audio
Pride and Prejudice – scenes uit BBC miniserie (1995)