Beschrijving van het thema:
In veel ontwikkelingslanden is het heel moeilijk om een lening te krijgen. Vrouwen in ontwikkelingslanden hebben het nog moeilijker dan mannen. Zij hebben vaak een achtergestelde positie. Het is hierdoor erg moeilijk (zo niet onmogelijk) om een eigen bedrijfje op te zetten.

Het geven van geld en goederen aan ontwikkelingslanden blijkt niet het meest effectieve resultaat te hebben. Een aantal landen krijgt last van de ‘Dutch Disease’. Hun economie wordt ziek. Mensen worden lui en worden niet meer voldoende geprikkeld om voor zichzelf te zorgen. ‘Ze krijgen immers toch wel geld’.

De economie van een ontwikkelingsland kan ook door andere oorzaken zwak zijn. Zo kan de infrastructuur, het onderwijs of het juridische systeem heel slecht zijn. Veel ontwikkelingslanden hebben ook te maken met corruptie. Door al deze factoren is het moeilijk om een eigen bedrijf op te richten of om deze voort te zetten.

Het verstrekken van microkrediet lijkt een oplossing te zijn. Mensen krijgen dan een kleine lening van ongeveer 30 tot 50 euro. Met dit geld kunnen ze bijvoorbeeld een naaimachine kopen en zo hun eigen kleding kunnen maken en verkopen. Dit soort kleine bedrijfjes zijn erg belangrijk in arme landen. De mensen zijn zelf verantwoordelijk voor hun lening en de goederen die ze hier van kopen. Ze gaan bewuster en zorgvuldiger om met geld. Daarnaast groeit het bedrijfsleven hierdoor enorm.

Interessante vragen:

  • Is microkrediet een vorm van ontwikkelingshulp?
  • Hoe zou Nederland er uit zien als we niet konden lenen?
  • Zou jij 50 euro willen lenen aan iemand in Bangladesh? Waarom wel of niet?
  • Wat is de ‘Dutch Disease

Voorbeelden van probleemstellingen

  • Is het verlenen van microkrediet een vorm van ontwikkelingshulp of kunnen banken deze nieuwe vorm van lenen ook gebruiken in hun bedrijfsvoering?
  • Wat zijn de gevolgen van het verlenen van micro krediet voor (de economie in) een land?
  • Wat zijn de gevolgen van het verlenen van micro krediet voor het dagelijks leven van de mensen?
  • Hoe ontstaat ‘Dutch Disease’ en wat kun je er aan doen?
  • Heeft microkrediet ook toekomst in Nederland?

Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten

  • Houd een onderzoek in de klas wie bereid is om 50 euro te lenen aan iemand uit een ontwikkelingsland. Vraag vooral waarom zij dit wel of niet zouden doen. Verwachten ze dit geld terug te krijgen?
  • Onderzoek wie er aan jou geld zouden willen lenen. Zijn dit alleen vrienden en familie of ook onbekenden? Welk bedrag willen ze aan jou lenen?
  • Informeer bij een (aantal) grote banken, of zij microkrediet verstrekken. Waarom doen ze dit wel/niet? Verstrekken ze kredieten in meerdere landen of slechts in 1 land? Met welke risico’s heeft de bank te maken?
  • Onderzoek bij een (aantal) goede doelen, op welke manier zij ontwikkelingshulp bieden. Verstrekken zij microkrediet? Waarom doen zij dit wel/niet?

Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden

  • Laat de klas raden naar bepaalde gegevens. Vertel eerst het Bruto Binnenlands Product (BBP) van Nederland en laat de klas raden naar het BBP van een ontwikkelingsland. Dit kun je ook doen voor het besteedbaar inkomen per dag of het aantal tv’s per inwoner.
  • Speel in de klas een rollenspel. Bijvoorbeeld tussen een boer en een bankmedewerker. Wat zijn de wensen en belangen van de boer? Waarom gaat de bankmedewerker hier wel of niet mee akkoord? Onder welke voorwaarden?
  • Veel van je klasgenoten hebben waarschijnlijk geen idee hoe het er in een ontwikkelingsland aan toe gaat. Door foto’s en/of een stukje video in een PowerPoint presentatie te verwerken kun je hen de situatie goed laten zien. Het maakt je presentatie ook leuker om naar te luisteren.

Bronnen:
De Nieuwe Wereld: Het recht op krediet.
De Nieuwe Wereld van de VPRO heeft een documentaire gemaakt over kredietverlening. Je ziet hoe, waar en waarom microkrediet is ontstaan en wat voor effect het heeft op de levens van de mensen.

Ontwikkelingshulp: zin of onzin?
Deze uitzending van het Wereldjournaal van de EO gaat over ontwikkelingshulp. Er wordt gedebatteerd over de bestrijding van armoede, het bevorderen van onderwijs en gezondheidszorg.
Doorklikken via tv -> wereldjournaal

Ministerie van Buitenlandse Zaken
Via deze site kun je door klikken naar de website van de Nederlandse ambassade in een willekeurig land, bijvoorbeeld die van Zuid-Afrika. Op deze sites van ambassades staat vaak veel (Nederlandse) informatie.

Icco
Icco financiert activiteiten in ontwikkelingslanden en werkt zo aan structurele armoedebestrijding. Op deze site staat een dossier over microkrediet. Het is een goede basis om een idee te krijgen wat microkrediet inhoudt.

Rabobank
De Rabobank Foundation, een zelfstandige stichting van de Rabobank, richt zich op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Hier en onder het kopje persberichten kun je veel informatie vinden over de rol die banken kunnen spelen bij het verstrekken van microkrediet.
Doorklikken via maatschappij -> fondsen -> Rabobank Foundation

Dit werkstuk is geschreven door Leonoor Arentshorst.