Beschrijving van het thema:
Over de hele wereld drinken mensen Coca Cola, lopen mensen op Nike gympen en eten mensen een Big Mac van de McDonalds. Dit komt omdat het steeds makkelijker wordt voor een bedrijf om zich in het buitenland te vestigen. Dankzij de technologische revolutie en de komst van het internet is de wereld kleiner geworden. Hierdoor is het makkelijker om zaken met buitenlandse partners te doen, zonder daarvoor het vliegtuig in te hoeven stappen. Ook verdwijnen in veel landen steeds meer regels m.b.t bijvoorbeeld invoerrechten en heffingen op geïmporteerde producten. Kijk bijvoorbeeld maar naar Europa en de EU. Dit maakt het ook makkelijker om in andere landen je producten te gaan verkopen. Maar is dit voor alle partijen voordelig? Tegenstanders van de globalisering zeggen bijvoorbeeld dat de cultuur van een land verloren kan gaan door zoveel buitenlandse producten. Ook zeggen ze dat de economische verschillen tussen rijke en arme landen groter worden. Voorstanders van de globalisering zeggen op hun beurt dat het goed is dat kennis wereldwijd verspreid wordt. Mensen over de hele wereld kunnen nu een mobieltje kopen, niet alleen mensen uit het land waar de mobiele telefoon ontwikkeld is. Ook is is het mogelijk dat als twee landen handel drijven, zij hier allebei voordeel bij hebben. Maar is globalisering nou dus goed of niet?

Interessante vragen:

  • Wanneer is handel voor beide partijen voordelig?
  • Wat zijn de gevolgen van globalisering voor lokale bedrijven?
  • Kan een arm land ook voordelen ondervinden van globalisering?
  • Hoe komt het dat internationale bedrijven vaak westers zijn?
  • Draagt globalisering echt bij aan het verlies van cultuur?
  • Hoe komt het dat sommige producten een internationaal succes zijn en andere juist niet

Voorbeelden van probleemstellingen:

  • Welke technische ontwikkelingen zijn dankzij de globalisering wereldwijd verspreid en welke factoren hebben bijgedragen aan de globaliseringtrend? (EU, ICT, etc.). Hoe komt het dat dit de afgelopen jaren zo snel is gegaan?
  • Wanneer is globalisering voordelig? Wat zijn de effecten van globalisering op een land zonder veel industrie/ontwikkelingsland? En wat zijn de effecten van globalisering op het westen?
  • Wat zijn de voordelen van een open of een gesloten economie?
  • Wat zijn de gevolgen van een vergroting van de wereldhandel voor de concurrentiepositie van kleine ondernemingen?
  • In hoeverre schenden multinationale ondernemingen meer mensenrechten (bijvoorbeeld door misbruik van kinderarbeid) dan nationale ondernemingen?
  • Wat zijn de voordelen voor een bedrijf om zich in het buitenland te vestigen? En, met welke factoren moet een bedrijf rekening houden als hij zich in het buitenland wil vestigen?

Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten:

  • Raadpleeg de websites van het ministerie van buitenlandse zaken om te zien wat Nederland aan globalisering en ontwikkelingshulp doet.
  • Houd een enquete onder consumenten of zij liever een (lokale) snackbar of de (internationale) McDonalds bezoeken en waarom. Je kunt een dergelijk onderzoek ook opzetten voor andere producten, zoals Coca Cola of Nike.
  • Vraag mensen die zelf of van wie de ouders uit een niet-westers land komen naar de verschillen en overeenkomsten tussen hun land en Nederland. Vraag ook naar de invloeden van globalisering in hun land.
  • Vergelijk de verschillende websites van grote multinationale ondernemingen. Zo heeft coca cola bijvoorbeeld een nederlandse, een belgische, een oostenrijkse etc. etc. site. Wat zijn de verschillen en wat zijn de overeenkomsten?
  • Doe onderzoek naar de belangrijkste Nederlandse import- en exportproducten.
  • Doe onderzoek naar de totstandkoming van een product zoals de sportschoenen van Nike. Waar worden deze ontworpen, waar worden ze geproduceerd, hoe worden ze verhandeld en waarom?

Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden:

  • Houd een presentatie over hoe Nederland eruit zou hebben gezien als het een land met een gesloten economie was geweest. Je kan beginnen met hele alledaagse voorbeelden. Je zou dan bijvoorbeeld geen auto’s van het merk Toyota (japanse auto’s) op de weg zien.
  • Leg aan de hand van een voorbeeld uit dat als twee landen samen handel drijven, ze hier allebei voordeel uit kunnen halen (comperatieve kostenvoordelen).
  • Verdeel de klas in twee groepen. De ene groep krijgt de rol van boeren in een ontwikkelingsland, de andere groep die van een grote multinationale onderneming. Deze onderneming wil land van de boeren opkopen om er een grote fabriek neer te zetten. De boeren kunnen in deze fabriek gaan werken. Ze zijn dan wel hun land waar ze hun hele leven op hebben gewerkt kwijt, maar gaan veel meer verdienen. De groep die de onderneming speelt moeten proberen de boeren te overtuigen hun land te verkopen en de boeren moeten zich verdedigen. Voorzie beide groepen van argumenten en kijk hoe de discussie zich ontwikkelt. Treed zelf op als discussieleider.
  • Houd een presentatie over de westerse invloeden in niet-westerse landen. Neem bij je presentatie voorbeelden van producten mee, zoals bijvoorbeeld een Philips gloeilampje, een coca cola blikje etc.

Nog meer tips:

  • Op internet staat heel veel geschreven over globalisering. Bij documentatie staan al een aantal sites maar je kan het beste via google of altavista ook nog zoeken want er zijn er nog veel meer.
  • Globalisering is een heel breed onderwerp. Elke dag is er wel weer nieuwe informatie over te vinden. Het is daarom leuk om in je werkstuk een actueel onderwerp te behandelen. Bij de documentatie staan een aantal sites waar je informatie kunt krijgen over actuele onderwerpen.
  • Probeer goed te onthouden dat er geen antwoord is op de vraag of globalisering goed of slecht is. Er zitten zowel voor- als nadelen aan. Bepaal dus niet te snel je mening maar bekijk globalisering van verschillende kanten.

Bronnen:
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken
Hier vind je onder andere informatie over de Europese samenwerking, het buitenlandbeleid van Nederland en informatie over wat Nederland doet aan ontwikkelingssamenwerking. Ook over actuele onderwerpen vind je hier informatie.

NRC, voordelen globalisering

NRC, comparatieve kosten
Een belangrijk voordeel van globalisering is dat als twee landen handel drijven, ze hier beide voordeel uit kunnen halen. Dit komt door de comparatieve kostenvoordelen. Wat dat precies zijn, staat in dit artikel kort en duidelijk uitgelegd.

NRC, nadelen globalisering
In dit artikel staan een aantal negatieve effecten van de globalisering. Ook hier staan weer veel links naar gerelateerde onderwerpen.

De Wereldbank
Een engelstalige site en daarom wat moeilijker leesbaar maar er staat wel heel veel informatie op over globalisering waaronder ook veel actuele informatie.

Globalisering

Dit werkstukpakket werd geschreven door Inge Tjeerdsma.