Beschrijving van het thema:
Een op de twee middelbare scholieren heeft een bijbaantje. Van de twaalfjarigen werkt 22 procent en bij zeventienjarigen is dit percentage opgelopen tot 68 procent. Dat blijkt uit een onderzoek van het Nederlands Instituut Voor Budgetonderzoek.
Je hebt geld nodig om leuke, nuttige en of noodzakelijke “dingen” te kunnen kopen. Bijna iedereen moet werken voor zijn geld. Als scholier of student kan je naast je opleiding een bijbaantje hebben en “later” zal je waarschijnlijk ook fulltime of parttime gaan werken. Bij een (bij)baan komt meer kijken dan alleen het loon dat je ermee verdient. Als je wilt gaan werken of al werkt zal je toch met een aantal zaken rekening moeten houden.
Om te kunnen werken zal je eerst moeten solliciteren en als je al werkt zal je misschien meer willen weten over de rechten, de verplichtingen en de mogelijkheden van jouw en de organisatie.
Dus als jij geïnteresseerd bent in geld verdienen en al een bijbaan hebt, er een wilt krijgen of meer wilt weten over het werken in een “latere” baan, verdiep je dan in wat er allemaal komt kijken bij een (bij)baan.

Interessante vragen:

  • Hoe kom je aan een bijbaan?
  • Waar krijg je mee te maken als je werkt?
  • Wat als je niet meer kan werken?
  • Wat als je ontslagen wordt of ontslag wilt nemen?

Voorbeelden van probleemstellingen:

  • Wat is het verschil tussen de WAO en de WIA?
  • Welke regels gelden er voor werkgevers en werknemers ten aanzien van veiligheid, gezondheid en welzijn op de werkvloer?
  • Wat zijn collectieve arbeidsovereenkomsten?
  • Wat komt er kijken bij het solliciteren naar een (bij)baan?
  • Waaruit bestaat de regelgeving rond het nemen en het krijgen van ontslag?

Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten:

  • Hou een interview bij de Arbo-dienst (let op: je kan ook veel via de e-mail vragen)
  • Loop een dagje mee bij de opleiding Personeel & Arbeid van de Haagse Hogeschool.
  • Hou een enquête onder je leraren, familieleden en/of vrienden waarin je bijvoorbeeld zou kunnen vragen waar zij mee te maken hebben in hun baan.
  • Hou een interview met een personeelsmanager/personeelsfunctionaris. Neem dit interview zo mogelijk op video of op een cassettebandje op.

Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden:

  • Nodig een expert van de werkvloer uit die zijn of haar ervaringen kan vertelen waarna er een mogelijkheid tot vragen stellen is.
  • Hou een betoog of start een discussie over de zin en onzin van werken.
  • Voer sollicitatiegesprekken in een rollenspel waarbij de ene groep leerlingen de werkgevers zijn en de andere groep de sollicitanten spelen. Jij legt ze uit hoe dat gaat en controleert en corrigeert.
  • Maak een werkstuk van je bevindingen en hou hier een spreekbeurt over.
  • Speel een opgenomen interview af in de klas en start een klassikale discussie met gelegenheid tot vragen stellen.

Toelichting vakken:
Werken vormt een belangrijk deel van onze maatschappij. Om de verhoudingen tussen mensen onderling en de betekenis van werken in de samenleving te kunnen begrijpen kan het vak maatschappijleer een handige ondersteuning zijn.
Of er veel werkloosheid is of juist niet hangt af van de arbeidsmarkt en de arbeidsmarkt wordt beïnvloed door de economie. Het vak economie kan je gebruiken om hier voorspellingen over te doen. Ook kan het vak economie een handige ondersteuning zijn voor eventuele (loon)berekeningen.
Het vak Nederlands heb je nodig voor een goede beheersing van schriftelijke (o.a. het schrijven van sollicitatiebrieven) en mondelinge (o.a. het voeren van sollicitatiegesprekken en het houden van interviews) communicatie.
Wiskunde A kan handig zijn voor het verwerken van onderzoeksgegevens van bijvoorbeeld een enquête (het berekenen van bepaalde percentages e.d.).

Nog meer tips:

  • Als je zelf op zoek bent naar een bijbaantje kan je kijken op iggypig.nl.
  • Vraag (meestal gratis) folders aan van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid via postbus51 Ga naar brochures en aan de linkerkant vindt je de brochures van verschillende instellingen. Klik vervolgens op Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Vanuit daar kan je de brochure van je keuze bestellen.

Bronnen:
Dossier solliciteren
In dit dossier van Intermediair wordt, door middel van tips en adviezen, artikelen en andere informatie, uitleg gegeven over solliciteren. Klik op de door jouw gewenste informatie.

Arbo-wetgeving
Dit is de Arbo-site van FNV Bondgenoten waarin uitleg wordt gegeven over de Arbo-wet. Als je op de link aan de rechterkant klikt kan je ook de brochure ‘Toelichting op de arbowetgeving’ lezen (pdf-dokument, 293 kB), waarin dieper op de wet en de geschiedenis ervan wordt ingegaan.

WAO overzicht
Een profielwerkstuk over de Wet Arbeidsongeschiktheid verzekering. Op deze site is informatie te vinden over de geschiedenis van de WAO, de huidige WAO en de stand van zaken.

WAO is nu WIA
De WAO is vervangen door de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen, de WIA. Bij de WIA staat ‘werken naar vermogen’ centraal. Ofwel: ‘Het gaat niet om wat je niet meer kan… maar om wat je nog wel kan.’

Branche informatie
Voordat je gaat solliciteren is het handig om je te oriënteren op de arbeidsmarkt en op de branche(s) waarin je werkzaam wilt zijn. Op dit gedeelte van de Intermediair site is informatie te vinden over de verschillende branches met daarin hoe het is om in die branche te werken, welke functies er in die branche zijn, de trends en wat je in die branche verdient.Klik op de branche die je wilt bekijken.Zelfs de mogelijkheid tot vragen stellen, aan mensen die ervaring hebben in de branche waarin je geïnteresseerd bent, is aanwezig.

Sociale zekerheid
Op deze 2ZW-site vind je informatie over de Nederlandse sociale zekerheid.

Werkplus
Internetsite met tips en informatie over veel dingen die met werken te maken hebben, zoals bijvoorbeeld ontslag, solliciteren, salaris en arbeidsovereenkomsten.

Stop de persen
De arbeidsmarkt en de economie veranderen snel. Het kan daarom handig zijn om voor je werkstuk actuele nieuwsberichten te gebruiken. Via deze link kan je terecht komen op de internetsites van diverse kranten. Sommige kranten hebben dossiers, (zoals o.a. het NRC,dossier werk & loopbaan) die het zoeken vergemakkelijken.

Starters in Beeld
Even voorstellen… de huidige generatie starters. Hoe vergaat het ze na de studie? Hoe verloopt het solliciteren? Hoe gaan de eerste maanden op de werkvloer? Wat missen ze van hun studietijd? Je leest en ziet het allemaal in deze rubriek.

Dit werkstukpakket werd geschreven door Shirley Eckhardt