Beschrijving van het thema:
Regelmatig hoor je in het nieuws over ontslagen in de auto-industrie. In West-Europese landen worden fabrieken gesloten, waarna de productie wordt ondergebracht in zogenaamde lagelonenlanden. Deze ontwikkeling is één van de vele die op dit moment in de dynamische autosector plaatsvinden.

De positie van de Duitse auto-industrie staat zowel door nationale als internationale factoren onder druk. Wat betreft de binnenlandse situatie kun je denken aan de arbeidsmarktproblematiek en de regelgeving van de overheid. Internationaal gezien dient de sector bijvoorbeeld rekening te houden met (de gevolgen van) globalisering en het milieuvraagstuk.

Duitsland is het geboorteland van de auto. Ook vonden hier belangrijke technische ontwikkelingen plaats. Nog altijd is Duitsland één van de belangrijkste autoproducerende landen ter wereld. Binnen de Duitse economie neemt de auto-industrie een prominente plaats in. Ook maatschappelijk gezien is deze sector van grote betekenis; hij vormt mede de Duitse identiteit.

De Duitse auto-industrie is dus een uitermate geschikt thema om te onderzoeken, omdat vele relevante hedendaagse sociaal-economische en maatschappelijke kwesties hieraan gerelateerd zijn. De focus op Duitsland is bovendien interessant vanwege de historische rol van de Duitse autosector, het economische en maatschappelijke belang ervan en bijvoorbeeld de gevolgen van de Duitse hereniging (Oost-Duitsland als lagelonenland).

Interessante vragen:

  • Wat is het belang van de auto-industrie voor de Duitse economie?
  • Wat is de maatschappelijke betekenis van de Duitse auto-industrie?
  • Waarom is de Duitse auto-industrie onlosmakelijk verbonden met het begrip ‘Made in Germany’?
  • Welke technische ontwikkelingen heeft de Duitse auto-industrie in het verleden voor zijn rekening genomen?

Voorbeelden van probleemstellingen:

  • Hoe ziet de toekomst van de Duitse auto-industrie eruit? Hierbij kun je een aantal toekomstscenario’s schetsen.
  • Met welke (inter)nationale bedreigingen/ontwikkelingen wordt de Duitse auto-industrie op dit moment geconfronteerd? Op welke wijze speelt de Duitse auto-industrie in op deze bedreigingen?
  • Wanneer en op welke wijze kwam de Duitse auto-industrie van de grond? Welke verklaring kan voor deze opkomst worden gegeven?
  • Hoe ziet de Duitse auto-industrie eruit (omvang, concurrentieverhoudingen, etc.)? Hierbij kun je twee of meerdere tijdvakken met elkaar vergelijken.
  • In hoeverre en op wat voor manier is de auto-industrie verweven met andere sectoren van de Duitse economie

Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten:

  • Interview (schriftelijk) een vertegenwoordiger van een Duits automerk. Hij kan je bijvoorbeeld zijn mening geven over de verschillende bedreigingen waar de (Duitse) auto-industrie mee wordt geconfronteerd. Kijk op de Nederlandse websites van de Duitse automerken voor contactgegevens.
  • Verzamel recente ‘nieuwsflitsen’/artikelen over de Duitse auto-industrie en/of individuele merken. De informatie kun je verwerken in de tekst, zodat je werkstuk levendiger wordt. Raadpleeg hiervoor algemene nieuwssites en/of websites over de (Duitse) auto-industrie (zoek bijv. via Google).
  • Interview een dealer van een Duits automerk. Hoe ziet hij de toekomst van de auto-industrie in het algemeen en die van het betreffende automerk in het bijzonder? De dealer kan je wellicht ook informatie verstrekken over de historische ontwikkeling van het merk.
  • Maak een historische tijdsbalk (met foto’s). Je kunt hierbij verschillende parallelle tijdslijnen onder elkaar zetten (bijvoorbeeld ontwikkelingen in de Duitse auto-industrie en gebeurtenissen in Duitsland en de wereld; of de historische ontwikkeling van een bepaald merk, de Duitse auto-industrie als geheel en belangrijke gebeurtenissen in Duitsland).
  • Voer cijfermatige analyses uit (bijvoorbeeld met het cijfermateriaal op de website van het ‘Verband der Automobilindustrie’, www.vda.de).
  • Visualiseer economisch-geografische ontwikkelingen (kaarten). Je kunt ervoor kiezen twee of meerdere tijdvakken met elkaar te vergelijken.

Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden:

  • Schriftelijk verslag/essay/uitwerking van het interview.
  • Powerpointpresentatie.
  • Brochure (bijv. over de toekomst van de Duitse auto-industrie).
  • Krantenartikel (bijv. over verleden, heden en/of toekomst van een bepaald Duits automerk; het belang van de auto-industrie voor de Duitse economie en/of maatschappij).

Nog meer tips:

  • Ondersteun je betoog met grafieken. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld het cijfermateriaal dat op de website van het ‘Verband der Automobilindustrie’ (www.vda.de) is gepubliceerd.
  • Verwerk het interview in een krantenartikel. Geef dan enkele citaten weer van diegene die je geïnterviewd hebt.

Bronnen:
Sectorinformatie Duitse automobielindustrie
Op de landenpagina over Duitsland op de website van de EVD wordt naast algemene informatie over de Duitse economie sectorspecifieke informatie aangeboden. De automobielindustrie is daar één van. Op deze subpagina worden onder andere de marktomvang en –ontwikkeling beschreven. De op de website vermelde naslagwerken, marktrapporten en dergelijke kunnen worden ingezien. Neem hiervoor contact op met het Frontoffice Internationaal Ondernemen.

Sectorschets Duitse automobielindustrie
Rapportage over de Duitse auto-industrie van het Consulaat-Generaal der Nederlanden in München. Gepubliceerd: mei 2005

Rapport ‘Markt der Automobile’
Rapport met gegevens van en trends in de Duitse automobielsector. Gepubliceerd: november 2003

Rapport ‘Automobilindustrie’
In dit rapport komt de ‘actuele’ marktontwikkeling aan bod, worden nieuwe technische trends in de automobielbouw belicht en vindt een analyse van de veranderende vraag- en concurrentiestructuren in de autobranche plaats. Gepubliceerd: juni 2003

Kort overzicht Duitse automobielindustrie
Deze site biedt een kort overzicht van de automobielindustrie in onder andere Duitsland.

Duitslandweb
In het ‘Naslagwerk’ is veel informatie te vinden over de Duitse economie en geschiedenis. Het betreft hier doorgaans informatie op macro-niveau.

Rapport ‘Automobilvergleich 2002-2004’
In dit rapport worden de Duitse auto-producenten met elkaar vergeleken. Dit gebeurt op onderdelen als productie, werkgelegenheid en financiën. Gepubliceerd: januari 2006

Geschiedenis Duitse auto
In dit boek wordt de historie van de Duitse auto beschreven. De belangrijkste perioden in deze geschiedenis vormen hierin de basis voor de verschillende hoofdstukken. De tekst bestaat voornamelijk uit een opsomming van feitelijke gegevens van de diverse automerken. Norbye, J.P., De Duitse auto van 1886 tot heden: een compleet historisch overzicht, Helmond, 1988.

Dit werkstukpakket werd geschreven door Mattijs Minnes.