Beschrijving van het thema:
Wie de Nederlandse akkerbouw van nu vergelijkt met die van dertig jaar geleden, ziet zeer grote veranderingen. Ook in de nabije toekomst kan er veel veranderen. Er wordt onderzoek gedaan naar nieuwe gewassen, niet alleen voor voedsel, maar ook als grondstof voor elektriciteitscentrales en biobrandstof en in bioplastic en medicijnen. De akkerbouwers zijn hier al volop mee bezig. Op hun eigen bedrijf hebben de akkerbouwers in de afgelopen jaren de milieubelasting fors weten te verminderen. Het uitgangspunt is duurzame, milieuvriendelijke productie.

Productie en productiefactoren
De landbouw kan worden onderscheiden in akkerbouw, tuinbouw en de veehouderij. Tot de ‘echte’ akkerbouwgewassen worden gerekend: aardappelen, graan, suikerbieten, mais, koolzaad, vlas, graszaad en uien. Maar ook bijvoorbeeld bloembollen en vollegrondsgroenten kun je op een akkerbouwbedrijf tegenkomen. Akkerbouw komt in bijna alle delen van het land voor.
Zoals elke bedrijfstak produceert ook de akkerbouw producten en maakt hiervoor gebruik van productiefactoren (natuur, arbeid, ondernemerschap en kapitaal). Bij veel bedrijfstakken kunnen wel eens vraagtekens bij het nut van hun producten en diensten gezet worden, maar bij de akkerbouw is dat nut voor iedereen duidelijk: de akkerbouw levert ons voedsel. Maar er is meer. De akkerbouw maakt traditioneel ook verfstoffen, touw, grondstoffen voor papier, karton, kleding en lijm.

Nationaal product
In de akkerbouw werken hoogopgeleide ondernemers met de modernste machines en ict-toepassingen aan hoogwaardige producten voor voedsel, industriële grondstoffen en energievoorziening. De productie van de akkerbouw maakt deel uit van het nationaal product (de toegevoegde waarde van alle geproduceerde goederen en diensten). Door het betalen van lonen, interest en pacht als vergoeding voor de gebruikte productiefactoren levert de bedrijfstak een flinke bijdrage aan het nationaal inkomen.

Interessante vragen:

  • Wat is belang van akkerbouw voor het nationaal inkomen en de werkgelegenheid?

Voorbeelden van probleemstellingen:

  • Hoeveel bedraagt het nationaal product van Nederland in een jaar? Welk aandeel heeft de akkerbouw hierin?
  • Wat draagt de akkerbouw bij aan het nationaal product?
  • Hoeveel akkerbouwbedrijven zijn er in Nederland?
  • Wat draagt de akkerbouw bij aan de werkgelegenheid van Nederland? (Of: welk deel van de bevolking is werkzaam in de akkerbouw?)
  • Welke bedrijfstakken kopen hun grondstoffen bij de akkerbouw?
  • Hoeveel bedraagt het nationaal product van Nederland in een jaar? Welk aandeel heeft de akkerbouw hierin?

Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten:

  • Het meeste onderzoek kan gedaan worden via internet.
  • Je kunt voor economische vaktermen het register van je leerboek voor Economie of Management & Organisatie raadplegen. Doe de oefening voor het maken van een jaarrekening van een akkerbouwbedrijf, Joep Groen. Als Joep Groen te moeilijk blijkt, kun je beginnen met Joep Light, auteur R. van Valburch.
  • Vraag aan een akkerbouwer hoe hij jaarlijks tot de keuze van zijn producten komt. Laat hij zich leiden door verwachte prijzen? Doet het economische verschijnsel van de varkenscyclus zich voor? Meld je aan voor het doen van je onderzoek bij een akkerbouwer. Binnen enkele dagen ontvang je het adres van een akkerbouwer bij jou in de buurt die bereid is je te helpen met het uitvoeren van je onderzoek.
  • Doe sociaal/fysisch veldwerk (in je eigen omgeving) in combinatie met een onderzoek bij een akkerbouwer.
  • Literatuuronderzoek: zoek in de (internet) bronnen

Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden:

  • Schriftelijk verslag
  • Maak een presentatie met behulp van de websitemaker van Kennisnet. Dit is gratis en gemakkelijk. Je hoeft niet over kennis van html te beschikken. De handleiding wijst de weg. Je moet je wel eerst even aanmelden.
  • Maak een presentatie in powerpoint.

Bronnen:
Mogelijk onderzoek over akkerbouwkolom

Voorstel onderzoek toekomstperspectief akkerbouwkolom

Innovatie in de Nederlandse tarweketen

Kennis op de Akker
KodA streeft naar de ontwikkeling van toepasbare kennis die bijdraagt aan duurzame bedrijfsvoering in de akkerbouw.
Moderne ICT-technologie vormt hierbij een belangrijk hulpmiddel, dat een vaste plaats moet krijgen in de agrarische bedrijfsvoering. De teler kan zo kennis, informatie en gegevens efficiënt inzetten.

Nationaal inkomen en het kringloopmodel
Kijk in hoofdstuk 4, par. 4.1 en 4.2 uitgave van de Universiteit Leiden, opleiding Geschiedenis

De economische kracht van agrofood in Nederland

Akkerbouw.info
De campagne Akkerbouw brengt land tot leven heeft tot doel om met de samenleving te communiceren over duurzaam produceren in de Nederlandse akkerbouwsector.

Dit werkstukpakket is ontwikkeld door ervaren leerkrachten en auteurs van leermiddelen in opdracht van de campagne Akkerbouw brengt land tot leven.