Instinkers zijn woorden die op elkaar lijken in twee talen maar verschillende betekenissen hebben. Ze worden ook welke “valse vrienden” genoemd: Het lijkt vertrouwd maar het betekent toch iets anders. Dat komt bij talen die nauw aan elkaar verwant zijn, zoals Nederlands en Duits, extra vaak voor. Opletten dus!

Hieronder vind je een overzicht van een hele reeks beruchte instinkers

Nederlands

Duits
  • als
 betekent in het Duits: toen
juiste vertaling = wenn
  • bellen
 betekent in het Duits: blaffen.
juiste vertaling =  anrufen
  • bonbons
 betekent in het Duits: snoepjes
juiste vertaling = Pralinen
  • brutaal
 Het Duitse brutal betekent: gewelddadig
juiste vertaling = frech
  • deftig
 betekent in het Duits: stevig. Bijvoorbeeld bij een deftiges Essen, een stevige maaltijd.
juiste vertaling = vornehm
  • doof
 betekent in het Duits: gek
juiste vertaling = taub, gehörlos
  • doos
 Het Duitse die Dose betekent: het blikje
juiste vertaling = der Karton
  • durven
 Het Duitse dürfen betekent: mogen (toestemming hebben).
juiste vertaling = sich trauen
  • eng
 betekent in het Duits: nauw
juiste vertaling = gefährlich, ängstlich
  • enkel
 betekent in het Duits: kleinzoon.
juiste vertaling = der Knöchel
  • familie
 betekent in het Duits vaak: het gezin
  • fris
 Het Duitse frisch betekent: vers
juiste vertaling = kühl
  • garage
 betekent in het Duits alleen de plek waar je de auto parkeert. Niet voor onderhoud dus.
juiste vertaling als je de auto naar de garage brengt voor onderhoud = die Werkstatt
  • gekocht
 betekent in het Duits: gekookt
juiste vertaling = gekauft
  • gierig
 betekent in het Duits: gulzig.
juiste vertaling = geizig
  • de grond
 Het Duitse der Grund betekent: de reden
juiste vertaling = der Boden
  • herstellen
 betekent in het Duits: produceren
juiste vertaling = reparieren
  • interesse
 betekent in het Duits vaak: belang
Als je belangstelling bedoelt: sich interessieren für, Interesse zeigen
  • kachel
 betekent in het Duits: tegel
juiste vertaling = die Heizung
  • klaar
 Het Duitse klar betekent: duidelijk
juiste vertaling = fertig
  • kleinkind
 betekent in het Duits: een klein kind.
juiste vertaling = Enkel(kind)
  • licht
 Het Duitse das Licht betekent: het licht. Maar als je het over bijvoorbeeld een lichte (heldere) kleur hebt, dan bedoel je een helle Farbe.
juiste vertaling = hell
  • menen
 Het Duitse meinen betekent: bedoelen
Als je wilt zeggen: “Dat meen je niet” dan zeg je Das ist nicht dein Ernst.
  • milieu
 betekent in het Duits uitsluitend het sociale milieu, dus niet de natuur.
juiste vertaling: die Umwelt
  • mist
 betekent in het Duits: “verdorie!” of der Mist = de mest
juiste vertaling = der Nebel
  • net
 Het Duitse nett betekent: vriendelijk, aardig
juist vertaling = soeben of gerade (als je bedoelt: ik kwam net binnen)
  • plaatsen
 Het Duitse platzen betekent: ontploffen
juiste vertaling = hinstellen
  • rijden
 Het Duitse reiten betekent: paardrijden
juiste vertaling = fahren
  • slim
 Het Duitse schlimm betekent: erg
juiste vertaling = schlau, intelligent
  • stoer
 Het Duitse stur betekent: koppig
juiste vertaling = cool
  • tafel
 Het Duitse die Tafel betekent: het schoolbord
juiste vertaling = der Tisch
  • trots
 Het Duitse Trotz betekent: halsstarrigheid
juiste vertaling = stolz
  • verzoeken
 Het Duitse versuchen betekent: proberen
juiste vertaling = bitten
  • vies
 Het Duitse fies betekent: achterbaks, vals
juiste vertaling = schmutzig
  • de vloer
 Het Duitse der Flur betekent: de gang.
juiste vertaling = der (Fuß)boden
  • voorjaar
 Het Duitse das Vorjahr betekent: het vorige jaar.
juiste vertaling = der Frühling
  • wie
 betekent in het Duits: hoe
juiste vertaling = wer (afhankelijk van de naamval kan het ook wem of wen zijn)
  • de zee
 Het Duitse die See betekent: de zee
Het Duitse der See betekent: het meer

Instinkers vanuit het Engels

  • stehen: lijkt op to stay, maar het Duitse stehen betekent: staan.
    De juiste vertaling = bleiben

  • also: Het Engelse also betekent ook. Het Duitse also betekent dus.

  • Het Duitse Bildung lijkt op het Engelse building (gebouw), maar het betekent juist onderwijs, vorming

  • Het Engelse to become betekent worden. Het Duitse bekommen betekent krijgen

Met dank aan Frank Lenaerts en andere collega’s voor het verzamelen van deze voorbeelden.