Laatst op een personeelsavond wilde ik mijn duit in het zakje doen en mijn zorg uitspreken over het feit dat zoveel docenten op mijn school onbevoegd les geven. 
“Onbevoegd is niet onbekwaam,” riep de schoolleider bij wijze van reactie joviaal.
“Nee, dat bedoel ik ook niet, maar …”, zei ik en wist niets verder te zeggen. Het is helaas alleen in boeken en toneelstukken dat mensen in effectieve volzinnen met elkaar praten.  Op dat moment kon ik mijn gedachten niet op een rijtje krijgen. Natuurlijk is onbevoegd niet onbekwaam. Ik zou er groot onrecht mee doen aan al die collega’s die zonder het vereiste papiertje hun best doen leerlingen iets bij te brengen. Maar hoe zit het dan? En wat stelt een bevoegdheid voor?
 
Het omgekeerde is namelijk ook niet waar. Toen ik – met mijn bul net op zak – een brugklas eenvoudige taalbeginselen bij moest brengen, stond ik met een mond vol tanden. Een complexe  wetenschappelijke theorie uiteenzetten, geen probleem.  Maar in Jip-en-Janneketaal een supersimpele taalregel uitleggen, hoe moest dat? Het duurde even voordat ik met beide benen uit het academische op de aarde was nedergedaald om aan mijn bekwaamheden als docent te gaan werken.
 
Misschien moet ‘bevoegd’ dan maar tussen haakjes worden gezet. Dan doet een papiertje er eigenlijk niet toe en kan iedereen met niet meer dan een middelbare-schoolopleiding voor de klas gaan staan. Niet als het aan de politiek ligt. Zij heeft besloten dat vanaf 2017 alle docenten bevoegd voor de klas moeten staan, en dat we alleen met een universitaire  of hbo-mastergraad terecht kunnen in de bovenbouw van havo en vwo.
 
Een collega van mij wist het belang van een bevoegdheid mooi te verwoorden op de dag na de personeelsavond.
“Weet je wat je had moeten zeggen?” zei hij.
“Vertel.”
“Dat als een chirurg een patiënt vlak voor een operatie vertelt dat hij echt heel bekwaam is maar onbevoegd, de meeste mensen er als een speer vandoor zullen gaan. En is onderwijs niet net zo belangrijk als gezondheid?”

Dat is waar. Idealiter is de docent een perfecte mix van bevoegdheid, ervaring en bekwaamheid, maar niets menselijks is ons vreemd. Net zoals politiek Den Haag, dat al in 2011 had verordonneerd dat in 2013 – nu dus – alle docenten bevoegd voor de klas hadden moeten staan.

 
Komt van uitstel afstel?
 
Wordt vervolgd.

5 Reacties op “(On)bevoegd is (on)bekwaam”

  1. Bastiaan zegt:

    Het hele geneuzel over bevoegd en bekwaam begint een beetje een farce te worden. De politiek is zeer bekwaam in het roepen van oneliners om zich te verschuilen achter het feit dat resultaten in het onderwijs achteruit gaan. Waar ze vervolgens zeer snel aan voorbij gaan is dat ze zelf alle docentopleidingen hier niet goed op aansturen. Zo kan het gebeuren dat (bijvoorbeeld in mijn geval) een deeltijdopleiding 4 jaar duurt voor iemand die al werkzaam is in het onderwijs. Wat nou ervaring? Wat nou EVC? Dezelfde bijeenkomsten als mensen die bij een autoverhuurbedrijf werken die hun stage bespreken, terwijl jij gewoon voltijd voor de klas staat. Op het moment dat er eindelijk eens een fatsoenlijke opleiding komt voor mensen die voor de klas staan en nog een bevoegdheid moeten halen zal het percentage onbevoegden ontzettend snel dalen. En nee, ik doel hierbij niet op Inholland praktijken, maar gewoon maatwerk. Ik werk nu een aantal jaar onbevoegd op een school met een pittige leerlingpopulatie, en ik heb een behoorlijk aantal bevoegde docenten onderuit zien gaan omdat ze geen les konden geven.
    De politiek zou eerst eens de randvoorwaarden moeten bieden voordat ze beginnen te gillen.

  2. Docent VO» Nieuws berichten » (On)b... zegt:

    [...] Community Docenten Voortgezet Onderwijs. Home · Over · Forum · Links · Contact. http://wp.digischool.nl/ … En is onderwijs niet net zo belangrijk als gezondheid?” Dat is waar. Idealiter is de docent een perfecte mix van …  [...]

  3. Margreet Feenstra zegt:

    Helemaal gelijk, Bastiaan (en sorry dat ik zo laat reageer). Ik ken ook voorbeelden van tweedegraders die gillend gek werden van hun eerstegraads opleiding.

  4. WDH zegt:

    Bastiaan ik ben het roerend met je eens.
    Ik wil heel graag bevoegd theaterdocent worden. Ik werk sinds mijn theateropleiding die helaas niet geaccrediteerd was, in het theatervak en al 10 jaar in het voortgezet onderwijs. O.a. ook op zo’n school met een pittige populatie. Die school wil mij houden. Maar ja, vind nu maar eens aansluiting bij een mastersstudie, zonder een echt HBO diplomaatje. Alleen dan zou ik binnen 2 jaar bevoegd raken. Geen enkel EVC traject is voor mij van toepassing, bestaat niet eens. Zoals het nu gaat moeten zij mij toch ontslaan, of als ZZP’er inhuren (cultureel ondernemen noemt de VVD dat) of ik ga vier jaar met al mijn praktijkervaring een dramadocenten opleiding volgen (en die docenten pesten), om op mijn vijftigste LEGAAL voor de klas te staan.

  5. Margreet Feenstra zegt:

    Klinkt behoorlijk kafkaësk. Sterkte!

Reageer


9 − = vier