Het is een hectische tijd: elk jaar valt die drukte tegen - je denkt alles redelijk onder controle te hebben en dan overvalt het je toch weer – je rent van hot naar haar, bent met examens bezig, met plannen voor volgend jaar en ondertussen lopen de andere klassen gewoon door – u herkent dat ongetwijfeld.

Voor leerlingen die examen doen zal eenzelfde gevoel overheersen, maar zij zijn er bijna vanaf. Wij mogen nog even doordraaien in het tweedecorrectiecircus: de grote tweedecorrectieënveloppenroulette – een hels karwei voor de administratie tegenwoordig: vind nog maar eens een postkantoor om iets aangetekend te versturen!

Elk jaar vallen die resultaten mij tegen: mijn leerlingen scoren beduidend lager op het centraal examen dan ze door het jaar heen doen. Slechte voorbereiding? Van mijn kant of van de kant van de leerlingen? Ik hoorde een collega biologie zeggen dat er leerlingen zijn die 4 uur steken in het voorbereiden voor hun examen biologie (en dat vinden ze dan al heel wat!).

De hoeveelheid leeswerk is een struikelblok, met al die bronteksten waar ze zich doorheen moeten worstelen. Zelfs bij scheikunde neemt dat ernstige vormen aan. Een collega scheikunde vertelde dat bij het vwo examen een vraag helemaal kon worden beantwoord door een gegeven tekst te bestuderen – dat is toch geen scheikunde? Dat lijkt me eerder tekstbegrip!

Dat er ook grote verschillen zijn in vraagstelling in examens ontdekte een collega van het VAVO Ster College, ROC Eindhoven: zij vergeleek examens havo voor alle vakken 2010/2011. Daaruit bleek dat het voor leerlingen erg verwarrend kan zijn: waar bij het ene vak een enorme uitgebreide toelichting staat (bij aardrijkskunde bijvoorbeeld) met schuingedrukt wat er als antwoord van de leerling wordt verwacht, staan er bij andere vakken slechts hele summiere aanduidingen. Ook de puntentelling is niet altijd even doorzichtig. 

Voorbeeld aardrijkskunde:
Welk eruptietype komt voor bij een midoceanische rug?
Leg uit waarom juist dat eruptietype daar voorkomt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten

Je zou verwachten dat er regie wordt gevoerd door het College van Examens en dat er aanwijzingen worden gegeven om eenheid te brengen in de vraagstelling bij de verschillende examens. Nu lijkt het zo te zijn dat iedere docent / examenmaker zich beperkt tot zijn eigen vak (en niveau) - voor leerlingen is het dus elke keer weer aanpassen: die moeten wel rekening houden met al die verschillen en aan alle verwachtingen voldoen!

Zijn er meer voorbeelden te geven van slechte c.q. goede opgaven / vraagstellingen in examens?

PS Voor de talen stond een heel handige toelichting bij het beoordelen op het forum van Digischool - hij is ook hier te lezen: Een handleiding - vreemd dat deze handleiding niet aan alle docenten is verstuurd – ik heb hem tenminste nergens anders gelezen

3 Reacties op “Vraagstelling in examens”

  1. Willy Weijdema zegt:

    Kijk maar eens naar al het commentaar van docenten Nederlands op de examenforums Nederlands.
    Wat ook een probleem is: de tijd die de leerlingen nodig hebben om alle opgaven te kunnen maken. Bij de vmbo-examens GL/TL was dat dit jaar duidelijk verkeerd ingeschat.
    De examenfora vind je op de website van de vakcommunity Nederlands: http://digischool.kennisnet.nl/community_ne.

  2. Gerard Koolstra zegt:

    Ik deel de strekking van bovenstaande.
    Zowel de kwaliteit van de (voorbereiding) van de leerlingen als de kwaliteit van examens (incl. correctievoorschriften) is voor verbetering vatbaar. In de huidige ‘afrekencultuur’ wordt echter vooral de docent (of een groep docenten) aangesproken als de resultaten tegenvallen. (Het toezicht van de inspectie op het CvE is zo te zien erg soepel)
    Daarnaast zorgen onduidelijke vraagstellingenen dubieuze correctievoorschriften voor veel extra werk (en extra stress) bij docenten.
    Voorbeelden volgen misschien nog.

  3. Christien van Gool zegt:

    @Tweede Correctie
    Het verbaast me hoeveel correcties er komen op het Correctievoorschrift bij Engels zowel bij havo als vwo kwam er een aanvulling en bij andere vakken zijn er ook legio aanvullingen.
    Worden deze examens niet gepretest? Dit soort (met name voorspelbare) fouten zouden er toch niet in moeten zitten?

Reageer


× vijf = 25