Docent VO

De gastcolumn deze week is van Estevan Veenstra, community-manager Scheikunde van Digischool, die een probleem aansnijdt waar makers van (digitaal) onderwijsmateriaal tegenaan lopen, vooral als het gaat om oefenstof voor examens

Vandaag werd ik gesommeerd om diagrammen uit leermiddelen uit de leermiddelendatabase van digischool te halen die er ongeveer als volgt uitzagen:

Deze figuren komen uit het eindexamen scheikunde van 1976 tweede tijdvak. Echter de figuren die opgenomen waren in de leermiddelen stamden uit een ander boek en waren net iets anders getekend,  maar eigenlijk precies hetzelfde. De uitgever van dit andere boek stelde dat de figuren uit zijn boek waren overgenomen en dus dat er sprake was van een schending van het auteursrecht. Inmiddels zijn de diagrammen verwijderd uit de leermiddelendatabase en vervangen door deze figuren.

Maar het kan toch niet zo zijn dat in dit geval inderdaad sprake is van schending van auteursrecht?  Op http://www.iusmentis.com/auteursrecht/   wordt het auteursrecht besproken en daar staat het volgende te lezen:
Een werk is auteursrechtelijk beschermd wanneer het origineel is en het stempel van de maker draagt.

De figuren in dat boekje van die uitgever zijn niet origineel maar afkomstig uit een oud examen.  Ik zou dus denken dat die figuren dan niet auteursrechtelijk beschermd zijn. Veel onderwijsmateriaal wordt vanuit eenzelfde gedachte gemaakt. Namelijk met het doel om het eindexamen te behalen. Er zal een opvallende gelijkenis zijn tussen toetsen van scheikunde docenten 6VWO en dat geldt ook voor bundels ter voorbereiding van het eindexamen VWO. Zo kan ik mij voorstellen dat de volgende opgave door velen bedacht had kunnen worden:

De MAC-waarde van aceton bedraagt … mg·m^–3. In een kamer van 3,0 x 4,5 x 2,4 m is 80 mg acetongas aanwezig. Bereken of de de MAC-waarde is overschreden. 

Zou een uitgever mij mogen sommeren om een dergelijke som uit de leermiddelendatabase te halen? Misschien staat het inderdaad in zijn bundeltje maar ongetwijfeld staat het ergens anders nagenoeg hetzelfde in een ander scheikunde oefenboekje. Laten we alsjeblieft pas spreken van auteursrechtelijk beschermd als er echt sprake is van origineel werk.