Naast alle commotie over het SCP-rapport en de stakingen die plaatsvonden en er nog aan zitten te komen (26 januari!) gaat het werk gewoon verder. We moeten binnenkort toetsen gaan afnemen voor taal en rekenen. Hoe staat het daar eigenlijk mee? Wie moet leerlingen daarop gaan voorbereiden? Komen er extra uren voor? Zijn er scholen die hier al plannen voor hebben klaarliggen? En wat houden die niveaus voor taal en rekenen eigenlijk in?
Vlak voor de vakantie kreeg ik een rapport onder ogen van het SLO De toekomst telt voor rekenen en wiskunde – de uitkomsten daarvan verbaasden me nogal. Uit een persbericht:

De Toekomst telt voor rekenen en wiskunde
“SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling, heeft op initiatief van de Ververs Foundation een verkenning naar het toekomstige reken- en wiskundeonderwijs uitgevoerd. Centraal stond de vraag welke reken- en wiskundebagage leerlingen in het funderend onderwijs (4 t/m 15 jaar) moeten verwerven, als voorbereiding op hun beroep en hun rol als burger in een informatiesamenleving. Naast specifieke reken- en wiskunde-inhouden is ook gekeken naar generieke vaardigheden voor de 21e eeuw. Het volledige rapport is te downloaden van www.slo.nl/detoekomsttelt

Als ik de conclusies doorlees, kan ik niet anders dan concluderen dat wat deze experts hier hebben verzameld, nogal in tegenspraak is met de ontwikkelingen die onze minister van Onderwijs in gang heeft gezet. Ik lees termen als globaal rekenen en stimuleren van gebruik van rekenmachines etc. terwijl de reken- en taaltoetsen die eraan zitten te komen een totaal omgekeerde beweging laten zien.

Ik heb eens wat van die landelijke toetsen bekeken voor rekenen die eraan zitten te komen. Daarin worden 3 niveaus onderscheiden: 3F het hoogste niveau voor vwo tot 1F voor het laagste niveau (alle vmbo niveaus). Hier juist geen aandacht voor globaal rekenen! We moeten de leerlingen weer ouderwets laten rekenen zonder ingewikkelde rekenmachines en sommetjes op laten lossen als 0,12 x 48 (mag wel met potlood en papier). En dat is dan het hoogste niveau (3F, vwo!!) – op het laagste niveau (1F) gaat het om sommetjes als 1,2 kg = … gram

Kijk op de website van steunpunttaalenrekenenvo.nl of het downloadcentrum waar de rapporten en toetsen te vinden zijn.

Taalniveaus
Voor taal zijn ook niveaus ontwikkeld – heel verwarrend is dat dit weer andere niveaus zijn dan waar de meeste taaldocenten aan gewend zijn (ERK niveaus van A1 t/m C2). Ik heb een voorbeeld gezien van het laagste niveau (1F) en dit lijkt me gewoon basisschoolwerk. Van de hogere niveaus kan ik geen voorbeeld vinden – er wordt verwezen naar het leermiddelenplein maar dat is een doolhof waar ik niet doorheen kom (ligt dit aan mij?).

Wat me wel van het hart moet, is dat er nogal wat leerlingen zijn die slecht kunnen spellen. De PWS werkstukken (havo en vwo) die ik onder ogen krijg, wemelen van de d/t fouten. Hoe komt dat toch? Bij Nederlands wordt daar toch wel aandacht aan besteed? En zo moeilijk zijn die d/t regels toch niet? Waarom blijven dat soort fouten dan zo hardnekkig?

Zijn er collega’s wiskunde die al zicht hebben op de rekentoetsen en daar programma’s voor hebben ontwikkeld? Zijn er collega’s talen die al meer weten van die taaltoetsen? Zijn deze toetsen zinvol? Moeten we de 40 uur extra die we van de minister krijgen, gaan inzetten voor extra lessen in taal en rekenen of breng ik OCW dan op verkeerde ideeën? ;-)

2 Reacties op “Rekenen en taal”

  1. albert zegt:

    Die niveaus zijn heel strak afgebakend en duidelijk. 1F is het (gewenste) uitstroomniveau van het basisonderwijs en 3f (wordt waarschijnlijk 3s) is het te behalen niveau aan het einde van vwo.
    Van elk niveau zijn de domeinen en subdomeinen tot in detail beschreven, inclusief voorbeeldopgaven.
    Aldus de commissie Meijerink in 2009. In het eindexamenjaar 2014 moeten alle leerlingen voor het eerst een reken- en taaltoets afleggen. Een voldoende is je ‘toegangskaartje’ tot de gymzaal (het CE). Anders mag je niet meedoen!

    In tegenstelling tot wat je schetst hoort ook schatten en contextrijk rekenen bij de opgaven. Maar enige basale wiskundige kennis is nooit weg. Veel scholen kiezen voor een extra uur rekenen op het rooster. Taal wordt meestal bij Nederlands ondergebracht.

    Educatieve uitgevers zijn bezig en bijna klaar met hun methoden Rekenblokken en Taalblokken van Malmberg is compleet, Muiswerk biedt veel gestandaardiseerd materiaal, Thieme heeft volgende maand de eerste prototypes draaien.

    Dat alles neemt niet weg dat het kort dag wordt de leringen op de toetsen voor te bereiden.
    In mijn praktijk blijken de derdeklassers soms 1F niet (meer) te beheersen. Anderen halen 3S met 2 vingers in de neus.

    Toetsen, toetsen en nog eens toetsen. We moeten weer bij de top 5 van PISA gaan horen. Dat lijkt een hoger doel dan de loffelijke omschrijvingen van de onderzoekers bij het SLO die m.i. iets meer met beide benen op de grond staan. Reken- en taalvaardigheden zijn basisvoorwaarden voor functioneel burgerschap.

    Dat leer je op school, maar vooral in de praktijk die je dwingt (en dus motiveert) bepaalde vaardigheden te ontwikkelen. Een in correct Nederlands geschreven PWS, bijvoorbeeld. Rekenvaardigheden bij economie.
    ‘Leren voor de toets’ heeft op lange termijn nauwelijks persoonlijk effect.

  2. Christien van Gool zegt:

    @Albert
    Dank voor heldere toelichting.
    Taalblokken heb ik vluchtig doorgekeken – heel veel ‘ouderwetse’ grammatica – is dat echt bedoeld als voorbereiding op die taaltoetsen? Lijkt me drie stappen terug…
    Inderdaad: toetsen, toetsen, toetsen – het doet me denken aan die partij toetsen die we een tijdje terug moesten doen aan het eind van de basisvorming (die toen zeer snel weer zijn afgeschaft).
    Het probleem zit hem niet in het feit dat de stof niet behandeld is; het probleem is inderdaad het gebrek aan oefening in de praktijk. Je wordt beter in spelling door veel te oefenen, niet door weer een paar grammatica regeltjes te gaan stampen en heel specifiek toe te passen. Veel lezen, veel schrijven: daarvan worden leerlingen beter; verder moeten we eisen dat ze teksten reviseren en kritisch doorlezen: ze weten het vaak wel maar ze letten er niet op.

Reageer


negen + 1 =