Door drukke werkzaamheden (nakijkwerk) ben ik nu pas toegekomen aan het lezen van het inspectierapport over het voortgezet onderwijs. Hoe wereldschokkend zijn die cijfers? De inspectie is nogal alarmerend: “Eindexamencijfers voortgezet onderwijs lager” (onderwijsniveau daalt!) maar als ik kijk naar de cijfers ben ik nog niet zo onder de indruk: “Er gaan in 2009 meer leerlingen naar havo en vwo dan naar het vmbo: 44 procent tegenover 51 procent (in de derde klas). In 2000 waren die percentages 39 en 58 procent. Verder gaan er meer vmbo-leerlingen na het behalen van hun diploma naar het havo.” 

Aangenomen dat het gemiddelde intelligentie niveau van leerlingen hetzelfde is gebleven (is daar trouwens wel eens onderzoek naar gedaan?) ligt het dan aan het onderwijs dat de eindexamencijfers dalen? Als er meer leerlingen naar een hoger niveau gaan, dan is het toch niet vreemd dat sommige leerlingen daar meer moeite mee hebben?

Verder krijgt het vavo ervan langs:
“De gemiddelde cijfers van vavo-leerlingen zijn veel lager dan die van leerlingen in het regulier onderwijs. Ook leerlingen in het niet-bekostigd havo en vwo presteren slechter, maar zij zijn met 1.800 examenkandidaten veel minder talrijk dan de vavo-leerlingen.” 

Nu is het vavo toevallig de sector waarin ik werk dus daar kan ik wel iets over zeggen: in het vavo komen steeds meer leerlingen terecht die het om de een of andere reden niet redden in het reguliere onderwijs. Dat zijn meestal niet de beste leerlingen of de meest gemotiveerde. Het zijn vaak leerlingen met gedragsproblemen of met ouders die meer gemotiveerd zijn voor de opleiding dan hun kind.

Het vavo kent ook relatief veel leerlingen met dyslexie en andere handicaps. De groep leerlingen wordt ook steeds jonger (uitbesteding) omdat scholen leerlingen die problemen opleveren graag kwijt zijn: die drukken veel te negatief op hun examenresultaten! Want slechte statistieken, daar zijn scholen echt bang voor (Inspectie, Trouwlijstjes).

Dat er uiteindelijk nog een redelijk grote groep het toch redt in het vavo en met een diploma van school gaat, zou bewondering moeten opwekken, geen schampere opmerkingen!!

Dan is er de ophef over het verschil in cijfers tussen schoolexamens en het centraal examen: “In het havo, maar vooral in het vwo, zijn er vergeleken met 2010 meer zwakke en zeer zwakke scholen. Deze scholen hebben vaak een te groot verschil tussen de cijfers voor het schoolexamen en voor het centraal examen, naast één of meer onvoldoendes op andere opbrengstindicatoren (het rendement van de onderbouw of de bovenbouw of het cijfer voor het centraal examen).” 

Aan wie ligt dat verschil? Ik zou zeggen: aan de leerlingen! Die halen die mindere prestaties…! Zwakkere leerlingen kunnen voor een tentamen met een beperkte hoeveelheid stof nog wel een voldoende halen (daar waren die schoolexamens toch ook voor?) maar gaan de mist in als ze voor het examen grotere hoeveelheden moeten doorwerken. Voor Engels en Nederlands gaat het bovendien om totaal andere vaardigheden in schoolonderzoek en centraal examen.

Zwakkere leerlingen zijn slecht in lezen: en die vaardigheid hebben ze nu net nodig bij het centraal examen. Ook steeds meer bij de zaakvakken: ga maar eens kijken wat voor lappen tekst leerlingen door moeten werken voor economie, geschiedenis of aardrijkskunde. Geconcentreerd en goed lezen: daar hebben leerlingen in toenemende mate moeite mee – laat dat nu juist de hoofdmoot zijn in het centraal examen…

Dat de groep leerlingen die we voor onze neus krijgen, in de loop der jaren is veranderd, daar hoor ik nooit wat over. Of dat er steeds minder huiswerk wordt gemaakt door leerlingen. Of dat ouders meteen klaar staan om te klagen als een leerling een laag cijfer krijgt. Het is wel erg makkelijk van de inspectie om met de vinger te wijzen naar scholen. Erg veel schieten we daar niet mee op.

Samenvatting Onderwijsverslag Inspectie
Lees ook het artikel van Hartger Wassink in NRC Handelsblad 

7 Reacties op “Zwakke scholen en zwakke leerlingen”

  1. Teja Bodewes zegt:

    Je vergeet nog een belangrijk ding. Steeds vaker zetten schoolleidingen leraren/secties onder druk om hun cijfers op te krikken. LIA krijgt veel berichten van collega’s die in rechtspositionele problemen komen omdat ze ‘te laag’ cijferen. Vaak verwacht de schoolleiding dat leraren in alle klassen lekker soepel cijferen, maar op het eind van de rit moet het SE-cijfer dan weer in evenwicht zijn met het CE-cijfer.
    In het interview met de Hoofdinspectrice in NRC zat deze zelfde spagaat. Het DBK werd weer van stal gehaald (voor iedere leerling moet je een ander einddoel stellen) maar op het eind van hun schoolcarrière moet iedereen weer even ver zijn.

  2. Gerard Koolstra zegt:

    In de publiciteit rond dit rapport is door de inspectie zelf sterk benadrukt dat de CE-resultaten voor de ‘kernvakken’ (wiskunde , Nederlands en Engels)de afgelopen jaren zijn gedaan. Daar is wel wat op af te dingen.
    Bij havo en vwo was het gemiddeld cijfer voor ‘wiskunde’ in 2010 even hoog als in 2006. Nadere bestudering laten wel allerlei bewegingen zien, maar geen duidelijke neergaande trend. Wel baren de cijfers, en vooral de scores bij wiskunde–B havo na de herziening van de tweede fase zorg. (Opvallend is trouwens dat de inspectie geen aandacht besteedt aan de aanpassing van de tweede fase.) Op het vmbo zijn de examencijfers voor wiskunde wel lager, maar als je bijv. de cijferreeks over de laatste 5 jaar voor GT (het vroegere “mavo D”) bekijkt is het spreken van een dalend trend wel erg voorbarig: 6,2; 6,2; 6,3; 6,3; 6,0. Als we kijken naar de scores dan zien we dat deze bij vmbo GT en KB (“mavo C”) eerder een stijgende trend hebben. Met name de cijfers van 2010 zijn sterk gedrukt door de lage N-termen (0,7 en 0,4 ) terwijl de jaren daarvoor de N-termen vaak juist (erg) hoog waren.
    De VO-raad heeft in een reactie laten weten dat de VO-scholen het juist erg goed doen, gelet op het feit dat de laatste jaren relatief steeds meer leerlingen havo/vwo volgen.

  3. Marieke zegt:

    Hoeveel zeggen de cijfers voor het CE uberhaupt? De normering wordt jaarlijks achteraf vastgesteld op basis van hoe het betreffende examen gemaakt is. Hoe willekeurig gaat dat? Betekenen dalende examencijfers ook dalende prestaties, betekenen stijgende examencijfers stijgende prestaties? De inspectie lijkt ervan uit te gaan van wel, maar waar baseert zij dat op?

    Zie dit scherpe artikel van Anneke Korevaar: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2824/Politiek/archief/article/detail/654807/2005/11/17/Minister-stuurt-examencijfers.dhtml

  4. Paul zegt:

    Als ik me heel erg mocht vervelen in de vakantie zal ik dat verslag ook wel eens lezen. Ik zou daarin ook heel graag lezen dat het mechanisme zoals Christien dat beschrijft (in feite: Leerlingen waar “iets” mee is zijn een risico voor je rendement) benoemd wordt. Ik hoor de inspectie nooit over de randvoorwaarden voor het onderwijspersoneel. Wel of geen eigen lokaal is al een wereld van verschil bijvoorbeeld in je mogelijkheden als docent. Opbrengstgericht werken? Super plan, maar kom maar op met het voorbeeld van een docent die dat voor >150 leerlingen tegelijk voor elkaar krijgt. En misschien is het een idee als de inspectie ook gewoon eens langskomt en echt komt meedenken – en niet alleen als hun Excelsheet een alarmpje afgeeft – een oordeel uitspreekt.

  5. Christien van Gool zegt:

    PS Heeft Sjoerd Slagter dit blog gelezen? Zie zijn reactie op 10 mei over dit onderwerp
    http://www.vo-raad.nl/actueel/nieuws/scholen-openen-aanval-op-onderwijsinspectie

  6. Petra Corvers zegt:

    Ik schrok aanvankelijk erg van de slechte scores van mijn leerlingen TL. We hadden veel geoefend en ze hebben tijdens het CSE de volle tijd gewerkt. Toen ik de 2de correctie kreeg, werd ik enigszins gerustgesteld. Mijn leerlingen hadden niet minder gescoord dan hun collega’s op de andere VMBO TL scholen. Het is een feit, dat wij tegenwoordig meer VMBO KB en BBL leerlingen op de TL afdeling hebben zitten. De oude Mavo leerlingen bezoeken allang het HAVO. Het CSE was op een goed MAVO D niveau, maar onze huidige populatie kan dit niveau niet meer aan. Ze lezen zeer weinig en hebben geen zin om over vragen na te denken. Als ze het niet weten, slaan ze de vraag over en beantwoorden hem niet. Het wordt echt tijd om het VMBO TL aan te passen aan de populatie VMBO leerlingen van dit moment.

  7. Marieke zegt:

    …of om deze leerlingen te verwijzen naar het schooltype waar ze beter tot hun recht komen.

Reageer


4 × vijf =