Er was een tijd dat ik rapporten van de Onderwijsraad serieus nam. De laatste jaren neemt mijn appreciatie af en heb ik de indruk dat men vooral de politiek naar de mond wil praten. Moet er bezuinigd worden en is daar een onderbouwing voor nodig: u vraagt en wij draaien. Gisteren, 13 november, kwam een rapport uit met als titel ‘Naar doelmatiger onderwijs’ en docenten hebben het weer eens gedaan: want die weten niet waar het geld aan wordt uitgegeven. En waar zijn de adviezen van de Onderwijsraad op gebaseerd: eigenlijk op niets want zoals de Onderwijsraad zelf stelt: ‘Het ontbreekt op dit moment aan empirische evidentie over hoe onderwijs doelmatiger kan.’

Ondanks het ontbreken van kennis over hoe het onderwijs doelmatiger kan, worden toch stevige standpunten ingenomen: ‘Streven naar doelmatig(er) onderwijs is momenteel binnen onderwijs beslist nog geen gemeengoed. Leraren en scholen nemen veel initiatieven om hun onderwijs te vernieuwen en te verbeteren, maar daarbij krijgt doelmatigheid weinig aandacht. Scholen en leraren zijn vooral gericht op onderwijskundige vernieuwing en/of – verbetering. Deze vernieuwingen gaan in de praktijk vaak gepaard met extra kosten en extra inzet van mensen [gek he?]. Verder valt op dat zeker in primair en voortgezet onderwijs doorgaans weinig aandacht wordt besteed aan de organisatorische kanten van onderwijsvernieuwing.  Mogelijk kunnen extra kosten worden voorkomen door meer aandacht te besteden aan het mee veranderen van de schoolorganisatie.’
Waar jarenlang het verwijt was aan docenten dat er niet werd vernieuwd, nu doen we blijkbaar wel aan vernieuwing maar moeten we dat allemaal gaan doen met minder geld. Want blijkbaar kan en moet dat.

En dan wel met dezelfde kwaliteit: ‘De kwaliteit van het onderwijs staat voorop. Wordt de kwaliteit ook doelmatig bereikt? Kan het onderwijs met de huidige middelen meer kwaliteit realiseren? Is er in het onderwijs een voldoend besef van doelmatigheid, is er voldoende kennis van de kosten van het onderwijs op het praktische niveau? Doelmatigheid is in de optiek van de raad een legitieme invalshoek, maar niet de enige. Het gaat erom publieke middelen met de juiste maatvoering in te zetten, zodat ruimte ontstaat voor het realiseren van kwalitatief goed onderwijs, verzorgd door vakbekwame en gemotiveerde leraren.’

En hoe gaan we dit doelmatigheidsbesef dan bereiken: we gooien er wat projecten tegenaan (kost dat dan geen geld?), er moeten instrumenten ontwikkeld worden om kosten in kaart te brengen, het ‘hrm-beleid’ (=personeelsbeleid) moet professioneler, halfjaarlijks moeten ‘onderwijsopbrengsten en leraarsfunctioneren in beeld worden gebracht’, er moeten ‘kostengevoelige referentiepunten (benchmarks) op het terrein van onderwijs en personeel worden ontwikkeld’ en de vakbonden moeten worden ingeschakeld om flexibelere adbeidsvoorwaarden goed te keuren.

Dus: de directies mogen weer eens de hei op om mooie projectjes uit te werken, leuke benchmarks te ontwikkelen en om manieren te bedenken om docenten nog wat verder uit te knijpen. Wie zitten er eigenlijk in die Onderwijsraad? Gaat u even kijken op de website van de Onderwijsraad en de achtergronden van dit advies zijn meteen duidelijk: geen enkele docent in te bekennen…

5 Reacties op “Doelmatiger onderwijs”

  1. Paul zegt:

    Soms ben ik jaloers op boeren. Die hebben van die grote trekkers waarachter ze hele gróte bakken met mest mee kunnen nemen. En die ergens leeg kunnen kieperen op een plek waar ze hun ongenoegen willen uiten… – maar goed: dit is typisch zo’n schofferend onderzoek van figuren uit een ivoren toren. Eén ding hebben ze vast wel weer bereikt: Weer een minister die kan zwaaien met een “advies” wat hem “toevallig” goed in de oren klinkt…

  2. Peter Althuizen zegt:

    Afschaffen die Onderwijsraad !

    In 2010 starten de nieuwe CAO-onderhandelingen. De Onderwijsraad adviseert de minister van onderwijs een beroep te doen op de sociale partners om doelmatigheid te betrekken bij de te maken afspraken. De druk zal groot zijn. En met het opvoeren van die druk is men de afgelopen week begonnen. Leraren in Actie roept de leraren van Nederland op nu van zich af te bijten.

    Dinsdag 10 november 2009. De eerste termijn van de behandeling van de onderwijsbegroting in de Tweede Kamer begint. De politiek heeft ambities. Al snel komt de motie Hamer ter sprake. Het onderwijs moet in Nederland gaan behoren tot de top vijf van de ranglijst van het World Economic Forum.

    Volgens de Kennisinvesteringsagenda (KIA) is hiervoor een extra investering van 5 miljard euro per jaar noodzakelijk. Oppositiepartijen SP, D66 en VVD vragen zich af hoe het kabinet deze doelstelling wil bereiken zonder extra investeringen. ‘Efficiency’ is het antwoord van onderwijswoordvoerders Jan Jacob van Dijk (CDA) en Marianne Besselink (PvdA). En wat het CDA onder ‘efficiency’ verstaat, laat Van Dijk ook doorschemeren: meer inzet van ICT, minder docenten en grotere groepen.

    Vrijdag 13 november 2009. De Onderwijsraad presenteert haar advies aan de regering om de problemen in onderwijsland aan te pakken. Het stuk leest alsof er nooit een commissie Dijsselbloem is geweest. Zo zouden we het juist nooit meer doen. We zouden gaan luisteren naar de leraar.

    In het advies is ‘efficiency’ vervangen door ‘doelmatigheid’. Maar dat is dan ook wel het enige verschil met de retoriek van het CDA en de PvdA in de Tweede Kamer. Een prachtig een-tweetje tussen de grote regeringspartijen en de Onderwijsraad. Verder lezen we alles terug wat in het begrotingsdebat al impliciet ter sprake kwam: Geen extra investeringen, 75 leerlingen op een studieplein, leerlingen geven elkaar les, bespreken thuis via internet met elkaar de lessen van gisteren, de leraar gaat tijdschrijven, bonussen, ICT en ga zo door. Geen woord over kwalitatief hoog onderwijs, alle ballen worden gespeeld op de doelmatigheid.

    Het eerste voorstel om de doelmatigheid in het onderwijs te verbeteren moet zijn: afschaffen die Onderwijsraad. Het geld dat daarmee bespaard wordt, gaat naar het primaire proces.

    Peter Althuizen
    Voorzitter Leraren in Actie
    Marcel de Haas
    Bestuurslid Leraren in Actie
    Leraren in Actie (LIA) is de nieuwe vakbond voor leraren in het voortgezet onderwijs

  3. Christien van Gool zegt:

    Lees ook het redactioneel commentaar in NRC Handelsblad van 17 november met als titel ‘Leraren onder curatele’ – daar wordt het rapport behoorlijk afgekraakt.

  4. Toon van der Ven zegt:

    Een misser van de OR. Met doelmatigheid op zich is niets mis. De NRC legt de vinger op de zere plek: hier wordt geen doelmatigheid maar zuinigheid bedoeld. En vreemd genoeg moet die bereikt worden door de leraren die, hoewel hoogopgeleid en in hun klaslokaal nog steeds tamelijk autonoom, in de schoolorganisatie weinig in te brengen hebben. In mijn toespraak op onze landelijke studiedag heb ik benoemd dat wij leraren zijn en geen boekhouders. Ik denk niet dat het onderwijs doelmatiger wordt door leraren strafregels te laten schrijven.

    Toon van der Ven, voorzitter Levende Talen.

  5. Christien van Gool zegt:

    Zie ook de commentaren op Redactioneel in de Volkskrant ´Haaks op de tijdgeest´ op volkskrant.nl/commentaar/haaks op de tijdgeest

Reageer


× negen = 54