De vakbond Leraren in Actie heeft een brief geschreven aan de Tweede Kamer Commissie over het grote aantal docenten dat onbevoegd voor de klas staat. De staatssecretaris heeft bevestigd dat ongeveer 20 procent van de docenten in het VO onbevoegd is. Dat wordt oogluikend toegestaan. De inspectie inspecteert wel maar wijst scholen niet op het feit dat onbevoegden voor de klas zetten verboden is.

Ik denk dan even aan een dokter, een tandarts, een automonteur, een loodgieter: hoe zou men reageren als over dat soort mensen wordt gezegd: ja, ze hebben hun opleiding niet gehad maar ze weten best veel van patienten c.q. auto’s c.q. waterleidingen? Waarom accepteren we dat dan wel in het onderwijs?

Het antwoord van het Ministerie is niet om de eisen aan te scherpen en de inspectie erop uit te sturen: nee er wordt een website in het leven geroepen (vanaf 4 november in de lucht) waarop in kaart wordt gebracht op welke scholen onbevoegde lessen worden gegeven. Lost dat het probleem op???

Wat zijn de problemen met onbevoegde docenten voor de klas? En om wat voor mensen gaat het? Kent u collega’s die onbevoegd zijn en slecht functioneren? Bent u zelf onbevoegd?
Waar praten we eigenlijk over? Ik hoorde Peter Slagter van de VO-raad op de radio zeggen dat een eerstegraads docent die lesgeeft in het tweedegraads gebied onbevoegd is maar dat dat niet erg is. Dat lijkt me ook niet zo’n probleem – andersom lijkt me problematischer en vaker voorkomen: een tweedegraads docent die in het eerstegraads gebied lesgeeft.
En in het vmbo? Want daar geven de meeste docenten onbevoegd les: kan iemand die opgeleid is als wiskundedocent ook natuurkunde geven of andersom?
Wat zijn eigenlijk precies de problemen waar we in de praktijk tegenaan lopen?
Ik heb zelf een collega die als leerkracht in het basisonderwijs is begonnen, een aantal jaren in Amerika heeft gewoond en nu met veel succes en plezier Engels geeft aan havo leerlingen. Zij is nu bezig met een opleiding tweedegraads om haar bevoegdheid te halen. Ze vindt de opleiding niet echt zinvol (lessenplannen schrijven etc). Een aangepaste opleiding (meer vakinhoudelijk) zou hier zinvoller zijn.
Ik heb een andere collega die uit Portugal komt, daar een universitaire studie heeft gedaan en een eerstegraads bevoegdheid heeft. Die opleiding wordt hier niet erkend – ze heeft jaren met succes in de bovenbouw lesgegeven, mocht daarna alleen in het vmbo lesgeven en is nu bezig haar eerstegraads bevoegdheid te halen. Ze vindt de opleiding in wezen overbodig: ze geeft al jaren met succes les.

Hoeveel van dit soort collega’s heeft u? En zijn er schrijnender voorbeelden?
Lees ook de discussie op Leraren in Actie

27 Reacties op “Onbevoegd voor de klas”

  1. f.buurma zegt:

    Veel schoolleiders gebruiken liever het woord onderbevoegd.
    Een dominee die het vak Grieks geeft in de bovenbouw van HAVO-VWO wordt onderbevoegd genoemd. Voor mij is dit onbevoegd.
    Docenten die bevoegd zijn voor het vak nederlands, maar Frans moeten geven zijn voor dit vak onbevoegd en niet onderbevoegd.

  2. christien van gool zegt:

    Ja mee eens; het is een raar soort versluiering om te spreken van onderbevoegd.

  3. J. van Gool zegt:

    Wat dan te denken van de (interim)manager (mogelijk met opdracht van het bestuur) die de oud(er)e (en daardoor duurdere) VAKdocent verzoekt ……t/m maant op te krassen! En na later blijkt: een student (PABO),een afgeserverde bankmedewerker,enz. enz. aanneemt Omdat dit budgettair aantrekkelijker is!

  4. Christien van Gool zegt:

    Ja dat schijnt voor te komen – is dat jou overkomen?

  5. J. van Gool zegt:

    JA!

  6. A v/d Ven zegt:

    Ik heb bevoegde collega’s die onbekwaam zijn.
    ik heb [nog] niet bevoegde collega’s die zeer bekwaam zijn.

    Voor mij is de combi belangrijk

    Bevoegd + Bekwaam dat zijn leraren die voor de klas horen.

    \Niet de bevoegde docenten die in de lerarenkamer vertellen hoe stom de leerlingen zijn………..

  7. Christien van Gool zegt:

    Ja klopt – ik heb ook collega’s die wel bevoegd zijn maar niet functioneren – ik verwijt mijn directie dat ze daar onvoldoende werk van maken. Maar dat heb je natuurlijk in elke sector dat er mensen disfunctioneren. Het schrijnende is alleen dat in het onderwijs leerlingen de dupe zijn.

  8. Louis-Ferdinand Destouches zegt:

    Is deze kwestie van bevoegd of onbevoegd niet simpelweg een van sluimerende effecten die met de jaren onstaan zijn onder maatschappelijke en bovenal politieke invloed teneinde de status van het beroep docent verder te doen degraderen……?

  9. Christien van Gool zegt:

    Maar wie is er dan verantwoordelijk voor het aannemen van onbevoegde docenten c.q. dat er toezicht op wordt gehouden dat ze geen vaste aanstelling krijgen?

  10. Louis-Ferdinand Destouches zegt:

    De medeverantwoordelijkheid ligt bij de schooldirectie die zich maar al te gemakkelijk kan verschuilen achter artikel 33(zie http://bevoegd.minocw.nl/)en vervolgens om praktische redenen een jaarcontract van een onbevoegde wederom met “tenhoogste” een jaar kan verlengen.Aanscherping van dit artikel door voorwaarden te stellen die bijdragen aan beperking van onbevoegd lesgeven zou m.i. toch wel mogelijk moeten zijn. Dan zou in dat geval het Ministerie van Onderwijs wel degelijk de eindverantwoordelijkheid op zich nemen. Daar hoort deze immers te liggen…

  11. Teja Bodewes zegt:

    Teja Bodewes zegt:

    november 11th, 2009 at 16:53
    Omdat het al zo lang “rommelt” in het voortgezet onderwijs, is er spraakverwarring ontstaan:

    onbevoegd is iemand zonder enige bevoegdheid. Zo’n collega kan wel “benoembaar” zijn, bijvoorbeeld omdat hij/zij LIO (leraar-in-opleiding) is

    onderbevoegd is iemand die tweedegraads bevoegd is en lesgeeft in het eerstegraadsgebied

    andersbevoegd is iemand die een bevoegdheid heeft voor een ander vak dan dat waarvoor hij of zij is opgeleid

    LIA wil dat uiteindelijk iedereen bevoegd is voor de lessen die hij/zij geeft, maar dat je wel op een praktische en zinvolle manier die bevoegdheid moet kunnen behalen. Daarnaast vinden we dat iedereen bekwaam en betrokken moet zijn, en dus inderdaad (na een verbetertraject) ontslagen zou moeten kunnen worden als hij totaal niet functioneert.
    De scholen moeten dit beleid uitvoeren, de inspectie moet het controleren en de politiek moet zorgen dat het leraarsvak zo aantrekkelijk is dat we zonder problemen gekwalificeerde leraren voor de klas kunnen krijgen.

    Zie ook de link naar het onderzoeksrapport KUNNEN EN MOGEN op http://www.lerareninactie.nl en word allemaal lid, aspirantlid of sympathisant van LIA

  12. Tamarah zegt:

    Hallo,

    Ik krijg les (nouja, wat je les kunt noemen) van iemand die een jaar voor mij is afgestudeerd van dezelfde opleiding! Heeft dus totaal geen werk ervaring en al helemaal geen lerarenopleiding of wat dan ook gedaan!
    Gooit met pennen naar je hoofd als je even niet oplet of iets uit je tas pakt wat je nodig hebt in die les…
    Schreeuwd tegen je als je voor je opdracht die je aan het maken bent een ander programma (Word) open maakt om foto’s op te halen, die je thuis hebt opgezocht..
    Word driftig als je 1 min later binnenkomt als een ander…

    Ze is ongveer 1 tot 2 jaar ouder dan wij zijn… moet ik dit pikken?? Van iemand die niet eens bevoegd is!??!?!?!

    School doet er niets aan… de ene leraar beschermd de andere…

  13. Tamarah zegt:

    Ik doe trouwens MBO niveau 4, laatste jaar (EXAMEN JAAR!!)

  14. Christien van Gool zegt:

    Klinkt niet zo goed – is er niemand op school waar je heen kunt? Is er een leerlingenraad of zoiets? Een mentor? Een vertrouwenspersoon? En als dat er allemaal niet is: de inspectie inschakelen?

  15. Hans zegt:

    Bevoegd en bekwaam liggen in elkaars verlengde. Onbevoegd leidt uiteindelijk tot een mankement in een bekwaamheid.

    Elke vakman leert zijne stiel! Waarom zou je docenten definitfe het voordeel geven van de twijfel?

  16. Rob zegt:

    Er zijn zat mensen die van buiten het onderwijsveld komen en een goede aanvulling zijn. Moeten die mensen eerst minimaal een jaar een opleiding volgen voordat ze voor de klas mogen?
    Zonde van de tijd. Er zijn daarnaast erg veel bevoegde docenten die eigenlijk nooit voor de klas zouden mogen staan, omdat ze gewoon kwalitatief onvoldoende zijn.
    Persoonlijk vind ik dat iemand hooguit voor de duur van de (verkorte) lerarenopleiding onbevoegd mag lesgeven. Heeft een persoon niet binnen de daarvoor bestemde tijd de opleiding niet afgerond, dan zal hij ergens anders zijn geld moeten verdienen.

  17. Christien van Gool zegt:

    Aanvulling: de gegevens op de website van het ministerie schijnen niet erg te kloppen: zie het bericht van de VO-raad hierover: http://www.vo-raad.nl/actueel/nieuws/ocw-moet-gegevens-bevoegd-nl-aanpassen

  18. Henk zegt:

    Ik denk ook dat ze niet kloppen, maar de krokodillentranen van de VO-raad kan ik weinig serieus nemen. De VO-raad een voorstander van transparantie? Zijn de besturen die in de raad verenigd zijn het daar ook mee eens? Veel van deze besturen vonden het namelijk altijd wel lekker om bevoegde sollicitanten te passeren en zo geld uit te sparen voor nieuw briefpapier of een managementcursus in een leuk conferentieoord.

  19. christien van gool zegt:

    @Henk
    Ik denk dat je gelijk hebt – de VO-raad is een club van managers en die kunnen we missen als kiespijn in het onderwijs ;-)

  20. Rianne zegt:

    Ik kwam deze discussie tegen toen ik aan het googelen was. Ik heb namelijk het volgende probleem; Ik werk al 7 jaar op het vmbo met alleen een Pabo opleiding. Destijds was zelf bij school niet bekend dat ik hiermee niet bevoegd zou zijn. Ik heb nu een vaste aanstelling en wil geen lerarenopleiding volgen. Heeft iemand hier ervaring mee? Ik weet namelijk niet of ik nou op grond hiervan ontslagen mag worden of niet…

  21. Marieke zegt:

    Dat is een interessante case, want voor zover ik weet mag een school onbevoegde personeelsleden geen vaste aanstelling geven. Je hebt absoluut zwart wit op papier dat het een contract voor onbepaalde tijd betreft?

  22. Marieke zegt:

    Google leert mij dat je mogelijk wel bevoegd bent. Met een PABO-diploma behaald voor 2006 zijn er mogelijkheden: http://www.wordleraarinhetvo.nl/leraar-worden-in-het-voortgezet-onderwijs/vanuit-het-basisonderwijs

  23. Rianne zegt:

    Helaas ben ik in 2006 afgestudeerd, dus dat gaat voor mij niet op. En ik ben niet de enige met Pabo e een vaste aanstelling; een paar collega’s van mij bleken ook onbevoegd te zijn, maar zij zijn wel een opleiding gan doen. Ik zit net in een periode van het stichten van een gezin, vandaar dat ik die opleiding een paar jaar uit wilde stellen. Nu zei mijn leidinggevende vorige week ineens dat ik in augustus moe starten met een opleiding of niet meer bij hem mag blijven werken. Ik kan nergens vinden of hij nu in zijn gelijk staat…

  24. Anton zegt:

    Hoe is men zover gekomen dat onbevoegde leraren voor de klas terecht kwamen. Is dat atlijd al zo geweest? Ik weet het niet, maar ik kan me niet herinneren uit mijn jeugd (50+) dat er toen ook al onbevoegde leraren waren. Volgens mij zijn de onbevoegde leraren onstaan omdat niemand met verstand in het onderwijs wou. Op een enkele gelovige na. Grote klassen, hoge werkdruk, weinig waardering, steeds mondiger wordende ouders, enz. enz. joegen steeds meer gekwalificeerde docenten weg uit het onderwijs. Nu wil men degenen die in dat gat vielen weer kwijt en gaan we ineens eisen stellen. In plaats van gewoon een betere werkomgeving te bieden. Denk hierbij aan salaris en arbeidsomstandigheden.

  25. Christien van Gool zegt:

    Het is gekomen volgens mij toen de didactische en pedagogische vaardigheden een steeds grotere rol zijn gaan spelen en belangrijker waren dan vakinhoud: als iedereen elk vak geven, dan ga je schuiven met je bevoegdheden.

    Verder zijn er steeds meer scholen gekomen (binnensteden, randstad) waar het lastiger is om personeel voor te vinden.

  26. Christien van Gool zegt:

    <ingezonden door Henri van Bergen

    Beste Anton,
    Het lesgeven door on(der)bevoegde leraren is van alle tijden. Christien heeft gelijk als ze zegt dat de nadruk op niet-vakinhoudelijke vaardigheden, één en ander heeft versterkt, dat wel.
    Maar ook in mijn jeugd (ik ben 55+) waren er onbevoegde docenten, zowel in basis- als voortgezet onderwijs. Dat was in de Randstad, misschien is Anton daarbuiten opgegroeid?
    Vanuit mijn eigen schoolleiderspraktijk weet ik dat in het beroepsonderwijs veel vakmensen voor de klas zijn gekomen. Zij gingen vaak pas een bevoegdheid halen als het vak hen goed genoeg beviel. Maar ook voor de AVO-vakken was het soms een prima oplossing om een on(der)bevoegde collega aan te stellen.

  27. Michael zegt:

    Erg interessant oogpunt om het vak te benaderen. In mijn werk als docent op een basisschool in Amsterdam Oud-Zuid probeer ik de leerlingen, naast ze iets bij te brengen, ook geïnteresseerd te maken naar het leren op zich. Ik probeer de nieuwsgierigheid naar kennis op te wekken voor hun verdere leven. Hier heb ik de diploma’s voor, maar toch heb ik dit zelf ontwikkeld. Is een diploma zaligmakend?

Reageer


vijf − = 3