Citaat uit een workshop op Dé Onderwijsdagen,  “Internet speelt nauwelijks een rol binnen leerprocessen op school. De Onderwijsraad signaleert dat de overgrote meerderheid van docenten geen digitale leermiddelen gebruikt en letterlijk en figuurlijk volgens het boekje lesgeeft. De Onderwijsinspectie constateert dat leerlingen onvoldoende te maken krijgen met activerende, uitdagende didactische werkvormen. Waarom maken docenten niet meer gebruik van ICT in het onderwijs?”

Waarom is dat eigenlijk?
Bij mij op school is het simpel: er is een computerlokaal maar de computers daar werken zo traag dat het heel frustrerend is om leerlingen iets te laten doen of om er een les te geven. Leerlingen moeten inloggen met een studentennummer en heel vaak werkt dat nummer niet. Als ik vraag om een programma te installeren, duurt het maanden voordat het programma er inderdaad is. We hebben geen digitaal bord etc. etc.

Hoe zit dat bij collega’s? Lopen die ook tegen dit soort praktische bezwaren aan of is er een andere reden om geen gebruik te maken van ICT in de lessen?

Dé Onderwijsdagen, een initiatief van SURF en Kennisnet: ”Op dinsdag 10 november gaan Dé Onderwijsdagen 2009 van start: deze tweedaagse conferentie over innovaties op onderwijsgebied biedt u een gevarieerde mix van keynote sprekers en diverse presentaties en workshops. Daarnaast krijgt u de mogelijkheid innovaties en trends op het gebied van ICT en onderwijs te ervaren op het netwerkplein. Hier zijn tal van instellingen en bedrijven aanwezig met informatie over innovatieve producten en diensten.”

20 Reacties op “Geen ICT in het onderwijs?”

  1. Frank Jongbloed zegt:

    Geen last van. Heb computers in de klas én een dik vet digitaal schoolbord aan de muur. En allemaal… in gebruik.

  2. Assepoester zegt:

    Ik heb altijd gedacht dat de uitdaging primair vanuit de inhoud moest komen. Kennelijk wordt door de inspectie de vorm belangrijker geacht. ICT is soms een prachtig hulpmiddel, ook omdat het afwisseling teweeg brengt. Wat blijft daar nog van over als we aan het eind van de lesdag allemaal vierkante oogjes hebben? Slaapverwekkend als dan de server ook nog even plaatgaat.

  3. Dave zegt:

    @Assepoester: De stof van het vak moet zo uitdagend mogelijk gebracht worden. Als ICT daar een hulpmiddel bij kan zijn is dat alleen maar mooi. Het moet niet overdreven worden.

    Helaas heeft niet iedere school de middelen om ICT op grote schaal in te zetten, en op die manier kan er ook uitstekend onderwijs gegeven worden. Al moet ik zeggen dat ik stiekem wel jaloers ben op die mooie digitale white-boards.

  4. Christien van Gool zegt:

    @Frank
    Ik denk dat de situatie op basisscholen wezenlijk verschilt van die in het voortgezet onderwijs.

  5. Michel zegt:

    Het lijkt mij vanzelfsprekend dat het onderwijs wordt gegeven vanuit de inhoud. Maar als de vorm waarin het onderwijs wordt aangeboden niet aansluit op de manieren (meervoud!) van leren van leerlingen, zal de inhoud dus niet (goed) aanlanden.
    Ik kan me voorstellen dat het ontbreken van duidelijkheid over de mogelijkheden die er zijn om ICT ondersteunend of leidend in te zetten, niet helpen bij de introductie van ICT in de klas. Misschien is het de moeite waard eens na te gaan waar de schoen wringt? Een stagiair van een hbo-opleiding Bedrijfskundige Informatica kan er vast wat mee. Misschien dat de vraag kan worden opgepakt door een overkoepelende organisatie?

  6. Christien van Gool zegt:

    @Michel
    Waar de schoen wringt: dat moeten docenten zelf aangeven! Vandaar mijn oproep hier. Niemand zit te wachten op het zoveelste rapport…

  7. Michel zegt:

    Dus is een stage van een hbo-student een prima manier om na te gaan wat docenten uit de praktijk vinden. Het mes snijdt zo ook nog aan 2 kanten, praktijkonderzoek door een student naar praktijkvoorbeelden van docenten. Ik vind het erg makkelijk Christien, om (ook hier) alleen commentaar te leveren onder het mom van een oproep. Dan kun je je ook in gemoede afvragen wat precies de toegevoegde waarde is van deelname aan een congres dat je uitgebreid beschrijft? Congressen leveren van alle manieren om inzicht op te doen, het minste rendement. Vanwaar dan jouw oproep, als je zo’n uitgesproken mening hebt over rapporten? Ik ben het met je eens dat ‘het zoveelste rapport’ niets toevoegt, als er niets mee wordt gedaan. Maar kennelijk heeft nog niemand het onderzoek aangeleverd dat de juiste argumenten aandraagt om beslissers te overtuigen dat er iets moet veranderen.

  8. Christien van Gool zegt:

    @Michel
    Ben je zelf docent in het VO? Zo ja, wat is jouw ervaring?
    Beslissers moeten niet veranderen: dat moeten docenten zelf doen!
    Als alle docenten bij hun directie zouden aankaarten dat er betere ICT faciliteiten moeten komen, dan zou er zeker iets gebeuren.
    Op mijn school zijn er een paar docenten met ICT bezig – de overgrote meerderheid niet. Dus gebeurt er weinig.

  9. Michel zegt:

    Nee, ik heb uit hoofde van mijn functie in het bedrijfsleven veel te doen heb met onderwijsinstellingen (regionaal VO, maar landelijk vooral HO) en heb in mijn vriendenkring een aantal docenten in het VO. Mijn opmerkingen hier zijn gebaseerd op mijn ervaringen met diverse docenten in die context. En je hebt gelijk dat de docenten moeten veranderen, althans, ik ben het met je eens ;-) Echter, geen enkele directie zal iets veranderen omdat docenten van mening zijn dat het anders moet, maar geen onderbouwing kunnen leveren voor hun mening. Dus die mening moet men zich vormen en dat kan o.a. aan de hand van een (door hen zelf geïnitieerd?) onderzoek. En dan kom ik eigenlijk terug bij wat ik eerder (in andere woorden)schreef: zolang nut en noodzaak niet duidelijk zijn, komt een roep om verandering in ieder geval niet van de docenten.

  10. Marieke zegt:

    Ik zie de meerwaarde van ICT absoluut in, maar ik denk dat er in het onderwijs (zowel basis- als middelbaar) eerst een stel andere zaken veel meer prioriteit hebben. Ik denk aan klassengrootte, opleidingsniveau van de leraren, begeleiding van leerlingen met problemen, en zo kan ik nog heel lang doorgaan. Zodra dat allemaal op orde is wil ik graag eens meedenken over hoeveel en wat voor ICT in welke lessen zinvol kan zijn.

  11. Michel van den Berg zegt:

    Er zijn inderdaad meer hete hangijzers in het onderwijs dan het al dan niet gebruiken en doceren van ICT in het onderwijs.
    Maar samen constateren wij dat de hele samenleving aan elkaar hangt van ICT en dat ICT niet meer is weg te denken uit ons dagelijks leven (van het water uit de kraan tot en met patiëntentransport in een ziekenhuis, om maar eens wat te noemen).
    Toch slagen we er niet in om ICT in het LO en VO al bij te brengen aan scholieren en studenten, want er blijkt onvoldoende tijd en aandacht voor het onderwerp vanuit de docenten. Dat gebrek aan aandacht in het onderwijs (overigens ook gekoppeld aan beperkte profilering door het bedrijfsleven) maakt uiteindelijk bijvoorbeeld dat men, overal waar ICT een grote en/of belangrijke rol speelt, het bijzonder moeilijk vindt om geschikte medewerkers te werven. Het is m.i. dus niet ‘eerst dit, dan dat’.

  12. Christien van Gool zegt:

    @Marieke
    ICT zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan al die zaken die jij noemt. Een docent die amper kan emailen moet nodig iets aan zijn opleidingsniveau doen (ik ken echt dergelijke collega´s…); een grote klas kun je makkelijker managen, als je individuele leerlingen via je ELO kunt ondersteunen etc. etc.

  13. Jan van de Velde zegt:

    ICT of niet is, in het geval van “niet”, in veel gevallen een vicieuze cirkel van onbekendheid met wat mogelijk is, en gebrek aan vaardigheden om ten eerste eens uit te zoeken wat mogelijk is, en dat ten tweede dan in de lessen vloeiend in te passen. Het is onbekend, daarom worden de mogelijkheden niet onderkend (hij rammelt dat er even vlot uit, maar dat kan ik toch niet), daarom wordt het niet toegepast, daarom nemen de vaardigheden niet toe, daarom blijft de onbekendheid.
    (daarnaast nog een gevoel: “zolang je met alleen traditioneel werken nog steeds hoge slagingspercentages haalt, waarom zou je dan je tenen in het koude water steken?”)

  14. Paul zegt:

    ICT is een middel en geen doel op zich. Er zijn ook erg slechte ICT-werkvormen en opdrachten. Misschien moet iemand dat de inspectie nog maar eens uitleggen.

  15. Eus van Hove zegt:

    Interessante discussie: doen docenten elektronische lessen er gratis bij, of is elektronisch onderwijs onderdeel van taakbelastingbeleid?
    Deze discussie staat centraal tijdens mijn presentatie ‘Elektronische lessen als Onderwijstijd’ op De Onderwijsdagen 2009. Ik ben van mening dat als we dit SAMEN SLIM aanpakken, er veel voordeel valt te behalen met LEREN.
    De leuze van OWD2009 is niet voor niets SAMEN SLIM LEREN.
    http://www.deonderwijsdagen.nl/owd2009

  16. A.C.Postma zegt:

    Ik werk graag met ICT in de les, maar moet helaas constateren dat er op het gebied van aardrijkskunde in het VO te weinig echt goede en nuttige programma’s zijn met een duidelijke meerwaarde.

  17. Marieke zegt:

    Christien, meen je dat serieus? Kan individuele aandacht via e-mail of een ELO het tekort aan individuele aandacht dat een leerling in een klas van 33 ervaart vervangen? Ik zou als leerling honderd keer liever hebben dat de leraar naast me stond en alles stap voor stap nog eens uitlegde, en direct kon bijspringen wanneer ik vastloop, dan dat ik in m’n mailbox een link krijg naar een extra oefenopdracht met bijbehorende antwoordmodel. Kom nou toch…en om nu te stellen dat die enkele uitzondering die anno 2009 nog niet kan e-mailen nodig iets aan zijn opleidingsniveau moet doen? Wat te denken van die 30% leraren die het vak dat ze geven niet op het vereiste niveau beheersen?

    Wat mij betreft is het zeer zeker wel een kwestie van ‘eerst de noodzakelijke voorwaarden, dan pas implementeren’. Laat die leraren die nu al in staat zijn op een inhoudelijk degelijke manier ICT in hun lessen te gebruiken daar vooral mee doorgaan, maar om de rest ertoe te bewegen zonder eerst de noodzakelijke voorwaarden (werkende apparatuur, kundige leraren met voldoende voorbereidingstijd) te scheppen is vragen om afgeraffelde, oppervlakkige opdrachten. Laten we daar realistisch in blijven.

  18. Christien van Gool zegt:

    @Marieke
    Ja ik vind het een extra voordeel als lln opdrachten kunnen mailen en ik dan digitaal commentaar kan leveren: ik kom daar in de les niet altijd aan toe met een grote klas en lln hebben dan de indruk dat ze een individueler behandeling krijgen.
    Lln verlangen een steeds individueler benadering en voelen zich niet altijd aangesproken als je iets klassikaal behandelt.
    Maar zoals hierboven ook al gesteld: ICT is een heel ruim begrip en iedereen geeft er een andere invulling aan.
    Mee eens dat het een middel is en niet een doel!

  19. Willem Korevaar zegt:

    @A.C.Postma
    Google Earth,Google Maps/Quikmaps, GIS (Geo-ICT),
    Beeldbank….om maar wat te noemen.

    Daarnaast kun je op een andere manier (leerlingen laten) werken met gebruik van ICT, dus niet alleen denken aan programma’s. Voorbeelden zijn weblogs, Wiki’s, GoAnimate (animaties laten maken), GPS, Flickr (foto’s uit alle werelddelen), Youtubefilmpjes etc.
    Daarnaast zie je dat ook uitgevers steeds meer ICT ook zinvol inzetten. Voorbeeld is Malmberg met hun nieuwste e-pack waar bij je als docent leerlingen aan een individuele leerlijn kunt helpen.
    Kortom iets verder zoeken dan kant-en-klare aardrijkskundeprogramma’s, idd die zijn dun gezaaid en komen niet verder dan topografie.
    Laat je eens inspireren door de nieuwsbrief van de community online: http://wereldvak.blogspot.com/
    …ken je toch wel :-)

  20. piet van kleef zegt:

    Deze maatschappij functioneer niet meer analoog, de verbindingen zijn er uit gehaald (marktwerking). Kinderen weten heel goed dat die weg ze niets meer oplevert, ze zijn ons weer te snel af. Loop je achter de feiten aan of wil je aangeven wat belangrijk is. Op welke manier maakt niet uit, als het maar echt is.

Reageer


+ 8 = tien