Interview met Plasterk, NRC Handelsblad
Brief Minister Plasterk naar de Kamer
Foto Vincent Mentzel

Zijn leerlingen erbij gebaat, is het onderwijs erbij gebaat als de definitieve schoolkeuze wordt uitgesteld? Vorige week werd hier volop over gediscussieerd n.a.v. de brief die Minister Ronald Plasterk naar de Kamer stuurde als voorbereiding op het debat over de onderwijsbegroting.
Wat zijn de problemen? Het grootste probleem is dat met name allochtone leerlingen een te laag advies krijgen en moeten stapelen om hogerop te komen.
Is er een simpele oplossing voor dit probleem zonder meteen te praten over middenscholen? Ja, ik denk het wel. Zoals ook al op veel scholen wordt gedaan: hanteer voor de middengroepen een verlengde brugperiode zodat de leerlingen waarover men twijfelt, de kans krijgen om zich te bewijzen.
Richt vervolgens bij de VAVO scholen een zomercursus in (voor een of twee vakken) of een extra jaar (bij meerdere vakken of taalachterstanden) waar leerlingen terecht kunnen als ze bepaalde hiaten hebben na het behalen van hun vmbo-tl (=mavo) examen en die door willen naar havo. Soortgelijke groepen bestaan nu al op het VAVO. Er hoeft dus helemaal niets te worden bedacht: de faciliteiten op het VAVO moeten alleen beter.
De afgelopen jaren is er namelijk heel erg gesnoeid in die sector en moeten er leerlingen worden afgewezen omdat er onvoldoende plaats is. Heel erg vreemd als je bedenkt dat het juist de leerlingen zijn die elders zijn vastgelopen of meer tijd nodig hebben om hun havo of vwo te voltooien die hier de dupe van worden.
Het probleem van de uitval uit het reguliere onderwijs is namelijk ook niet alleen een gevolg van dat onderwijs: het zijn vaak de persoonlijke omstandigheden van leerlingen die een rol spelen en die zorgen dat leerlingen het niet redden, ondanks de capaciteiten die ze hebben.
Er zijn behoorlijk wat leerlingen die stuklopen op de te grote vrijheid in het reguliere onderwijs. Er zijn leerlingen die persoonlijke problemen hebben en het daardoor niet redden (psychische problemen, dyslexie, autisme, adhd etc.). Er zijn leerlingen die niet weten wat ze willen en maar wat aanklooien. Er zijn laatbloeiers die pas na hun pubertijd het licht zien.

Al die leerlingen verdienen een tweede kans op het moment dat ze wel de motivatie hebben om verder te gaan. Versterk dus de positie van het tweedekansonderwijs en geef alle leerlingen die mogelijkheid tot een herkansing. Gewoon voor een havo diploma zodat ze wel de algemene opleiding krijgen die nodig is om door te stromen naar het HBO.

Een reactie op “Te vroege schoolkeuze?”

  1. Piet zegt:

    Ik kwam via de Volkskrant op dit blogje en ik wil wel eens mijn ervaring delen met jullie.

    Ik heb mijn havo-diploma en mijn VWO-diploma gehaald op het VAVO.
    Reden? Ik had als autistische leerling (als kind zwaar autistisch met op extreem late leeftijd de pincet-greep en verstaanbaar praten, als puber licht Asperger) door privé-problemen en een slechte begeleiding op school pas met 18 jaar mijn mavo-diploma (1996).
    U weet wellicht hoe dat ging, de mavo-leerlingen werd toegestaan om na de mavo, havo en VWO te doen maar het werd eerder ontmoedigd dan aangemoedigd, zowel door de overheid (1500 gulden lesgeld voor 18+ in die tijd, misschien als gevolg van de opname in het ROC??) als door de leraren (“doe maar eerst MBO, dan heb je in ieder geval alvast een redelijk diploma”).

    Nu, ik heb 1 jaartje MBO-4 geprobeerd en ik werd er niet vrolijk van. Doordat ik ten gevolge van speciaal onderwijs (3 en 4 mavo) geen natuurkunde en scheikunde kon volgen op de mavo (geen practicum-lokaal) volgde ik ook nog eens de zeer simpele MEAO (waar ook VBO-C-leerlingen werden toegelaten) i.p.v. een iets uitdagendere MTS. Ik verveelde me dood, ik voelde me niet echt thuis tussen die andere leerlingen en ik haalde zonder me echt in te spannen zevens, achten en negens (voor 1 vak het hoogste gemiddelde van alle 5 de klassen).
    Ik besloot dan ook voor kerst al om over te stappen naar de havo nadat een leraar op die school mij wees op die versnelde havo-opleiding.
    Ik kwam dus als 19-jarige naar de VAVO om me in te schrijven voor een havo-opleiding (2 jaar in 1) waarbij ik er op stond om de vakken natuurkunde en scheikunde te volgen ondanks dat ik deze vakken niet op mijn mavo-diploma had staan. Ik had in de vakantie de boeken van 3-mavo en 4-mavo gelezen voor de vakken scheikunde, natuurkunde en biologie. Deze boeken had ik gelezen in minder dan een maand waardoor ik ook nog uitgebreid kon oefenen met oud-examens.
    Uiteraard zag de leraar die het intake-gesprek voerde, een wat oudere leraar Engels, dit niet echt zitten maar ik hield voet bij stuk. Hij vertelde mij dat ik die vakken mocht volgen wanneer de vakleraren daar toestemming voor geven maar dat hij zich niet kon voorstellen dat ze dit zouden doen. Ik kan me achteraf ook wel voorstellen dat het weinig geruststellend is wanneer een jongen die pas met 18 jaar zijn mavo-diploma haalde vertelt dat hij zelfstandig de stof van 2 jaar heeft bestudeerd in 2 maanden tijd.
    Mijn natuurkunde-leraar, die zo snugger was om te beseffen dat natuurkunde meer een kwestie van talent is dan iets anders, liet mij een oud Mavo-examen maken. Voor dat examen haalde ik een 9,1 dus geen probleem.
    De lerares scheikunde was minder optimistisch. Bij haar hoefde ik geen examen te maken maar na lang aandringen gaf zij wel toestemming onder het motto ‘ik zal hem maar de kans geven’.
    De leraar biologie was er nogal relaxed in. Nogal wiedes aangezien je practisch geen voorkennis nodig had om biologie op de havo te kunnen volgen.

    De eerste paar maanden moest ik wennen aan het niveau van scheikunde en wiskunde B maar later in het jaar ging het wel prima. De overige vakken gingen vanaf het begin vanzelf.
    Een jaar later haalde ik mijn havo-diploma.
    Het jaar daarop heb ik VWO versneld gedaan. Helaas was dat net iets te hoog gegrepen, direct na havo-versneld en ik kwam dan ook 0,2 punten te kort voor een VWO-diploma. Het jaar daarop slaagde ik wel met 4 zessen, 3 zevens en een acht.

    We leerden dezelfde stof als op een normale havo en VWO (inclusief delen die niet geëxamineerd werden op het centraal examen) en de schooltoetsen (4 per vak) hadden minstens hetzelfde niveau als op een normale havo/VWO wat o.a. bleek uit het feit dat de cijfers voor het centraal examen minstens zo hoog waren als die de schooltoetsen (dit in tegenstelling tot wat ik nu lees over havo’s en VWO’s).
    Met natuurkunde hadden wij ook een experimenteel examen (extra toets), voor scheikunde hadden we practica-examens (titreren, zouten), voor biologie moesten wij ook een onderzoekje doen en voor Nederlands en Engels werd eveneens verwacht dat het normale aantal boeken werd gelezen van een normaal niveau (4 niveaus, minstens een X aantal punten).
    Het geeft te denken over de ambitie van de gemiddelde Nederlandse school wanneer je zo’n opleiding in 1 jaar kan doen met een 12-urig bijbaantje (die 1500 gulden, de boeken enz. kosten veel geld).
    Overigens heet het volwassenen-onderwijs maar vrijwel iedereen was maar maximaal 1-3 jaar ouder dus dat valt nog wel mee.

    Een lang verhaal met een korte conclusie: het vavo-onderwijs is nuttig, het voorziet in een belangrijke behoefte en zonder het vavo-onderwijs ontneem je veel jong-volwassenen de kans op hoger middelbaar onderwijs. Ik steun dan ook van harte jouw pleidooi voor het vavo en ik geneer me (alweer) voor de Nederlandse overheid. Strijd met jouw collega’s voor meer geld voor het vavo.
    Niet alle leraren vond ik even sympathiek, niet alles was daar perfect geregeld maar er was wel de persoonlijke maat die er veel te weinig is in het onderwijs.

    Dit gezegd hebbende, ik had liever direct havo/VWO in een normaal tempo gedaan. Ik kreeg mavo/havo-advies maar ik moest helaas naar een categoriale mavo aangezien er bij mij in de buurt geen mavo/havo-brugklas bestond.

Reageer


× een = 9