Leermethoden

Basis onderwijs, Examenvoorbereiding, Huiswerk, Leercompetenties, Leermethoden, Studievaardigheden voor brugklassers Geen Reacties »

Geschreven door Patricia Hendrikx

Vaak kennen leerlingen maar één manier van leren, namelijk het lezen van de leerstof. Zij noemen dit ook wel leren of doornemen van de stof. Er zijn echter andere manieren om de leerstof beter te onthouden. Het kost op korte termijn meer energie, maar op lange termijn zal de leerling er veel meer baat bij hebben.

De leerstof blijft veel langer in het geheugen hangen, kan beter gebruikt worden om problemen op te lossen (bijvoorbeeld inzichtsvragen of toepassen van de leerstof), om nieuwe leerstof sneller en beter te begrijpen, enz.

De volgende opdracht geeft de leerling niet alleen meer zicht op dat er meerdere manieren zijn om de leerstof te leren, maar ook dat elk vak een andere aanpak nodig heeft.

Bij de volgende opdracht is het de bedoeling dat u de leerling vraagt welke van de leermethoden in het overzicht het beste passen bij een bepaald vak en waarom. Daarnaast kunt u met  de leerling andere leermethoden bedenken. U kunt met de leerling vervolgens overleggen welke leermethode de leerling het liefst zou willen gebruiken de komende tijd.

 Opdracht Overzicht Leermethoden 

 

Leercompetenties (vervolg)

Huiswerk, Leercompetenties Geen Reacties »

Geschreven door Renske Derksen en Patricia Hendrikx

Vorige keer werden 3 leercompetenties besproken, namelijk Zelfkennis, Zelfsturing en Samenwerken. In dit bericht komen de overige 3 leercompetenties aan bod. Leercompetenties zijn vaardigheden, die leerlingen in staat stellen om te leren. Het effectief gebruik maken van leervaardigheden helpt leerlingen om hun schooltijd goed te doorlopen.

- Analyseren- relateren- structureren

Onder analyseren-relateren-structureren valt dat je een beroep doet op je kennis (voorkennis – ervaring of stof uit eerdere hoofdstukken van het vak) om de stof die je moet leren te begrijpen. Met behulp van het maken van mindmaps, schema’s, samenvattingen kan je de kennis, stof voor jezelf helder in kaart brengen, oftewel structureren. Hoe je mindmaps en samenvattingen maakt kan je zien op deze website. Onder structureren valt ook dat je stap voor stap de leerstof verwerkt. Het is af te raden om een heel hoofdstuk in een keer te leren. Probeer het in kleine stappen te doen. Je onthoudt het dan meestal beter. Wanneer je de stof stapsgewijs leert en/of minmap/samenvatting maakt krijg je meestal meteen ook een overzicht welke gedeeltes van de stof je nog niet weet/begrijpt, waar je nog vragen over hebt. Wanneer je stof op een stapsgewijze, gestructureerde manier leert krijg je meestal meteen ook een overzicht van de grote lijnen en details waardoor je ook beter verschillende gedeeltes van de stof kan relateren en analyseren.

Op welke manier breng jij structuur aan in je leerwerk? En op welke manier kan jij het beste hoofd- en bijzaken van de leerstof onthouden? Maak je gebruik van mindmaps, samenvattingen of onderstreep je de teksten die je moet lezen met verschillende kleuren? Wat werkt voor jou het beste? Of lees jij de stof “enkel” een paar keer door voordat je een overhoring hebt? Werkt dit voor jou goed? Zo niet, dan zou je eens kunnen kijken of een andere manier van leren voor jou mogelijk beter werkt. Je zou kunnen kijken op deze website. Maar je kan ook aan je mentor en/of klasgenoten vragen hoe zij leren, wat voor hen het beste werkt en of zij ideeën hebben wat voor manier van leren voor jou goed zou werken

 

- Concreet verwerken

Onder concreet verwerken valt dat je tijdens het leren nadenkt aan concrete situaties die je in het dagelijks leven tegen komt en/of hoort (op het journaal bijvoorbeeld) die aansluiten op de leerstof. Op deze manier onthoud je de stof meestal beter omdat het dan gaat “leven”. Je krijgt er een beter beeld bij.

 

Wanneer je een hoofdstuk voor een bepaald vak leert, zou je dan de stof kunnen verbinden aan een concreet voorbeeld wat je in jouw omgeving hebt gezien en/of op het journaal hebt gehoord? Kan je zelf voorbeelden verzinnen van waar de leerstof mee te maken heeft? Gaat dit je makkelijk of goed af en is er een verschil tussen vakken in welke mate je dit kan doen? En als het je is gelukt om de leerstof, door middel van een voorbeeld concreet te maken helpt het jou dan bij het beter onthouden van de stof?

Het concreet maken van de leerstof kan bij sommige vakken erg lastig zijn. Probeer het toch eens. Mogelijk met behulp van klasgenoten en/ of je ouders. Als je er echt niet uitkomt zou je het ook aan je docent(e) kunnen vragen of hij/ zij jou kan helpen de leerstof concreter te maken.

 

- Kritisch verwerken

Kritisch verwerken houdt in dat je de stof niet zonder meer leert en overneemt maar dat je zelf ook actief nadenkt of de stof die je leest wel klopt. Staat er bijvoorbeeld tegenstrijdige informatie in een tekst die je leest? Wanneer je stof leert kan je dan de feiten van meningen onderscheiden? Wat heeft, een mening of een feit, voor jou een belangrijkere waarde? En wat is de reden waarom jij dat vindt? Als je een tekst gelezen hebt wat is dan jouw onderbouwde visie over de tekst (wat vind je van de tekst)? Op basis van welke informatie heb je deze visie gemaakt? Welke informatie uit een tekst heeft voor jou een grote waarde, en welke minder? En op basis waarop vindt jij dit? Bekijk ook eens als je een stof gelezen hebt op basis van welke bronnen de tekst tot stand is gekomen? Zijn die bronnen betrouwbaar? Waarom vind je dat?

Als docent of begeleider kunt u deze punten bespreken met de leerling. Er zal materiaal gemaakt worden om het bewustzijn van de leerling met betrekking tot deze onderwerpen verder te ontwikkelen. Hoe meer inzicht de leerling krijgt in (schoolse) leervaardigheden, des te beter zal de leerling voldoen aan de eisen die het curriculum aan hem/haar stelt.

 

Actief leren

Huiswerk Geen Reacties »

Geschreven door Patricia Hendrikx

Actief leren? Moet dat nou?

Jongeren gebruiken vaak maar één leermethode, waardoor de kans groot is dat zij de leerstof moeilijk kunnen onthouden en navertellen. Zij leren voornamelijk door te lezen.  Dit is een hele passieve vorm van leren. Zij zullen eerder de geleerde informatie herkennen, dan dat zij er iets over kunnen vertellen. Het is goed om de leerling een spiegel voor te houden. Als je een goede voetballer wil worden, dan kun je dat niet alleen door naar voetbal te kijken (passief leren), maar je zal ook moeten oefenen (actief leren). Voor school geldt precies hetzelfde!

Voor jongeren is het daarom handig om inzicht te krijgen in verschillende leermethoden, zodat zij slimme strategieën kunnen gebruiken om de beschikbare capaciteit van het geheugen optimaal te gebruiken en informatie op een goede manier in het langetermijngeheugen op te slaan. Herhalen, ordenen en elaboreren zijn voorbeelden van handige strategieën. Elaboren houdt in dat de leerstof wordt bewerkt (bijvoorbeeld verhaaltechniek, verbeelden, associëren) en verrijkt (extra informatie aan toevoegen door middel van een mindmap of samenvatting).

Herhalen

Het verschilt per leerling hoe vaak de leerstof moet worden herhaald, maar over het algemeen wordt geadviseerd de stof minimaal 3 keer te leren.  Er zijn verschillende mogelijkheden om door de leerstof heen te gaan. Ik zal een aantal mogelijkheden opsommen:

  1. de leerstof opsplitsen aan de hand van het aantal hoofdstukken en/of paragrafen zonder herhaling per leermoment. Bijvoorbeeld bij 6 paragrafen, worden 6 of 9 leermomenten inpland. Op elk leermoment wordt een of twee paragrafen geleerd. De laatste 3 leermomenten worden gebruikt om de leerstof te herhalen.
  2. de leerstof opsplitsen aan de hand van het aantal hoofdstukken en/of paragrafen met herhaling per leermoment. Bijvoorbeeld bij 6 paragrafen, worden 3 0f 6 leermomenten inpland. Op elk leermoment wordt een of twee paragrafen geleerd en herhaald. Het is handig om nog 1 leermoment in te plannen om alles nogmaals te herhalen.
  3. de leerstof opsplitsen aan de hand van een vooraf gekozen tijd per leermoment. Sommige leerlingen kunnen een beperkte tijd effectief leren, daarna nemen zij niks meer op. Bijvoorbeeld een half uur per leermoment.  Mogelijk moeten er meerdere leermomenten worden ingepland.

Het herhalen kan het beste vormgegeven worden door de leerstof te elaboreren of te overhoren. Het overhoren kan de leerling aan anderen vragen, maar hij of zij kan dit ook zelfstandig doen. Hier zal verder op ingegaan worden bij de verschillende leermethoden. In volgende berichten zal ik meer informatie en tips bieden over leermethoden.

Ordenen

Voordat de leerling begint met leren is het handig om structuur aan te brengen in de leerstof. Door te plannen is de leerling al bezig met het ordenen van de leerstof. De leerling heeft bij het plannen gekozen op welke momenten hij gaat leren en wat hij gaat leren. Per leermoment heeft de leerling een concreet doel voor ogen, bijvoorbeeld paragraaf 1 van hoofdstuk 2 samenvatten en daarna herhalen door vragen te maken en/of zich te laten overhoren. Zowel zijn handelingen, gedachten als de leerstof zijn geordend.

Leerlingen hebben moeite om het overzicht te blijven zien. Ordenen van de leerstof (wat moet ik leren?), materialen (wat heb ik nodig?), tijd (wanneer ga ik leren?) en acties (wat ga ik doen?) helpen de leerling het overzicht te behouden.

Elaboreren

Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin. De leerstof is al eens doorgenomen. Om de leerstof nog beter te onthouden en toe te passen, zijn verschillende strategieën inzetbaar. Mijn volgende berichten zullen hier verder op ingaan. Er wordt onderscheid gemaakt tussen leerwerk: teksten, woordjes en formules.

Leren leren

Huiswerk Geen Reacties »

Geschreven door Patricia Hendrikx

Hoe en waarom leer ik huiswerk?

In voorafgaande berichten is al het een en ander verteld over het nut vak huiswerk maken en hoe maakwerk het beste aangepakt kan worden. De volgende stap is het leren onthouden en gebruiken van huiswerk. Allereerst gaan we kijken naar hoe informatie onthouden wordt. Vervolgens leert de leerling erachter te komen hoe hij of zij nu eigenlijk leert. Je kunt de leerling een testje laten maken, waarin de leerstijlen van Kolb worden besproken. Verder wordt gekeken naar ‘samenvatten’, ‘woordjes leren’, leren van formules en het maken van concept maps en/of mind maps.

Leerstijlen van Kolb

 Informatie onthouden

Je hersenen zorgen ervoor dat je leerstof kunt onthouden. Hoe doen die hersenen dat dan precies? De hersenen bestaan uit twee delen; linkerhersenhelft en rechterhersenhelft. De linkerhersenhelft is vooral verantwoordelijk voor taal, rekenen en analyseren. Deze hersenhelft gebruik je vooral op school. Je rechterhersenhelft is meer bezig met beelden, kleuren, grote verbanden, creativiteit en dromen. Lees door »

Leren maken

Huiswerk Geen Reacties »

Geschreven door Patricia Hendrikx

Waarom maak ik eigenlijk huiswerk?

Er gaat veel voorbereiding vooraf aan het daadwerkelijk maken en leren van huiswerk. De onderwerpen die eerder aan bod kwamen, waren Agendavoering, Planning en Huiswerk Aanpak.

Een volgende stap is Leren maken en Leren leren. “Hoe pak ik maakwerk aan? en “Hoe pak ik leerwerk aan?” Deze twee onderwerpen zijn nauw met elkaar verbonden. Leerlingen zien dit verband vaak nog niet. Als docent is het daarom een uitdaging om de leerling ervan te overtuigen dat maken en leren even belangrijk zijn.

De onderwerpen, die ik wil gaan bespreken, bevatten veel informatie. De onderwerpen zullen daarom in meerdere berichten aan bod komen. Allereerst wordt gekeken naar: “Hoe pak ik maakwerk aan?” Is een leerling zich bewust van het belang van huiswerk maken? Hoe doet de leerling dit? Verschilt de aanpak per vak? Om de leerling hierbij te begeleiden kunt u de leerling allereerst laten kijken naar wat hij of zij moet weten en kunnen per vak, maar ook per docent.   Vervolgens laat u de leerling op zoek gaan naar de structuur van elk leer- en werkboek. Hiervoor kunt u de leerling de volgende opdracht laten maken Maakwerk ‘weten en kunnen’.

Wanneer de leerling de opdrachten heeft gemaakt zal hij veel beter zicht krijgen op wat wordt gevraagd en hoe het huiswerk gemaakt moet worden. Belangrijk is om de opdrachten herhaaldelijk te bespreken met uw leerling. Hierdoor groeit het bewustzijn van de leerling: “Waar ben ik mee bezig?, Wat weet en kan ik goed?, Wat vind ik lastig?”. Lees door »

Huiswerk aanpak

Huiswerk Geen Reacties »

Geschreven door Patricia Hendrikx

Huiswerk maken: hoe doe ik dat eigenlijk?

 

Maak- en leerstijl

Er zijn verschillende manieren waarop een leerling met zijn huiswerk om kan gaan, zowel voor leerwerk als maakwerk. De verschillende manieren worden besproken. In elk document krijgt de leerling informatie aangeboden met daarnaast een opdracht. Het doel van de opdrachten is om de leerling meer bewust te maken van zijn eigen aanpak, maar ook om de leerling in aanraking te brengen met andere maak- en leerstijlen.

Allereerst wordt gekeken naar de verschillende manieren “huiswerk maken”. Daarna wordt gekeken naar hoe de “informatie onthouden” wordt. Korte uitleg wordt gegeven hoe het geheugen werkt en dat mensen op verschillende manieren informatie verwerken en onthouden.

Vervolgens wordt aandacht geschonken aan de “verschillende leerstijlen van Kolb”. Er wordt een “Leerstijlentest van Kolb” toegvoegd. Hiermee kan worden nagegaan welke leerstijl van Kolb een leerling heeft. Daarnaast krijgt u tips hoe u bepaalde leerstijlen kunt stimuleren. Tot slot zullen er algemene “huiswerk tips” worden gegeven en de “de 25 beste Studiekring tips”.