goed voorbereid het nieuwe schooljaar in 4

Met de tropische temperaturen van deze week is het einde van het schooljaar voor leerlingen én docenten behoorlijk zwaar. Gelukkig is de vakantie in aantocht. Hopelijk kunnen we dan ook genieten van heerlijk zomers weer!

Vanaf deze plaats wil ik iedereen bedanken voor het volgen van deze community én voor de input die ik van u allen heb ontvangen.

Ik wens u allemaal een hele fijne, ontspannen en inspirerende zomer toe, zodat u na de zomer weer met frisse moed, nieuwe visies en een open mind het nieuwe schooljaar in kunt stappen.

Hartelijke groet,
Judith van Boven
communitymanager

Goed voorbereid het nieuwe schooljaar in 2

Onderwijstrends ontwikkelen zich razendsnel. Voor veel docenten en mentoren is het een hele kluif om alles bij te houden.
Het komt er simpelweg niet altijd van tijdens een lopend schooljaar.  Dan zijn er veel te veel andere zaken die aandacht vragen. Maar dan biedt de vakantieperiode misschien uitkomst!
Ikzelf neem me in de zomervakantie altijd voor om me in (een deel van) de vakantie te focussen op één onderwerp op het gebied van studiebegeleiding… Daarbij valt te denken aan games en handige apps voor planning en extra oefening van het huiswerk, maar bijvoorbeeld ook aan meervoudige intelligentie en het inzetten daarvan tijdens het begeleiden van leerlingen.
Kies een onderwerp wat u echt interesseert en ga ermee aan de slag. Niet heel de vakantie, maar gewoon een paar dagen. Zie het als een persoonlijk leerdoel. Lees uzelf in, bekijk video’s, probeer wat dingen uit, ga (online) in gesprek met collega’s en deel uw bevindingen! Dat kan bijvoorbeeld ook in onze Linked In- groep!

BLOG: de eindsprint 5

Het zal voor u als onderwijsprofessional gesneden koek zijn dat actief leren ervoor zorgt dat de leerstof veel beter wordt opgenomen door onze leerlingen.

Actief leren kan door middel van het maken van een samenvatting, maar ook door bijvoorbeeld zelf proefwerkvragen te bedenken bij de leerstof, of door de leerstof zelf uit te leggen aan iemand anders…
Ik merk bij mijn leerlingen dat ze een samenvatting vaak moeilijk en vervelend vinden. Meer hierover leest u in één van de eerdere blogs in deze serie.

Naast de eerder genoemde mogelijkheden is ook het maken van een mindmap een goede, en voor leerlingen vaak prettige, manier om actief met de leerstof aan de gang te gaan.

Het vereist wel enige oefening om een goede mindmap te maken, maar u zult zien dat veel leerlingen het uiteindelijk een fijne manier van werken vinden.
Om ze een beetje op weg te helpen hebben wij een stappenplan mindmaps maken gemaakt. Wellicht handig om in uw lessen of begeleidingssessies eens door te lopen en te oefenen met uw leerlingen?!

BLOG: Examenstress? No way!

Ze hebben er al die jaren naar toe geleefd, en nu staat het dan op het punt van beginnen: Het Centraal Examen!
Als het goed is, is er in de afgelopen tijd flink geleerd en geoefend met oude examens. Sommige leerlingen hebben wellicht zelfs een speciale examentraining gevolgd voor één of meerdere vakken…

Maar hoe goed ze ook voorbereid zijn, en hoe goed ze er ook voor staan, het blijft een superspannende periode. Voor leerlingen, maar natuurlijk ook voor hun ouders. En gek genoeg krijgen sommige van die ouders het voor elkaar om hun kind alleen maar nerveuzer te maken.

Het Fond Psychische Gezondheid heeft speciaal voor examenleerlingen en hun ouders twee documenten opgesteld voor de leerlingen én voor hun ouders…. Misschien een idee om de ouders van uw (mentor)leerlingen én uw leerlingen dit nog toe te sturen of mee te geven?!


Nieuwsbericht uit het Onderwijs: Subsidie voor Zomerschool aan te vragen tot en met 26 maart

Scholen kunnen nog tot en met 26 maart aanstaande subsidie aanvragen voor het (laten) inrichten van een zomerschool tegen zittenblijven, of hun reeds ingediende aanvraag wijzigen. De aanvraagtermijn is met twee weken verlengd.

De VO-raad heeft hiertoe in overleg met het ministerie van OCW en DUO besloten omdat ze signalen kregen dat een aantal scholen nog subsidie wil aanvragen, of hun reeds ingediende aanvraag wil wijzigen. Ook is het subsidieplafond nog niet overschreden.

Ruim 100 scholen hebben inmiddels een subsidieaanvraag ingediend. Wilt u ook subsidie aanvragen voor het (laten) organiseren van een zomerschool tegen zittenblijven? Of wilt u uw aanvraag wijzigen? Dit kan via het formulier op de website van DUO

Voor uitgebreide informatie over de zomerscholen en het aanvragen van subsidie kunt u terecht op deze website.

BLOG: Nationale Huiswerk Week!

Alle middelbare scholieren kunnen vanaf vandaag gratis gebruik maken van de Huiswerkplanner App. Deze app werd tot nu toe exclusief gebruikt door leerlingen op alle 100 vestigingen van Studiekring, in Nederland marktleider op het gebied van huiswerkbegeleiding. De introductie valt samen met de Nationale Huiswerkweek, die Studiekring van 9 tot en met 13 maart organiseert.

De Huiswerkplanner App helpt leerlingen bij het plannen van huiswerk en voorbereiden op toetsen. Zo plant de app automatisch 3 leermomenten voor een toets. Daardoor beginnen leerlingen eerder met leren en bouwen ze voldoende tijd in voor het herhalen van leerstof. De innovatieve Huiswerkplanner App versnelt de weg naar zelfstandig en succesvol leren. De app is gratis te downloaden voor Apple en Android.

Voor mentoren zijn 3 mentorlessen ontwikkeld:
- Plan je eindsprint
- Doelen stellen
- Een goede samenvatting maken

Deze mentorlessen zijn inmiddels ook te downloaden via de pagina Lesmateriaal in deze community!
Hopelijk heeft u er iets aan!!!

ICT en zo 4

De afgelopen week kwam ik op de één of andere manier steeds in aanraking met de theorie van de meervoudige intelligentie (MI) van Gardner.
Bij meervoudige intelligentie komt het er in het kort op neer dat een mens niet op één maar op verschillende manieren intelligent kan zijn. 
In Amerika wordt MI met grote regelmaat gebruikt in het onderwijs om zo adaptief en gedifferentieerd onderwijs te bieden.

De intelligenties die door Howard Gardner zijn gedefinieerd zijn de volgende:


1. verbaal-linguïstisch
Denkt in woorden, formuleert gemakkelijk, kan gemakkelijk ideeën onder woorden brengen, leest snel en met inzicht, kan goed argumenteren.
2. logisch-mathematisch
Ordent graag informatie, speelt graag met cijfers, overweegt bij het oplossen van problemen, redeneert logisch, denkt kritisch.
3. visueel-ruimtelijk
Neemt de werkelijkheid waar via ruimte en kleuren, heeft gevoel voor kleurnuances, tekent vaak figuurtjes of maakt krabbels, experimenteert met schetsen of ontwerpen, kan zich snel oriënteren in gebouwen en wijken.
4. muzikaal-ritmisch
Pikt snel melodietjes op, speelt graag een muziekinstrument, werkt met ezelsbruggetjes en rijmpjes om iets te onthouden, heeft een sterk gevoel voor ritme, stijl in stemgebruik, vertelt boeiend.
5. lichamelijk-kinestetisch
Reageert meestal met trefzekere bewegingen, heeft sterk gevoel voor gebruik eigen lichaam, kent fijne motoriek, sleutelt of knutselt graag, leert gemakkelijk iets door te doen of te spelen.
6. naturalistisch
Is gefascineerd door alles wat groeit en bloeit, herkent snel kenmerken van plant en dier, observeert en verklaart graag veranderingen in de natuur, leert gemakkelijk door waarnemingen buiten, kan goed verzamelen en ordenen, gaat graag met dieren om.
7. interpersoonlijk
Houdt van contact met anderen, werkt graag samen, voelt scherp aan wat anderen bezig houdt, voelt zich prettig in groepen, houdt van gezelligheid en feestjes, is graag bereid anderen te helpen.
8. intrapersoonlijk
Stelt zich graag op de achtergrond op, leeft in een eigen wereld, houdt van dagdromen, kent eigen sterke en zwakke kanten goed, neemt scherp waar wat er gebeurt, schrijft een dagboek, heeft gevoel voor reflectie, poëzie.



Ook in het Nederlandse onderwijs bestaat de laatste decennia het besef dat verschillen tussen leerlingen nopen tot differentiatie, maar is tegelijkertijd ondervonden hoe moeilijk en bewerkelijk het is om te differentiëren.
Dit verklaart de enorme populariteit van Meervoudige Intelligentie. De benadering voorziet in kant en klare schema’s en instrumenten met behulp waarvan leerlingen betrekkelijk eenvoudig kunnen worden ingedeeld in “typen” en onderwijs per “type” kan worden aangepast. Het lijkt betrouwbaar en verantwoord, want het is gebaseerd op het werk van een  wetenschapper, de Amerikaanse hoogleraar Psychologie Howard Gardner. Het lijkt extra betrouwbaar en verantwoord omdat het op grote schaal wordt gebruikt en door allerhande deskundigen en instanties wordt voorgestaan.
En inderdaad heeft  meervoudige intelligentie een wetenschappelijke oorsprong. Maar helaas heeft ze wetenschappelijk gemeten en beoordeeld weinig om het lijf. Gardners theorie van de meervoudige intelligenties is volgens wetenschappelijk onderzoekers niet zo heel erg sterk. Theoretisch rammelt ze: de verschillende intelligenties zijn niet goed te onderscheiden op de manier die Gardner voorstelt. Maar ook empirisch is meervoudige intelligentie alles behalve stevig. Serieuze pogingen om in empirisch onderzoek de intelligenties uit elkaar te houden, uit elkaar te houden, lukken niet.
Hier komt nog iets bij. Afgezien van de theoretische en empirische haken blijkt ook Gardner zelf ongelukkig te zijn geweest met de manier waarop zijn theorie in het onderwijs werd/wordt ingezet.
In 1995 al beklaagde hij zich in een artikel over misvatting en misbruik.


Conclusie, de meervoudige intelligentie theorie is zeer zeker geen 'heilige' oplossing voor het bieden van gedifferentieerd onderwijs. Toch is het goed om soms verschillende werkvormen aan te bieden die aansluiten bij (een combinatie van) intelligenties die bij uw leerling sterk ontwikkeld zijn!  Dat kan leerlingen soms net een beetje meer motiveren.
Voor iedere soort intelligentie die Gardner noemt is wel een toepassing te vinden, juist ook op internet in de wereld van educatieve apps.
Misschien een leuk onderwerp om eens over te discussiëren in onze Linked-in groep!


ICT en zo 3

Kritisch denken, samenwerken en digitale geletterdheid. Kent u eigenlijk alle 21st century skills?
En hoe komen die in uw lessen aan bod?
SLO ontwikkelde een quickscan voor docenten en schoolleiders om te beoordelen in hoeverre de 21e eeuwse vaardigheden zijn ingebed in het beleid en de dagelijkse lessen.

Reflectie-instrument
De scan voor docenten is een reflectie-instrument waarmee u inzicht krijgt in de mate waarin u in uw lessen aandacht besteedt aan 21e eeuwse vaardigheden en waar de sterke en zwakke punten. De scan bestaat uit een vragenlijst, waarna een uitgebreid rapport volgt over de status in uw lessen.

Weinig doelgericht en structureel
Voorafgaand aan de ontwikkeling van de scans deed SLO onderzoek naar de wijze waarop 21e eeuwse vaardigheden worden beschreven in het curriculum en in hoeverre die deel uitmaken van de lespraktijk. Daaruit blijkt dat docenten – zowel in het primair als in het voortgezet onderwijs – op de hoogte zijn van 21e eeuwse vaardigheden. Docenten vinden het ook belangrijk om bewust aandacht te besteden aan die vaardigheden, maar uit casestudies blijkt dat die aandacht weinig doelgericht en structureel is: zowel binnen de school als in lesmethodes. Om de 21e eeuwse vaardigheden een grotere rol te laten spelen in hun lessen, hebben docenten behoefte aan houvast in de vorm van professionalisering, praktijkvoorbeelden en lesmateriaal.

21e eeuwse vaardigheden
In de beginfase van het onderwijs definieerde SLO de 21e eeuwse vaardigheden op basis van literatuuronderzoek en gesprekken met experts. Dit resulteerde in de volgende acht vaardigheden:


  • Creativiteit: nieuwe ideeën bedenken en deze kunnen uitwerken en analyseren.
  • Kritisch denken: een eigen, onderbouwde visie of mening kunnen formuleren.
  • Probleemoplosvaardigheden: een probleem (h)erkennen en een plan vooroplossing kunnen maken.
  • Communiceren: een boodschap effectief en efficiënt ontvangen en overbrengen.
  • Samenwerken: gezamenlijk een doel realiseren en daarbij anderenkunnen aanvullen en ondersteunen.
  • Digitale geletterdheid: ICT effectief, efficiënt en verantwoord gebruiken.
  • Sociale en culturele vaardigheden: effectief kunnen leren, werken en leven met mensen met verschillende etnische, culturele en sociale achtergronden.
  • Zelfregulering: doelgericht en passend gedrag kunnen realiseren.


Wilt u meer inzicht krijgen in de mate waarin bovengenoemde vaardigheden deel uitmaken van uw lessen en waar in het curriculum op uw school de sterke en zwakke punten zitten? Doe dan de quickscan voor docenten.

Heeft u de scan al gedaan? Wat zijn voor uw lespraktijk de belangrijkste punten uit het rapport? Bespreek het met elkaar in onze Linked-in groep.

ICT en zo 2

Afgelopen weekend volgde ik een presentatie van Omdenken, wellicht bekend bij u. Dat inspireerde me om me hier meer in te verdiepen.

Een veelgehoorde klacht van docenten is deze 'iedere keer als mijn leerlingen een werkstuk moeten maken, plukken ze de informatie van Wikipedia en kopiëren het klakkeloos in hun werk.'
Dat is natuurlijk heel frustrerend. Maar ja, wat doe je er tegen? Het internet is ondertussen toch echt een blijvertje gebleken.

Bij omdenken draait het erom dat je probeert om te gaan met situaties die nu eenmaal zo zijn. Je probeert ze niet te veranderen, maar je probeert er het positieve uit te halen.

Een mooi voorbeeld hiervan is dit:
Kun je als docent niet veel beter de mogelijkheden van het internet inzien? Ja! Natuurlijk! Een lerares Engels op een middelbare school in de buurt van Vancouver, Canada liet haar leerlingen een biografie schrijven over een Canadese schrijver. Typisch zo’n werkstuk waarbij Google en Wikipedia goed van pas komen.

Deze docente veranderde echter één ding in de opdracht: wat de scholieren bij haar inleverden moesten ze ook op de Wikipedia pagina van de auteur publiceren. Het resultaat? Ze werkten harder, ze maakten minder fouten, ze gebruikten citaten en bronnen en waren een stuk enthousiaster en ambitieuzer. “We schrijven nu voor een publiek, dus we willen dat alles klopt”, vertelden ze hun lerares.

Dit voorbeeld komt uit het boek 'We worden steeds slimmer' van Clive Thompson, over de voordelen van social media, gadgets en apps. Thompson is van mening dat deze innovaties ons alleen maar slimmer maken. Maar dan moet je ze wel op de juiste manier gebruiken. Met een beetje omdenken dus. Kijk dus eens naar de mogelijkheden van ons razendsnel veranderend medialandschap. Er valt zo veel te ontdekken.

Educatieve apps en social media deel 4

In de serie 'educatieve apps en social media' ga ik deze weken dieper in op de kansen van deze media voor het onderwijs.
De afgelopen weken schreef ik over het inspireren van docenten onderling en over innovaties in de les.
Vandaag schrijf ik over het ontwikkelen van mediawijsheid.

Deze week (21 tot en met 28 november) is het Week van de Mediawijsheid.
Met de Week van de Mediawijsheid vraagt Mediawijzer.net  aandacht voor het belang van mediawijsheid voor kinderen en hun omgeving. Kinderen groeien op met internet, tablets en smartphones. De mediasamenleving biedt hen kansen en leidt tegelijkertijd ook tot vragen over de rechten, plichten en mogelijkheden van kinderen, hun opvoeders en media. Daarom staan dit jaar de rechten van het kind centraal. 
Op de website www.weekvandemediawijsheid.nl is van alles te vinden over mediawijsheid: een oefentekst van Nieuwsbegrip, een heus Media Masters spel en een serie stellingen waarover u in de klas kunt praten met uw (mentor)leerlingen.
Ook is er het WIJS!-magazine  te downloaden!

Maar buiten om deze week is er voor ons als onderwijsprofessionals dagelijks gelegenheid om met leerlingen te werken aan mediawijsheid, bespreek bijvoorbeeld bij praktische opdrachten welk(e) soort(en) bronnen betrouwbaar zijn en welke niet.
Of bespreek met elkaar de voor en nadelen van sociale media in het algemeen…
Ik denk dat het belangrijk is dat we onze leerlingen leren om kritisch om te gaan met (social) media.
Niet alles wat op internet staat is waar!
Dat alles vraagt natuurlijk van ons als onderwijsprofessionals ook een open, maar kritische houding ten opzichte van media!