Onderzoek naar Online Tekstbegrip

Jeroen Clemens werkt als docent Nederlands in het VO en doet daarnaast promotieonderzoek naar Online Tekstbegrip in het VO. Op de HSN2012  in Brugge heeft hij over zijn onderzoek ook een presentatie gegeven. Op zijn blog zijn al heel veel reacties verschenen: zeer de moeite waard om te lezen, en mogelijk ook om op te reageren …
Wie wil er meedoen aan een survey onder leraren Nederlands over online tekstbegrip: wat weten we ervan, wat vinden we ervan, moet het bij Nederlands etc. Kijk op survey en geef je op. Er hebben zich al meer dan 100 docenten opgegeven, maar meer is altijd beter.

Mijn taal & ik

Taal verandert, ook de Nederlandse. In het dagelijkse spraakgebruik ontstaan nieuwe woorden, andere regels voor grammatica, modieuze uitdrukkingen. NRC Handelsblad en het Belgische dagblad De Standaard hebben de Nederlandse taal onder de loep genomen, in vijf thema’s, van maandag 19 tot en met vrijdag 23 november 2012.

Voor gebruik in de klas, bijvoorbeeld bij de lessen Nederlands, zijn de taalpagina’s ook in pdf beschikbaar op de website: http://www.nrc.nl/mijn-taal-en-ik/'.

De Taalcanon

Op 12 november is de Taalcanon gepubliceerd. Het doel van de taalcanon is inzichten over taal onder de aandacht te brengen van een breed publiek. De taalcanon gaat uit van vijftig vragen, die de nieuwsgierigheid van mensen opwekken, zoals: “Kun je je moedertaal vergeten?” en: “Is het erg dat taal verandert?”  De taalcanon is een initiatief van drie verenigingen voor taalkundigen en is verschenen in boekvorm en als website: www.taalcanon.nl

Studium Generale over het Nederlands

Hoe heeft het Nederlands zich de afgelopen eeuwen ontwikkeld? Welke dialecten zijn er? Hoe komt het dat er telkens zo veel discussie is over de spelling? Dat zijn enkele vragen die Marc van Oostendorp de komende weken (op de donderdagen 16 en 23 februari en 8 en 15 maart) behandelt in een studium generale aan de Universiteit Leiden. Toegang is, zoals gebruikelijk bij studium generales, gratis. Meer informatie: Studium Generale Leiden.

Mondelinge taalvaardigheid in het basisonderwijs

In juli 2011 verscheen bij de SLO:

Mondelinge taalvaardigheid in het basisonderwijs
Deze literatuurstudie is de zesde publicatie binnen het project Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht (HTNO) en behandelt het domein mondelinge taalvaardigheid. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een korte nabeschouwing geeft inzicht op de vraagstelling en de conclusies van het onderzoek.
Je kunt de publicatie downloaden op de website van de SLO: http://www.slo.nl/organisatie/recentepublicaties/mondelingetaalvaardigheid/ en op de website van de vakcommunity Nederlands: http://digischool.kennisnet.nl/community_ne/slo.

De Taallinks van het jaar 2010

De redactie van Taalpost verzamelde de Taallinks van het jaar 2010.
Bekijk ze op de website van de vakcommunity Nederlands.

Hoe zwaar wegen spelfouten nog?

Geregeld klagen personeelsfunctionarissen over de vele spelfouten in sollicitatiebrieven. Maar vallen zulke missers in andere teksten óók zo op? En wordt er net zo hard over gestruikeld? Aan de Utrechtse universiteit is er onderzoek naar gedaan. En wat bleek?
D/t-fouten worden nauwelijks nog opgemerkt en nog minder veroordeeld. Frank Jansen, een van de onderzoekers, schrijft hierover in het decembernummer van Onze Taal.
De onderzoekers wilden eigenlijk testen hoe erg mensen het vinden als ze ergens bijvoorbeeld hij vind zien staan. Wat bleek? De helft van de mensen zág de d/t-fouten niet eens, ook niet als ze hoogopgeleid waren. En de andere helft, de proefpersonen die de fouten dus wél hadden opgemerkt, hechtte weinig waarde aan de fouten zelf: teksten mét dat soort fouten werden niet slechter beoordeeld dan teksten zónder.
In het Levende Talen Tijdschrift van september 2010 staat een artikel van Helge Bonset over spellingsonderwijs. Hij constateert dat het ineffectief is en geeft daarvoor vier verklaringen. Hij geeft ook vier aanbevelingen hoe het beter kan. (LTT 11 : 3, H.Bonset@slo.nl).

Lezen op je eigen niveau

Gentse onderzoekers werken aan een nieuwe methode om de leesbaarheid van teksten te bepalen. Leesbaarheidsformules focussen te veel op de oppervlaktekenmerken van een tekst, zoals de gemiddelde woord- en zinslengte. Als je hersenen een tekst verwerken doen ze veel meer dan het decoderen van de oppervlaktevorm van woorden en zinnen. Veronique Hoste, onderzoekster aan de Hogeschool Gent: “De formules kunnen wel voorspellen hoe goed een tekst technisch leesbaar is, maar of hij ook inhoudelijk goed te begrijpen is, is weer een heel ander verhaal. Leesbaarheidsformules gaan geheel voorbij aan de onderliggende parameters van helderheid zoals samenhang en tekstopbouw.”
Lees meer over dit onderzoek op de website van Kennislink.

Gratis boeken downloaden

Taalhistoricus en journalist Ewoud Sanders, onder meer bekend van de wekelijkse taalcolumn WoordHoek in NRC Handelsblad, deed onlings de volgende oproep.
Is je boek niet meer te verkrijgen in de boekhandel? Dan stel je het toch gewoon gratis ter beschikking op het internet!
Hij voegde de daad bij het woord en heeft 29 boeken online gezet die hij de afgelopen twintig jaar schreef. Je  kunt bijvoorbeeld Jemig de pemig! De invloed van Van Kooten en De Bie op het Nederlands gratis als pdf downloaden.

Hoe zijn de mensen begonnen met praten?

In het kader van Wakker worden met de wetenschap vertelt Marjo van Koppen, docent Taalkunde,  hoe moeilijk het is om te onderzoeken hoe taal er vroeger uit zag.  Bekijk het filmpje.