Alfabet

Een veel gehoorde vraag is: “Hoeveel letters heeft het Chinese alfabet?” De Chinese taal heeft geen alfabet, maar karakters. Een karakter één lettergreep, die ene lettergreep is een woord. Door verschillende karakters te combineren kun je ook woorden maken die uit twee of meer karakters bestaan.

 

Buskruit

Chinezen waren altijd geïnteresseerd in het vinden van het kruid der onsterfelijkheid. Tijdens hun zoektocht mengden ze salpeter, houtskool en zwavel. Door deze 3 ingrediënten te combineren vonden ze per ongeluk het buskruit uit. De eerste beschrijving van hoe je buskruit moet maken, stamt uit het begin van de zevende eeuw.

 

China

Over waar de naam China vandaan komt, zijn de meningen verdeeld. Zeer waarschijnlijk is de naam afkomstig van de dynastie die China voor het eerst heeft verenigd, en die de Chinese muur heeft gebouwd, namelijk de  Qín -dynastie. (Qín  uitspreken als Chin).

Dialect

In een klein land zoals Nederland worden al verschillende dialecten gesproken. China is net zo groot als heel Europa bij elkaar, het is dus logisch dat er ontelbaar veel dialecten zijn. De Chinezen in Nederland spreken voornamelijk de volgende dialecten: Kantonees, Hakka, Min-dialect, Wu-dialect en het Noordelijk Chinees-dialect. Het laatst genoemde dialect is de standaard taal van China: het Mandarijn.

 

Export

De belangrijkste producten die Nederland naar China exporteert zijn machines, apparatuur en chemische producten. De Nederlandse export naar China is de laatste jaren met 50% gegroeid, maar de totale export is maar heel klein. Naar Duitsland wordt bijvoorbeeld veel meer geëxporteerd dan naar China.

 

Feniks

Zoals je misschien wel weet is de draak het symbool van China. Dit komt omdat de draak het symbool van de keizer is. De feniks is de koningin van de vogels en daarom het symbool van de keizerin.

 

Gele Rivier

De Chinese naam voor de Gele Rivier is Huánghé of Hoangho (dit is geen Kantonees!). Deze rivier is 5.643 km lang. De Gele Rivier dankt haar naam aan de grote hoeveelheid klei die met het water mee stroomt, hierdoor ziet het water er geel uit. De Gele Rivier is belangrijk voor de Chinezen, omdat de Chinese beschaving zich begon te ontwikkelen langs deze rivier.

 

Hànyǔ Pīnyīn

Dit is het systeem dat de Chinezen zelf ontwikkeld hebben om de uitspraak van de klanken om te zetten in westerse letters. Hierdoor is het leren van Chinees voor buitenlanders een stuk gemakkelijker.

Import

Zonder dat je het beseft, gebruik je dagelijks Chinese producten. De laatste 10 jaar is de Nederlandse import uit China verzesvoudigd. De belangrijkste importproducten zijn computers, kleding, telecommunicatieapparatuur en speelgoed.

 

Japans

Voor alle duidelijkheid: Duits is geen Nederlands, en Chinees is geen Japans! De Japanse taal heeft echter wel veel leenwoorden uit het Chinees, en heeft een groot deel van de Chinese karakters opgenomen in de eigen taal. Hierdoor lijkt het soms alsof Chinees en Japans hetzelfde zijn, maar dit is niet zo. Het zijn 2 totaal verschillende talen.

 

Karakters

Veel mensen vragen zich af hoeveel karakters er precies zijn. Volgens een Chinees woordenboek zijn het er 87.019. In de praktijk is er niemand die al deze karakters kent. Veel  zijn erg verouderd of heel specialistisch. Hoog opgeleide mensen kennen er misschien 7.000 tot 12.000, maar voor het dagelijkse leven gebruikt een Chinees slechts 2.000 tot 3.500 karakters.

 

Lǐ

De meest voorkomende achternaam in China is  Lǐ . Omdat er zoveel Chinezen met deze achternaam zijn, is  Lǐ ook de meest voorkomende achternaam in de hele wereld. In totaal heten 96 miljoen mensen  Lǐ , dat is ongeveer 7 procent van de Chinese bevolking.

 

Mobieltjes

De wereldmarkt voor mobiele telefoons zal in 2006 sneller groeien, dat komt voornamelijk door China. In 2005 waren er in China 380 miljoen mensen met een mobiele telefoon, en de verwachting is dat daar in 2010 nog eens 250 miljoen bij zullen komen.

 

Nieuwe karakters

De laatste keer dat er nieuwe karakters werden gemaakt was in het begin van de 20e eeuw. Toen werd het Periodiek Systeem van de Elementen vertaald. Omdat dit systeem typisch westers was, konden de Chinezen het niet helemaal in al bestaande karakters weergeven. Er moesten dus wel nieuwe bedacht worden. Normaalgesproken maken Chinezen geen nieuwe woorden door karakters te bedenken. De karakters zijn al duizenden jaren vastgelegd, het zou niet logisch zijn om er steeds nieuwe aan toe te voegen. In het alfabet bedenken we ook geen nieuwe letters. Een nieuw woord wordt gemaakt door verschillende karakters te combineren.

 

Olympische spelen

De Chinezen waren apetrots en gingen helemaal uit hun dak toen ze hoorden dat ze de Olympische Spelen mogen organiseren in 2008. De verwachting is dat China zelf de meeste olympische medailles zal halen.

 

Panda

Wie kent het symbool van het Wereld Natuurfonds niet, de pandabeer? Deze beer wordt ook wel bamboebeer genoemd, omdat deze beren bijna alleen maar bamboe eten. Je zou kunnen zeggen dat de pandaberen gevangenen van hun eigen voedsel zijn; omdat bamboe alleen in China voorkomt, kunnen de beren nergens anders wonen.

 

Qínshǐ Huángdì

Qínshǐ Huángdì  is de keizer die heel China heeft verenigd. De letterlijke vertaling van zijn naam is dan ook ‘De eerste keizer van de Qín -dynastie’ Deze dynastie heeft overigens niet zo lang geduurd, van 221 – 206 v.Chr., in totaal 15 jaar. Maar Qínshǐ Huángdì  is degene die de opdacht voor de bouw van de Chinese muur heeft gegeven, en voor het beroemde terracottaleger. Deze dynastie was dus wel zeer belangrijk.

 

Restaurant

Bij Chinees eten denken veel Nederlanders aan Babi Pangang en Nasi Goreng. Dit zijn echter allebei Indische gerechten. Chinezen eten wel gebakken rijst, wat Nasi Goreng eigenlijk is, maar Babi Pangang is echt Indonesisch. In Nederland zijn niet veel authentieke Chinese restaurants, maar bijna alleen maar Chinees-Indonesiche restaurants. Hier worden gerechten uit alle twee deze landen geserveerd, waardoor het soms lastig is om te weten welk gerecht nou eigenlijk waar vandaan komt.

 

Shanghai

Tot 2005 was Rotterdam de grootste haven van de wereld, maar inmiddels is dit Shanghai. In Shanghai wonen ongeveer 16 miljoen mensen, net zoveel als in Nederland. En dat terwijl stad ongeveer even groot als de provincie Utrecht is…

 

Toontaal

Chinees is een toontaal. Dit houdt in dat de betekenis van een woord verandert wanneer het op een andere toonhoogte uitgesproken wordt. Dit klinkt misschien heel vreemd, maar in Europa zijn er ook toontalen. Bijvoorbeeld Zweeds, Sloveens, Servokroatisch en zelfs het Limburgs dialect!

 

Uitvinding

Dat het buskruit door de Chinezen is uitgevonden heb je eerder in dit ABC kunnen lezen (zie B), maar de Chinezen hebben nog meer belangrijke uitvindingen gedaan. Bijvoorbeeld de boekdrukkunst en het kompas. Met hulp van het kompas waren de Chinezen goede zeevaarders, ze waren in de 15e eeuw al tot Afrika gevaren.

 

V

Het Hanyu Pinyin gebruikt alle letters van het Nederlandse alfabet, op de letter V na. Chinezen kunnen de V dus niet uitspreken, ze hebben deze letter niet in hun uitspraaksysteem. In plaats van de V gebruiken ze de F.

 

Wǔshù

Als je over Wǔshù  praat, weet bijna niemand waar je het over hebt, maar heb je het over Kung-fu, dan gaat bij iedereen een lichtje branden. Beide woorden betekenen vechtkunst , alleen is Wǔshù de uitspraak in het Mandarijn, en Kung-fu in het Kantonees.

 

Xi’ān

Xi’ān  was de hoofdstad van verschillende dynastieën, waaronder de Qín- en de Táng-dynastie. Tijdens de Táng-dynastie was Xi’ān  het oostelijke eindpunt van de zijderoute. Xi’ān  werd wereldberoemd toen het terracottaleger bij het graf van Qínshǐ Huángdì  (zie Q) werd ontdekt in 1974.

 

Yangtze

Dit is de langste rivier van China, en wordt ook wel Yángzǐjiāng  of Chángjiāng  genoemd. Chángjiāng  betekent: ‘Lange rivier’, een logische naam. De rivier is 6.380 kilometer lang en wordt vaak gezien als de scheidslijn tussen Noord- en Zuid-China.

 

中国 Zhōngguó

Zhōngguó  betekent: ‘Rijk van het midden’. Het is de naam die de Chinezen voor China hebben. De naam is eenvoudig te verklaren; de Chinezen dachten dat ze midden op de aarde woonden. Je zou kunnen zeggen dat ze gelijk hebben, China was vroeger zo hoog ontwikkeld dat het land het centrum van beschaving was voor de buurlanden.